vrijdag 14 mei 2021, week 19


U bent nu hier: Meer nieuws van NOS.nl

Laatste updatecontrole: vandaag om 8u15
 

NOS.nl

Verbergen Tonen
14/05 08u15  In opkomst: met een groep een huis bouwen en dan van jezelf gaan huren Een koophuis is voor veel mensen onbetaalbaar en op een betaalbare huurwoning moet je vaak jarenlang wachten. Een kleine maar groeiende groep mensen stort zich nu op een alternatief: de wooncoöperatie, iets anders dus dan de woningcorporatie die sociale huurwoningen beheert. Het werkt als volgt: een groep mensen richt een coöperatie op, een ideëel samenwerkingsverband. Die sprokkelt geld bijeen door bij een bank te lenen, maar ook door zelf geld in te leggen, te crowdfunden, of uit gemeentelijke of provinciale potjes. Vervolgens bouwt de coöperatie met dat geld een nieuw huizenblok of wordt een bestaand blok aangekocht en gaan de leden van de coöperatie daar zelf wonen en huur betalen. Met de huuropbrengst worden vervolgens de leningen afbetaald en het blok onderhouden. 'Jaren naartoe gewerkt' Ellen van der Helm is al zes jaar lid van wooncoöperatie Ecodorp Boekel in Noord-Brabant, dat deels in aanbouw is. In november kon ze haar woning in. 'Ik vind het geweldig, hier hebben we jaren naartoe gewerkt.' Want zo'n wooncoöperatie opzetten is een project van lange adem. In Boekel zat zo'n twaalf jaar tussen idee en nu. 'Het was een heel voortraject van onderzoeken, mensen bij elkaar krijgen en financiering regelen', zegt Van der Helm. Vooral die financiering is vaak moeilijk. 'Het probleem is dat Nederlandse banken vaak alleen een hypotheek geven aan individuen of bedrijven, niet aan een groep mensen.' Voor de bouwhypotheek kon de wooncorporatie wel terecht bij een Duitse coöperatieve bank, die er wel vertrouwen in had. In Duitsland zijn wooncoöperaties al bekender. Van der Helm betaalt nu een huur van iets onder 750 euro. 'De gedachte is dat als je ecologisch wil wonen, dit ook moet kunnen in een betaalbare huurwoning en dat je niet alleen aangewezen bent op een dure koopwoning of vrijesectorhuurwoning.' Honderden woningen Hoeveel coöperatiewoningen er in ontwikkeling zijn, wordt niet bijgehouden. Maar volgens Clemens Mol van belangenorganisatie Cooplink zijn tientallen initiatieven met honderden woningen bezig. 'In het buitenland komen wooncoöperaties meer voor. In Duitsland zijn er al meer dan 2 miljoen van zulke woningen. Dit is een Europese ontwikkeling waar Nederland nu ook stappen in zet.' Blijvertje Naast een Duitse bank financiert ook de Rabobank wooncoöperatieprojecten. 'Er is een groeiende interesse naar deze vorm en we denken dat het een blijvertje is en een duurzaam aandeel van de woningmarkt wordt', zegt vastgoedspecialist Aart Cooiman van de bank. Hij erkent dat financiering vaak een hobbel is. 'Door regelgeving en de beperkingen van de huurinkomsten kunnen wij als bank maximaal 75 tot 80 procent financieren. Maar we zijn in gesprek met overheden om dat gat tussen 75 tot 80 en 100 procent op een bepaalde manier ingevuld te krijgen.' Amsterdam wil voortrekkersrol De gemeente Amsterdam wil in dit verhaal een voortrekkersrol spelen. De stad is een fonds van 50 miljoen euro aan het opzetten, waaruit coöperaties een deel van de bouwkosten kunnen lenen. Ook geeft Amsterdam nieuwbouwkavels speciaal voor coöperaties vrij. Het doel is dat er in 2025 in de stad 7000 coöperatiewoningen gebouwd of in ontwikkeling zijn. In 2040 moet dat aantal zijn gegroeid tot 40.000. Het Amsterdamse pilotproject, wooncoöperatie De Warren, viert deze week het begin van de bouw. Op IJburg komen 36 woningen met een midden- of sociale huur. 'Wij willen als gemeenschap in deze overspannen huizenmarkt iets creëren waar we blij van worden', zegt voorzitter en toekomstig bewoner Chandar van der Zande. Volgend jaar augustus moet zijn woning af zijn. Hij gaat iets meer dan 1000 euro huur betalen en dat is voor Amsterdamse begrippen weinig. 'We zijn straks onze eigen huisbaas, dus we hebben ook geen enkele prikkel om de huren te verhogen.' De eerste bewoners zijn dus de leden van de coöperatie die het project samen hebben opgezet. Als er later woningen vrijkomen, beslissen leden gezamenlijk wie er mag komen wonen. Je inkomen mag niet te hoog zijn. Kennisinstituut Platform 31 denkt dat de wooncoöperatie een derde vorm van bouwen en wonen kan worden naast koop en huur. 'Maar nu moeten coöperaties vaak nog zelf het wiel uitvinden omdat het een vrij nieuw fenomeen is', zegt Tanja Morsheim van Platform 31. 'Je moet wel echt doorzettingsvermogen hebben en initiatief nemen. Maar als het meer gemeengoed en makkelijker wordt, kan het snel gaan.'
14/05 07u15  Wekdienst 14/5: Uitspraak tegen oud-PVV'er Brinkman • Bombardement Rotterdam herdacht Goedemorgen! De rechter doet uitspraak in de strafzaak tegen oud-Tweede Kamerlid Hero Brinkman. En in Rotterdam wordt op Plein 1940 het bombardement op de stad herdacht. Eerst het weer: de zon schijnt van tijd tot tijd. Het zuiden en midden van het land krijgen te maken met enkele buien, met kans op hagel of onweer. Het wordt een graad of 16. Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden. Check hier de dienstregeling voor het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? Het Israëlische leger en militante Palestijnen hebben vannacht opnieuw over en weer aanvallen uitgevoerd. Bij raketaanvallen op Israël vanuit de Gazastrook is zeker één zwaargewonde gevallen. Vijf raketten kwamen neer op de stad Ashkelon, niet ver van Gaza. Een daarvan raakte een wooncomplex. De raketaanvallen volgden op aanvallen van Israël. Het Israëlische leger bestookte gisteravond en vannacht doelen in de Gazastrook vanuit de lucht en met artillerie. Gisteravond laat meldde persbureau AFP dat Israëlische grondtroepen Gaza waren binnengetrokken. Bron daarvoor was een woordvoerder van het Israëlische leger. Diezelfde woordvoerder ontkende in de loop van de nacht dat er een grondoperatie aan de gang was. Volgens het leger was er een 'intern communicatieprobleem'. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: Rusland stuurt later dit jaar een actrice en een regisseur naar het ISS. De actrice Joelia Peresild (36) en regisseur Klim Sjipenko (37) gaan meewerken aan de eerste echte film die in de ruimte wordt opgenomen. Moskou zoekt naar manieren om zijn ruimtevaartprogramma een boost te geven. Met de film lijkt het Russische ruimtevaartagentschap Roskosmos de VS de loef af te willen steken. NASA bevestigde vorig jaar dat het samenwerking had gezocht met acteur Tom Cruise om een film te maken in het internationale ruimtestation. Fijne vrijdag!
14/05 06u15  FNV: versnel verduurzaming Tata Steel IJmuiden Verduurzamingsplannen die Tata Steel IJmuiden voor de langere termijn heeft, moeten naar voren gehaald worden. Daarvoor pleit de vakbond FNV Metaal, waar ongeveer de helft van de medewerkers in IJmuiden bij is aangesloten. De Centrale Ondernemingsraad (COR) steunt het voorstel. Het project kan volgens de bond betaald worden met subsidiegeld dat er mogelijk komt voor het afvangen en onder de Noordzee opslaan van CO2 (CCS). FNV-bestuurder Roel Berghuis wil die stap overslaan. De subsidie kan volgens hem beter direct worden ingezet voor verduurzaming van de installaties. 'We denken niet dat de overheid twee keer miljarden gaat uitgeven.' De oproep van de bond komt op een cruciaal moment in de ruim honderdjarige geschiedenis van de voormalige Koninklijke Hoogovens. De staalfabriek is qua zowel milieu- als klimaateisen niet toekomstbestendig. Voor de grote investeringen die nodig zijn om daar verandering in te brengen, wordt niet op de huidige eigenaar gerekend. Bekend is dat het Indiase Tata de fabriek in IJmuiden wil verkopen. Stroef Die verkoop verloopt stroef. Veelzeggend was de reden waarom de tot nog toe enige geïnteresseerde partij afhaakte. 'We kunnen Tata Steel IJmuiden niet in lijn brengen met onze duurzaamheidsdoelstellingen', zei de hoogste baas van het Zweedse SSAB daarover. Bovendien is geld verdienen met staal vanwege de grote concurrentie al jarenlang moeilijk, al gaan de prijzen de laatste maanden omhoog. Tegelijkertijd ondermijnt de rap stijgende CO2-prijs het verdienmodel weer. Tata Steel IJmuiden is goed voor 7 procent van de CO2-uitstoot in Nederland. Tegen die achtergrond wil Tata Steel 40 procent minder CO2 uitstoten in 2030, met name door het in lege gasvelden onder de Noordzee te stoppen. In de jaren daarna wil het staalbedrijf overstappen op installaties waarin groene elektriciteit en waterstof de functie van kolen overnemen. In 2050 moet de CO2-uitstoot dan netto nul zijn. Het ministerie van Economische Zaken steunt deze aanpak, bleek eind maart uit een Kamerbrief. Vier bedrijven in Rotterdam krijgen ook al subsidie voor CCS, wat staat voor carbon capture and storage. Maar volgens FNV-bestuurder Berghuis is eerst inzetten op CCS geen oplossing voor de acuutste bedreiging van Tata Steel. 'CO2 afvangen en opslaan brengt de uitstoot terug, maar de overlast in de omgeving blijft.' Vaker ziek Vorige maand bevestigde RIVM-onderzoek vermoedens die er al langer waren. Omwonenden hebben vaker last van acute gezondheidsklachten als hoofdpijn en misselijkheid dan mensen elders in Nederland. Ook komen hartklachten, diabetes en longkanker vaker voor. Het ligt voor de hand dat dit door de staalfabriek komt, al is een verband nog niet wetenschappelijk aangetoond. Onlangs kondigde de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) aan om in kaart te brengen wat de gevolgen zijn van de uitstoot van onder meer fijnstof voor omwonenden. Daarnaast loopt er een rechtszaak van omwonenden tegen het staalbedrijf. 'De dreiging is zeer reëel, werknemers maken zich grote zorgen', zegt Berghuis. 'De OVV gaat er met de botte bijl in. De kans is groot dat die zegt: deze fabriek is aan het einde van zijn bestaan. Die moet nu dicht.' Tata Steel zegde eerder toe 300 miljoen euro te investeren om de overlast voor de omgeving te beperken. Het dilemma tussen trotse werkgever en grote vervuiler uitgelegd door NOS op 3: In een reactie schrijft Tata Steel Nederland dat met CO2 afvangen en opslaan de klimaatdoelstellingen van 2030 gehaald kunnen worden. 'Tegelijkertijd staan we altijd open om andere mogelijkheden te onderzoeken, zoals de waterstofroute waar ook FNV aan denkt.' Het staalbedrijf steunt het plan van de bond om een onafhankelijk onderzoeksbureau de verschillende opties te laten doorrekenen. Scherpe keuzes 'De diverse doelstellingen die goed zijn voor alle betrokkenen vragen om scherpe keuzes', ziet ook Tata Steel. 'En omdat dit zo is, moeten die keuzes ook gefundeerd worden gemaakt.' De drie criteria die het staalbedrijf daarbij aanhoudt zijn de klimaatdoelen, technische haalbaarheid en betaalbaarheid. Een complicerende factor is nog dat er tot zeker 2030 bij lange na niet voldoende groene elektriciteit en waterstof voorhanden is. Nieuwe installaties zouden daarom een poos met gas moeten overbruggen, stelt de vakbond voor. Dat is wel duurder en kan daarom ten koste van de concurrentiepositie gaan.
14/05 04u15  Rusland stuurt filmploeg en Japanse miljardair naar ISS Rusland heeft bekendgemaakt later dit jaar een actrice en een regisseur naar het ISS te gaan sturen. De twee gaan meewerken aan de eerste echte film die in de ruimte wordt opgenomen. Moskou zoekt naar manieren om zijn ruimtevaartprogramma een boost te geven. Met de film lijkt het Russische ruimtevaartagentschap Roskosmos de VS de loef af te willen steken. NASA bevestigde vorig jaar dat het samenwerking had gezocht met acteur Tom Cruise om een film te maken in het internationale ruimtestation. Een Russische staatscommissie heeft de kandidaten geselecteerd voor de film met de titel Uitdaging. De gekozen actrice is de 36-jarige Joelia Peresild, die in tientallen Russische films en series heeft gespeeld. De regisseur is de Klim Sjipenko (37), die onder meer een film maakte over de redding van een Russisch ruimtestation in de jaren 80. Ook tv-kanaal Channel One Russia is bij het filmproject betrokken. De twee zullen vanaf komende maand een kosmonautentraining volgen. De lancering van het Sojoez-ruimteschip waarmee ze naar het ISS vliegen staat gepland op 5 oktober. De vlucht met Cruise aan boord moet overigens eveneens in oktober plaatsvinden. De Amerikaanse acteur gaat niet naar het ruimtestation met een Sojoez, maar met de crew Dragon van SpaceX. Miljardair Roskosmos maakte verder bekend dat de Japanse miljardair Yusaku Maezawa (45) in december waarschijnlijk een vlucht naar het ISS zal maken. Maezawa wil over enkele jaren ook een vlucht rond de maan maken in het Starship dat door ruimtevaartbedrijf SpaceX wordt ontwikkeld. 'Ik ben benieuwd hoe het is om te leven in de ruimte, dus daar wil ik achterkomen', liet Maezawa weten. Hij wil zijn ervaringen op een YouTube-kanaal gaan delen. Daarvoor gaat ook een productieassistent mee. Tot nu hebben acht ruimtetoeristen een zelfbetaalde trip naar het ISS gemaakt. Maezawa is de eerste uit Japan. Hoeveel hij betaalt, is niet bekend. In het verleden betaalden ruimtetoeristen tussen 20 en 35 miljoen dollar voor een plek in de Sojoez.
14/05 04u15  Opnieuw aanvallen over en weer tussen Israël en Gaza Het Israëlische leger en militante Palestijnen hebben over en weer opnieuw aanvallen uitgevoerd. Bij raketaanvallen op Israël vanuit de Gazastrook is vannacht zeker één zwaargewonde gevallen. Vijf raketten kwamen neer op de stad Ashkelon, niet ver van Gaza. Een daarvan raakte een wooncomplex. Een 60-jarige man raakte ernstig gewond door rondvliegend puin. Een man van 90 raakte lichtgewond toen hij onderweg naar de schuilkelder op het hoofd werd geraakt. De twee werden naar het ziekenhuis gebracht. Grondtroepen De raketaanvallen volgden op aanvallen van Israël. Het Israëlische leger bestookte gisteravond en vannacht doelen in de Gazastrook vanuit de lucht en met artillerie. Eerder meldde persbureau AFP dat er ook grondtroepen het gebied waren binnengetrokken, maar een woordvoerder van het Israëlische leger ontkende dat later weer. Diezelfde woordvoerder had donderdagavond laat juist bevestigd dat er sprake was van een Israëlische grondoperatie in de Gazastrook. Volgens het Israëlische leger is er sprake geweest van een 'intern communicatieprobleem'. Israëlische troepen hebben zich verzameld bij de grens en duizenden reservisten zijn gemobiliseerd. Een legerwoordvoerder zei eerder dat het Israëlische leger zich voorbereidt op 'verschillende scenario's' en dat een grondoffensief daar een van is. Palestijnse families zijn hun huizen in het noorden van de Gazastrook en het oosten van Gaza-Stad ontvlucht. Een groep van 200 mensen zou naar een school zijn gevlucht die is gebouwd is door de Verenigde Naties. Volgens Israël zijn vanuit de Gazastrook de afgelopen dagen meer dan 1750 projectielen op Israël afgevuurd. De meeste zijn onschadelijk gemaakt door de Israëlische luchtafweer. Raketten vanuit Libanon Donderdagavond belandden drie projectielen die vanuit Libanon op Israël zijn afgevuurd, in zee. Het is niet duidelijk welke groepering ze heeft afgeschoten. In meerdere steden in Israël en op de Westelijke Jordaanoever zijn Arabische en Joodse Israëliërs opnieuw met elkaar slaags geraakt. De Israëlische premier Netanyahu noemde dat woensdag onacceptabel. 'Niets rechtvaardigt het lynchen van Arabieren door Joden of het lynchen van Joden door Arabieren.' Het door Hamas geleide ministerie van Volksgezondheid in Gaza zegt dat er in Gaza 109 doden zijn gevallen, onder wie 27 kinderen en jongeren. Het Israëlische leger meldt 7 dode Israëliërs. Volgens diplomaten zal het opgelaaide geweld zondag in de VN Veiligheidsraad worden besproken.
14/05 02u15  Leger Israël: niet met grondtroepen Gaza binnengetrokken Israël valt opnieuw doelen aan in de Gazastrook met luchtaanvallen en artillerie. Eerder meldde persbureau AFP dat er ook grondtroepen het gebied waren binnengetrokken, maar een woordvoerder van het Israëlische leger ontkent dat nu. Diezelfde woordvoerder had donderdagavond laat juist nog bevestigd dat er sprake was van een Israëlische grondoperatie in de Gazastrook. Volgens het Israëlische leger is er sprake geweest van een 'intern communicatieprobleem'. Donderdagavond bestookten Israëlische tanks en artillerie doelen in de Gazastrook. Israëlische troepen hebben zich verzameld bij de grens en duizenden reservisten zijn gemobiliseerd. Een legerwoordvoerder zei eerder dat het Israëlische leger zich voorbereidt op 'verschillende scenario's' en dat een grondoffensief daar een van is. Palestijnse families zijn hun huizen in het noorden van de Gazastrook en het oosten van Gaza-Stad ontvlucht. Een groep van 200 mensen zou naar een school zijn gevlucht die is gebouwd is door de Verenigde Naties. Volgens Israël zijn vanuit de Gazastrook de afgelopen dagen 1750 projectielen op Israël afgevuurd. De meeste zijn onschadelijk gemaakt door de Israëlische luchtafweer. Israëlische tanks en artillerie vuurden eerder vandaag al vanuit Israël op doelen in de Gazastrook. Een aanval met grondtroepen in Gaza is opnieuw een escalatie van de gevechtshandelingen. De afgelopen dagen waren het vooral Israëlische vliegtuigen die gebouwen aanvielen. Na de Israëlische lucht- en artillerieaanvallen volgden raketaanvallen vanuit Gaza op Israël. Volgens Israëlische media kwamen ze onder meer neer in de stad Ashkelon. Raketten vanuit Libanon Donderdagavond belandden drie projectielen die vanuit Libanon op Israël zijn afgevuurd, in zee. Het is niet duidelijk welke groepering ze heeft afgeschoten. In meerdere steden in Israël en op de Westelijke Jordaanoever zijn Arabische en Joodse Israëliërs opnieuw met elkaar slaags geraakt. De Israëlische premier Netanyahu noemde dat woensdag onacceptabel. 'Niets rechtvaardigt het lynchen van Arabieren door Joden of het lynchen van Joden door Arabieren.' Palestijnse bronnen melden 109 doden sinds het geweld maandag begon in Gaza. Het Israëlische leger meldt 7 dode Israëliërs. Het door Hamas geleide ministerie van Volksgezondheid in Gaza zegt dat er in Gaza 103 doden zijn gevallen.
14/05 01u15  Persbureau: Israëlische grondtroepen actief in Gaza Israëlische grondtroepen zijn actief in de Gazastrook, melden het Franse persbureau AFP en de New York Times op basis van een Israëlische legerwoordvoerder. Andere bronnen hebben dat nog niet bevestigd. Grondtroepen hebben met luchtsteun de aanval ingezet, meldt het leger zelf op Twitter. Eerder vanavond bestookten Israëlische tanks en artillerie al doelen in de Gazastrook. Volgens correspondent Ties Brock is er nog veel onduidelijk. 'Wel is duidelijk dat grondtroepen de Gazastrook aanvallen, maar het is nog niet duidelijk of ze het gebied ook echt zijn binnengetrokken. Dat zegt een persbureau wel, maar dat werd ook weer tegengesproken door Israëlische media. Dus of dit het begin is van een grondoorlog is nog niet duidelijk.' Ontvlucht Eerder vandaag werd wel gemeld dat Israëlische troepen zich hebben verzameld bij de grens en dat duizenden reservisten zijn gemobiliseerd. Persbureau Reuters meldt dat bewoners in het noorden van Gaza nog geen Israëlische troepen in de enclave hebben gezien. Palestijnse families zijn hun huizen in het noorden van de Gazastrook en het oosten van Gaza-Stad ontvlucht. Een groep van 200 mensen zou naar een school zijn gevlucht die is gebouwd is door de Verenigde Naties. Volgens Israël zijn vanuit de Gazastrook de afgelopen dagen 1750 projectielen op Israël afgevuurd. De meeste zijn onschadelijk gemaakt door de Israëlische luchtafweer. Israëlische tanks en artillerie vuurden eerder vandaag al vanuit Israël op doelen in de Gazastrook. Een aanval met grondtroepen in Gaza is opnieuw een escalatie van de gevechtshandelingen. De afgelopen dagen waren het vooral Israëlische vliegtuigen die gebouwen aanvielen. Na de Israëlische lucht- en artillerieaanvallen volgden raketaanvallen vanuit Gaza op Israël. Raketten vanuit Libanon Donderdagavond belandden drie projectielen die vanuit Libanon op Israël zijn afgevuurd, in zee. Het is niet duidelijk welke groepering ze heeft afgeschoten. Palestijnse bronnen melden 109 doden sinds het geweld maandag begon in Gaza. Het Israëlische leger meldt 7 dode Israëliërs. Het door Hamas geleide ministerie van Volksgezondheid in Gaza zegt dat er in Gaza 103 doden zijn gevallen.
14/05 00u15  Persbureau: Israël valt Gaza binnen met grondtroepen Israëlische grondtroepen zijn de Gazastrook binnengetrokken, meldt het Franse persbureau AFP op basis van een Israëlische legerwoordvoerder. Andere bronnen hebben dat nog niet bevestigd. Grondtroepen hebben met luchtsteun de aanval ingezet, meldt het leger zelf op Twitter. Eerder vanavond bestookten Israëlische tanks en artillerie al doelen in de Gazastrook. Of het Israëlische leger met grote troepenaantallen de Gazastrook is binnengetrokken, is nog niet duidelijk. Wel werd eerder al gemeld dat Israëlische troepen zich hebben verzameld bij de grens en dat duizenden reservisten zijn gemobiliseerd. Palestijnse families zijn hun huizen in het noorden van de Gazastrook en het oosten van Gaza-Stad ontvlucht. Een groep van 200 mensen zou naar een school zijn gevlucht die is gebouwd is door de Verenigde Naties. Volgens Israël zijn vanuit de Gazastrook de afgelopen dagen 1750 projectielen op Israël afgevuurd. De meeste zijn onschadelijk gemaakt door de Israëlische luchtafweer.
13/05 22u15  Israël bestookt doelen Gaza met tanks en artillerie, raketten afgevuurd vanuit Libanon Israëlische tanks en artillerie vuren vanuit Israël op doelen in de Gazastrook, zeggen journalisten van persbureau AP en de zender Al Jazeera. Dat is een escalatie van de gevechtshandelingen: de afgelopen dagen waren het vooral Israëlische vliegtuigen die gebouwen aanvielen. Volgens bronnen van AP en Al Jazeera vluchten Palestijnse families uit hun huis in het noorden van de Gazastrook en het oosten van Gaza-Stad. Een groep van 200 mensen zou naar een school zijn gevlucht die is gebouwd is door de Verenigde Naties. Eerder vanavond werden drie projectielen vanuit Libanon op Israël afgevuurd. Volgens Israël belandden ze in zee en hebben ze geen schade aangericht. Het is niet duidelijk wie ze heeft afgeschoten. 9000 reservisten De Israëlische minister van Defensie heeft de mobilisatie van 9000 extra reservisten goedgekeurd vanwege de gevechten met Hamas. Legerwoordvoerder Hidai Zilberman meldt dat de troepen zich gaan verzamelen aan de grens met Gaza, waar Hamas aan de macht is, en noemt een grondoffensief als een van de opties van de strijdkrachten. Ook zijn de verloven van alle gevechtseenheden geannuleerd. Het ministerie noemt de mobilisatie 'uitzonderlijk'. 1750 projectielen Ook vanuit Gaza worden nog steeds raketten afgevuurd op doelen in Israël. Volgens het Israëlische leger heeft Hamas in enkele dagen tijd 1750 projectielen afgevuurd. De meeste zijn onschadelijk gemaakt door de Israëlische luchtafweer. Bij luchtaanvallen van het Israëlische leger op Gaza zijn onder meer een bank en andere belangrijke gebouwen geraakt. Hamas meldt dat dertien strijders zijn gedood, maar volgens het Israëlische leger zijn er Hamas-commandanten gedood. Volgens het ministerie van Volksgezondheid van Gaza zijn sinds het begin van de Israëlische luchtaanvallen in totaal zeker 103 mensen zijn gedood, onder wie 27 kinderen. In Israël zijn volgens het leger zeker zeven mensen om het leven gekomen, schrijft persbureau AP. De Verenigde Staten hebben bezwaar gemaakt tegen een bijeenkomst van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties om morgen te praten over het toenemende geweld. Het verzoek van China, Noorwegen en Tunesië is contraproductief, stelt een Amerikaanse diplomaat. 'Onacceptabel' In meerdere steden in Israël en op de Westelijke Jordaanoever zijn Arabische en Joodse Israëliërs met elkaar slaags geraakt. De Israëlische premier Netanyahu noemt dat onacceptabel. 'Niets rechtvaardigt het lynchen van Arabieren door Joden of het lynchen van Joden door Arabieren.' Het geweld in die steden is aan het escaleren, ziet NOS-correspondent Ties Brock. Onder meer in Tel Aviv werd al gevochten en nu gaan Joodse en Arabische Israëliërs ook in andere plaatsen de strijd met elkaar aan. Dat is volgens hem een nieuwe stap in het conflict. 'Het einde lijkt nog niet in zicht.' Vanuit de internationale gemeenschap zijn er initiatieven, bijvoorbeeld van de Verenigde Staten en Egypte, om de partijen bij elkaar te brengen en toe te werken naar een bestand. Maar dat lijkt nog weinig op te leveren, zegt Brock. Ook de Franse president Macron is bezorgd over het geweld. Hij heeft opgeroepen tot een nieuw begin van de onderhandelingen tussen de twee partijen. Meerdere vliegmaatschappijen, waaronder KLM, hebben besloten om tijdelijk niet op Israël te vliegen.
13/05 21u15  Israël mobiliseert 9000 reservisten, raketten afgevuurd vanuit Libanon De Israëlische minister van Defensie heeft de mobilisatie van 9000 extra reservisten goedgekeurd vanwege de gevechten met Hamas. Een legerwoordvoerder meldt dat de troepen zich verzamelen aan de grens met Gaza, waar Hamas aan de macht is, en waarschuwt voor een grondoffensief. Ook zijn de verloven van alle gevechtseenheden geannuleerd. Het ministerie noemt de mobilisatie 'uitzonderlijk'. Vanuit Libanon zijn vanavond projectielen afgevuurd richting het noorden van Israël, meldt het Israëlische leger. Het zou gaan om drie raketten, die in zee zijn terechtgekomen en geen schade hebben aangericht. 1750 projectielen Ook vanuit Gaza worden nog steeds raketten afgevuurd op doelen in Israël. Volgens het Israëlische leger heeft Hamas in enkele dagen tijd 1750 projectielen afgevuurd. De meeste zijn onschadelijk gemaakt door de Israëlische luchtafweer. Bij luchtaanvallen van het Israëlische leger op Gaza zijn onder meer een bank en andere belangrijke gebouwen geraakt. Hamas meldt dat dertien strijders zijn gedood, maar volgens het Israëlische leger zijn meer Hamas-commandanten uitgeschakeld. Persbureau Reuters meldt op gezag van de minister van Volksgezondheid van Gaza dat sinds het begin van de Israëlische luchtaanvallen in totaal zeker 87 mensen zijn gedood, onder wie achttien kinderen. In Israël zijn volgens het leger zeker zeven mensen om het leven gekomen, schrijft persbureau AP. De Verenigde Staten hebben bezwaar gemaakt tegen een bijeenkomst van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties om morgen te praten over het toenemende geweld. Het verzoek van China, Noorwegen en Tunesië is contraproductief, stelt een Amerikaanse diplomaat. 'Onacceptabel' In meerdere steden in Israël en op de Westelijke Jordaanoever zijn Arabische en Joodse Israëliërs met elkaar slaags geraakt. De Israëlische premier Netanyahu noemt dat onacceptabel. 'Niets rechtvaardigt het lynchen van Arabieren door Joden of het lynchen van Joden door Arabieren.' Het geweld in die steden is aan het escaleren, ziet NOS-correspondent Ties Brock. Onder meer in Tel Aviv hebben de botsingen er stevig ingehakt en dat Joodse en Arabische Israëliërs nu ook in andere plaatsen de strijd met elkaar aangaan, is volgens hem een nieuwe stap in het conflict. 'Het einde lijkt nog niet in zicht.' Vanuit de internationale gemeenschap zijn er initiatieven, bijvoorbeeld van de Verenigde Staten en Egypte, om de partijen bij elkaar te brengen en toe te werken naar een bestand. Maar dat lijkt nog weinig op te leveren, zegt Ties Brock. Ook de Franse president Macron is bezorgd over het geweld. Hij heeft opgeroepen tot een nieuw begin van de onderhandelingen tussen de twee partijen. Meerdere vliegmaatschappijen, waaronder KLM, hebben besloten om tijdelijk niet op Israël te vliegen.
13/05 20u15  Uitvinder van lijm op post-it-briefje overleden De Amerikaanse uitvinder van de lijm op de beroemde post-it-blaadjes is overleden. Spencer Silver stierf afgelopen weekend in zijn huis in de stad St. Paul. Hij was 80 jaar. Silver werkte in 1968 in een bedrijfslaboratorium van het bedrijf 3M toen hij de bewuste lijmformule ontdekte. Daarmee konden briefjes gemakkelijk op oppervlakken worden bevestigd, verwijderd en weer opnieuw geplakt zonder lijmresten achter te laten. Zes jaar later kwam zijn collega Art Fry op het idee om de lijm ook in de praktijk te gebruiken. Hij vond het bloedirritant dat de bladwijzer altijd uit zijn liederenboek viel als hij zong in de kerk. Door de lijm op de bladwijzer aan te brengen, bleef die zitten en kon hij die ook op andere bladzijdes plakken zonder het boek te beschadigen. Het idee voor de post-it-briefjes volgde snel. Het duurde nog tot 1977 voordat het memoblokje op de markt werd gebracht, toen nog onder de naam Press 'n Peel. Het ging pas echt lopen toen de naam werd veranderd in Post-it Note. Het is nog altijd een van de best verkopende artikelen van fabrikant 3M. Ook in Nederland zijn de post-it-briefjes nog altijd mateloos populair op kantoren. In 2016 was het zelfs een rage om met de briefjes boodschappen of tekeningen op de ramen te maken. Onbekend is of Silver door zijn uitvinding veel geld heeft verdiend. Wel heeft hij in totaal meer dan 35 patenten op zijn naam staan waarmee hij geld heeft verdiend. Silver ging in 1996 met pensioen als bedrijfswetenschapper. Gedurende zijn carrière won hij diverse prijzen, waaronder de American Chemical Society Award voor Creatieve Uitvindingen.
13/05 20u15  Ruim 80 aanhoudingen bij ADO-stadion, priklocatie dicht Bij het stadion van ADO Den Haag zijn ruim tachtig voetbalsupporters opgepakt rond de wedstrijd tegen Willem II. De arrestanten weigerden gehoor te geven aan bevelen om het gebied te verlaten, meldt de politie. Burgemeester Van Zanen had een noodbevel afgegeven om fans weg te houden bij het cruciale degradatieduel. Toch liepen meerdere groepen ADO-aanhangers naar het stadion om hun club te steunen. Toen agenten de supporters tegenhielden, werd de sfeer volgens de politie grimmig. Politie te paard werd bekogeld met vuurwerk en brandende fakkels. Op twee locaties werden aanhoudingen verricht. Daarna keerde de rust terug. Tegen de arrestanten wordt proces-verbaal opgemaakt. Priklocatie dicht Vanwege de onrust werd de priklocatie bij het ADO-stadion om 13.00 uur gesloten. De GGD deed dat uit voorzorg. Alle geplande vaccinaties zijn verzet naar een locatie in Rijswijk. De GGD zegt alle betrokkenen te hebben ingelicht.
13/05 19u15  'Oliepijplijnbedrijf Colonial betaalde toch miljoenen aan hackers' Het Amerikaanse oliepijplijnbedrijf Colonial Pipeline heeft zo'n 4 miljoen euro betaald aan internetcriminelen om weer toegang te krijgen tot platgelegde computersystemen. Dat zeggen bronnen tegen persbureau Bloomberg. In tegenstelling tot wat Colonial eerder beweerde, zou het bedrijf enkele uren na de hack al miljoenen in cryptomunten hebben betaald aan de daders. Colonial werd een week geleden gehackt door DarkSide, een hackersorganisatie uit Oost-Europa. Door het stilvallen van de toevoer ontstonden in het gebied waar de leiding loopt tekorten aan de pomp. In verschillende Amerikaanse staten kwam de helft van de pompstations zonder brandstof te zitten. Op andere plaatsen ontstonden lange rijen, mede doordat automobilisten brandstof gingen hamsteren. Back-ups De hack bij Colonial was de meest ontwrichtende digitale aanval ooit op de Amerikaanse energie-infrastructuur. Hoewel de hackers er niet in slaagden de pijpleiding over te nemen, haalde het bedrijf uit voorzorg het hele systeem offline terwijl er gezocht werd naar een oplossing. Nu blijkt volgens Bloomberg dat de cybercriminelen na betaling een programma beschikbaar hebben gesteld dat het bedrijf weer toegang moest geven tot het computernetwerk. Dat programma zou alleen zo traag zijn geweest, dat Colonial ook de eigen back-ups gebruikte om het systeem te herstellen. Het bedrijf zelf had gezegd niet van plan te zijn losgeld te betalen. Maar een van Bloombergs bronnen zegt dat de Amerikaanse autoriteiten op de hoogte waren van de betaling. De FBI had ontraden om over de brug te komen, omdat het andere hackers zou kunnen aanmoedigen hetzelfde te doen. Niet de eerste hack Grote hacks zoals die van Colonial zijn niet nieuw. Volgens een rapport van een Amerikaans veiligheidsinstituut van vorige maand werd vorig jaar omgerekend ongeveer 300 miljoen euro aan losgeld betaald. Dat is volgens Bloomberg ruim 300 procent meer zijn dan een jaar eerder. De Amerikaanse veiligheidsadviseur Anne Neuberger erkende deze week dat ondernemingen vaak geen andere keuze hebben dan betalen. 'Bedrijven belanden vaak in een moeilijke positie als hun gegevens worden versleuteld. Zeker als ze geen back-ups hebben en hun gegevens niet kunnen herstellen.'
13/05 18u15  Grote zoektocht in Frans bos naar verdachte van dubbele moord In een bos in de Franse streek Cevennen is een grootschalige zoekactie gaande naar een man die wordt verdacht van het plegen van twee moorden. Zo'n 300 gendarmes zoeken naar de man, die na het neerschieten van twee collega's het bos in zou zijn gevlucht. Autoriteiten verdenken Valentin Marcone (29) van het doodschieten van zijn baas en een collega, dinsdag in een houtzagerij in het dorp Les Plantiers. Er was een geschil over het werkrooster, schrijven Franse media. Op Twitter verspreidde de politie een foto van Marcone. Hij heeft mogelijk twee vuurwapens bij zich. Marcone is nu ruim 48 uur op de vlucht. Hij wordt door de autoriteiten omschreven als een 'paranoïde type'. Volgens de krant Le Parisien is de man een sportschutter en een jager en kan hij daarom wapens bij zich hebben. Honderden gendarmes uit omliggende plaatsen doorzoeken het bos. Ze krijgen hulp van eenheden van de antiterrorisme-eenheid, acht helikopters en speurhonden. Na de schietpartij dinsdagochtend werden bewoners opgeroepen om hun kinderen van school te halen en binnen te blijven. Vier gezinnen uit Les Plantiers zijn geëvacueerd, schrijft France TV.
13/05 18u15  Palestijnse Nederlanders vieren Suikerfeest met dubbel gevoel vanwege Gaza Islamitische Palestijnse Nederlanders vieren vandaag het Suikerfeest, de afsluiting van de ramadan, met een dubbel gevoel vanwege het geweld over en weer tussen Israël en de Palestijnen. 'Normaal is het feestelijk. Nu heeft het een meer dan droevig randje', zegt Omar El Khader uit Noord-Limburg. 'De zoete vreugdekoekjes hebben dit jaar een zeer bittere nasmaak.' El Khader is met zijn gezin onderweg naar zijn moeder in Rotterdam, nadat ze bij zijn schoonfamilie waren geweest. Hij heeft niet overwogen om het einde van de ramadan dit jaar niet te vieren, maar hij heeft er wel moeite mee. 'Je wilt vreugde delen met familie en met vrienden die je belt. De lach en de traan gaan samen op zo'n dag als vandaag.' Met afschuw ziet El Khader de beelden uit Gaza. 'Het doet heel veel pijn om te zien hoe huizen aan flarden worden geschoten en mensen midden in de nacht op straat komen te staan. Ik ben in Nederland geboren en in alle vrijheid opgegroeid. Dan is het heel moeilijk om te zien dat mensen die vrijheid al hun hele leven lang niet kennen.' Familie of vrienden in getroffen gebied heeft hij niet. 'Maar iedereen die daar woont en slachtoffer is, raakt mij.' Taghreed Elkhodary uit Amsterdam heeft wel familieleden in Gaza wonen. Haar zus woonde met haar gezin in een flatgebouw, maar dat hebben ze uit voorzorg verlaten. 'Het is zó eng. Ze zijn nu allemaal bij mijn moeder. Ze kunnen het huis niet verlaten en eten aardappels, rijst en wat ze nog in de vriezer hebben liggen. De elektriciteit is afgesloten.' Zelf heeft ze na een maand vasten voor het eerst weer cappuccino gedronken op een terras en vanochtend at ze met haar dochter en zoon stroopwafels. Ook gingen ze naar een speelgoedwinkel en een interieurwinkel, waar ze cadeautjes voor elkaar uitzochten. Ze wil er toch iets leuks van maken voor haar kinderen. Bij de Gaza-oorlog in 2014 verloor haar zus haar appartement, vertelt Elkhodary. Nu is ze bang haar huidige woning kwijt te raken, net als haar neef, die naar zijn moeder is vetrokken. 'Iedereen in hoge gebouwen denkt: Mijn God, ik wil niet de volgende zijn.' Het gebouw waar haar sportschool in zat, is verwoest en het gebouw waar ze als verslaggever voor The New York Times heeft gewerkt ook. Steeds als Elkhodary, die tien jaar in Nederland woont, beelden ziet van gebouwen waar raketten inslaan, moet ze huilen. 'Het zijn mensen uit de middenklasse, ze hebben zo hard geïnvesteerd.'
Laatste update: vandaag om 8u15


Oudere hoofdpunten

Verbergen Tonen
13/05 18u15  Druk, maar ook gewoon gezellig op zonnige HemelvaartsdagNederland is er massaal op uit getrokken, deze zonnige Hemelvaartsdag. Maar dat leidde vrijwel nergens tot te grote drukte of problemen. Wel waren er voor zover bekend twee plekken waar de gemeente ingreep. In de loop van de middag riep Eindhoven op om niet meer naar de binnenstad te komen omdat het er 'erg druk' was, meldt Omroep Brabant. Ook in de bossen bij Lage Vuursche was het te druk. 'Kies dus een andere plek om te recreëren', liet de gemeente Baarn weten aan RTV Utrecht. Het overheersende beeld is dat het vooral gezellig was. In de winkelstraten hoefde je niet over de hoofden te lopen. Het Amsterdamse Vondelpark (en alle andere stadsparken) bleven gewoon open. Groningen De druktekaart van de gemeente Groningen veranderde voortdurend van kleur, maar rood (te druk) was niet vaak te zien. De wachttijd voor het terras bij een café op de Grote Markt liep vanmiddag op tot drie kwartier. In de Herestraat, de belangrijkste winkelstraat van Groningen, was het beeld niet anders. 'We moeten af en toe ingrijpen als bij bepaalde populaire winkels de rijen te lang worden', zei een woordvoerder tegen RTV Noord. 'Maar verder is het gewoon gezellig.' Ook op de wegen van en naar het strand bleef het ondanks het zonnige weer rustig. De ANWB meldde een paar heel korte files in Zeeland.
13/05 18u15  Ruim kwart EU-burgers zegt vaccin te weigerenMeer dan een kwart van de volwassenen in de Europese Unie wil niet worden ingeënt tegen corona. Volgens het EU-onderzoeksbureau Eurofound zullen ze een prik weigeren als ze die krijgen aangeboden. Het bureau heeft over een periode van meerdere maanden tienduizenden EU-burgers in alle 27 lidstaten ondervraagd. Met name in Oost-Europa ligt de vaccinatiebereidheid laag: in Bulgarije zegt 61 procent van de ondervraagden een prik te weigeren. In Ierland is dat slechts 10 procent. Nederland scoort iets boven het EU-gemiddelde. Hier zegt 31 procent van de ondervraagden dat ze zich niet laten vaccineren. Vooral mensen tussen de 35 en 49 jaar, werklozen en mensen met een beperking staan relatief sceptisch tegenover vaccineren. Social media Uit de cijfers van Eurofound blijkt dat er een duidelijk verband is tussen vaccinscepsis en het gebruik van sociale media. In landen waar Twitter, Facebook en andere sociale netwerken voor veel mensen de belangrijkste nieuwsbron zijn, zoals in Bulgarije, zijn veel mensen die niet staan te springen om een prik. Dat komt mede doordat juist op sociale media veel nepnieuws rondgaat, zeggen de Europese onderzoekers. Ze stellen daarom dat overheden meer werk moeten maken van betere communicatie via sociale media. Hoe langer mensen op sociale media zitten, hoe minder vertrouwen ze hebben. Ook in landen waar weinig vertrouwen is in de overheid, is de vaccinatiebereidheid een stuk lager. Bekijk hier de percentages per land:
13/05 17u15  Lespakket bij film 'De Oost' over Nederlands-Indië: 'Op school nooit over gehad'Het is de allereerste speelfilm over de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog: De Oost, een film van Gouden Kalf-winnaar Jim Taihuttu, is vanaf vandaag te zien. De periode van 1945 tot 1949 in Nederlands-Indië is niet alleen in de filmwereld weinig belicht. Ook in het geschiedenisonderwijs is er volgens de maker te weinig aandacht voor. Voor Taihuttu een belangrijke motivatie om de film te maken. 'Voor mij is altijd het hoogste doel van deze film geweest dat elke geschiedenisleraar in Nederland hier een dvd van zou hebben. Daarmee heb ik dan mijn aandeel geleverd aan dit verhaal', zei Taihuttu eerder in Nieuwsuur. De overgrootvader van de regisseur was een Molukse KNIL-militair. Hij overleed in 1949 aan het einde van de strijd. 'Thuis nooit over gehad' Jazzy Taihuttu, regieassistent en de zus van Jim, ontwikkelde het lespakket, De wereld van De Oost, om middelbare scholieren meer inzicht te geven in de geschiedenis van Nederlands-Indië. 'Over deze specifieke tijd wist ik heel weinig', zegt ze in het NOS Radio 1 Journaal. 'We hebben het er thuis en op school heel weinig over gehad.' Het lesmateriaal bestaat onder meer uit een website, waarin je aan de hand van vijf mensen uit de film dieper de geschiedenis van Nederlands-Indië in kan gaan. 'Je gaat met hen terug in de tijd en zo kom je terecht in interviews en historische verhalen.' Zo gebruikt Jop van der Kuil, geschiedenisdocent, het lespakket om over Nederlands-Indië te vertellen: Jop van der Kuil, geschiedenisdocent aan het Lek en Linge in Culemborg, ziet dat de aandacht voor Nederlands-Indië op scholen gering is. 'Eerst werd vooral de nadruk gelegd op het verlies van de kolonie. Maar na verloop van tijd zie je steeds meer kritiek, en worden de zwarte bladzijden van Nederland meer benoemd. Maar dat gebeurt nog niet uitgebreid genoeg.' Waarom krijgt deze periode zo weinig aandacht? Van der Kuil denkt dat het een gevoel van schaamte is. 'Om te benoemen wat echt gebeurd is', zegt de geschiedenisdocent. 'Het is geen rustige overwinningsoorlog geweest, zoals je het vaak kan lezen in boeken.' 'We hebben nu als eindexamenthema het Britse Rijk, maar ik zou veel liever het thema Nederlands-Indië zien', zegt Van der Kuil. Het uitbrengen van de film gaat niet zonder slag of stoot; zelden heeft een film nog vóór de lancering tot zoveel commotie geleid. Het verhaal van het Depot Speciale Troepen staat centraal. Dit elitekorps voerde onder leiding van de beruchte commandant Raymond Westerling standrechtelijke executies uit in de provincie Zuid-Celebes. De film zou soldaten te veel als oorlogsmisdadigers wegzetten, zeggen critici. Niet alle Indië-veteranen zouden zoveel geweld hebben gebruikt als in de film wordt vertoond. De Federatie Indische Nederlanders (FIN) hoopte met een kort geding een disclaimer aan het begin van de film af te dwingen. Daarmee zou het fictieve karakter moeten worden benadrukt. De federatie heeft voor de rechter geen gelijk gekregen. Is de film wel representatief voor wat er is gebeurd? 'Het is natuurlijk een fictiefilm', zegt Jazzy Taihuttu. 'Dus er zijn elementen verzonnen, maar het is wel gebaseerd op historische gebeurtenissen.' Taihuttu noemt de film 'een stukje van een grote geschiedenis'. 'Ik begrijp heel goed dat het gevoelig ligt. De film duurt twee uur, en daar kan je maar een x aantal dingen in vertellen. Met het lesmateriaal proberen we daar goed inzicht in te geven.' Van der Kuil kan de kritiek wel een beetje begrijpen: 'Niet alle soldaten waren brute oorlogsmachines, maar het is toch goed om te laten zien dat dit wel gebeurde.' Hij hoopt vooral dat de discussie 'een aanleiding gaat zijn om meer over deze periode te spreken'. De Oost is vanaf vandaag te zien op Amazon Prime. Als de coronamaatregelen het weer toelaten komt de film ook in de bioscoop. Eerder maakten we deze terugblik op de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog:
13/05 17u15  Dode baby in park in Wernhout was een meisjeDe pasgeboren baby die gisteren dood werd gevonden in een park in het Noord-Brabantse Wernhout was een meisje. De politie maakt zich 'ernstig zorgen' over de geestelijke en fysieke gezondheid van de moeder van het meisje. Het stoffelijk overschot werd gistermiddag rond 17.20 uur door een voorbijganger in het bungalowpark Wernhoutsburg gevonden. De politie is op zoek naar de moeder van het meisje omdat ze mogelijk dringend hulp nodig heeft. De politie sluit niet uit dat ze in België woont. In het park wordt gezocht naar sporen en in de omgeving vindt een buurtonderzoek plaats. Ook zal het lichaam van het meisje worden onderzocht om duidelijkheid te krijgen over haar identiteit en de doodsoorzaak. Het meisje werd in een vuilniszak gevonden in het bungalowpark, schrijft Omroep Brabant.
13/05 17u15  Tientallen aanhoudingen bij ADO-stadion, priklocatie dichtHet is onrustig rond het ADO-stadion in Den Haag. De politie is massaal aanwezig en stuurt supporters die zich verzamelen, direct weg of houdt ze aan. Inmiddels zijn 'enkele tientallen personen' opgepakt, meldt Omroep West. De priklocatie van de GGD bij het stadion is uit voorzorg dicht. ADO Den Haag speelt vanmiddag de belangrijke degradatiewedstrijd tegen Willem II. Hoewel ze niet naar binnen mogen, kwamen toch verschillende groepen supporters naar het stadion. 'We roepen iedereen op de wedstrijd thuis te volgen', laat de gemeente Den Haag weten. Eerder vandaag gaf de gemeente ook een noodbevel af voor de omgeving van het stadion. Priklocatie dicht Vanwege de onrust werd de priklocatie bij het ADO-stadion om 13.00 uur gesloten. De GGD deed dat uit voorzorg. Alle geplande vaccinaties zijn verzet naar een locatie in Rijswijk. De GGD zegt alle betrokkenen te hebben ingelicht.
13/05 16u15  RIVM: 6088 positieve tests, ziekenhuisbezetting opnieuw fors afgenomenBij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 6088 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 294 minder dan gisteren. Op woensdag en donderdag is het aantal positieve tests vrijwel altijd hoger dan in de rest van de week. Dat komt doordat mensen zich in het weekend minder laten testen en er in de loop van de week een 'inhaaleffect' ontstaat. Gemiddeld daalt het aantal positieve coronatests ook: afgelopen week werden gemiddeld 6498 positieve tests per dag geregistreerd. Dat is een daling van 9 procent vergeleken met een week eerder. In de ziekenhuizen nam de bezetting opnieuw af. Er liggen nu 2231 mensen met corona in het ziekenhuis (gisteren 2345), van wie 733 op de IC (gisteren 738), meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding. Ook gisteren was er een afname van meer dan 100. Op de verpleegafdelingen liggen nu 400 covid-patënten minder dan op de piek op 30 april. Voor de IC geldt dat er nu 107 minder patienten zijn dan op de hoogste punt eind april. 14 overleden covid-patënten Bij het RIVM werden 14 overleden covid-patiënten gemeld. Gisteren waren dat er 16. De afgelopen zeven dagen registreerde het RIVM gemiddeld 21 doden per dag, tegen 20 doden per dag een week eerder. Het aantal besmette verpleeghuizen daalt langzaam maar zeker verder. Er zijn nu 144 verpleeghuizen waar de afgelopen twee weken minimaal één coronabesmetting is vastgesteld. Een week geleden waren dat er 161 en begin januari meer dan 850. In de strijd tegen het coronavirus zijn naar schatting van het ministerie van Volksgezondheid 6,7 miljoen prikken gezet. Het gaat daarbij om het aantal vaccinaties, niet om het aantal gevaccineerden.
13/05 16u15  Criminelen stelen de ene na de andere Peugeot-motorkap in RotterdamIn Rotterdam verdwijnt de laatste tijd de ene na de andere motorkap van een Peugeot. Dieven lijken het vooral gemunt te hebben op de motorkap van het dure type 5008. Hoewel de politie nog geen trend ziet, bevestigen autoschadebedrijven een toenemend aantal diefstallen in Rotterdam. 'De afgelopen dagen zijn er zeven Peugeots binnengekomen. Bij alle auto's is de motorkap gestolen en dat gaat kinderlijk eenvoudig door een ruitje in te tikken', zegt Nicole Knoop van Möller Autoschade in Rotterdam-Noord tegen de regionale omroep Rijnmond. Zodra de auto open is, kun je de motorkap 'los' zetten en verwijderen. Knoop vermoedt dat de motorkappen op bestelling worden gestolen en direct op export gaan naar het buitenland. 'Voor de auto-eigenaren is het wel een dure grap. Een gestolen motorkap kost je al snel tussen de 3000 à 4000 euro.' Dacht dat kap was weggewaaid Een van de gedupeerden is Peugeotrijder Robin Booi. 'Mijn buurman appte. Ik dacht eerst nog dat het gefotoshopt was, maar ik ben toen toch maar naar buiten gegaan', aldus Booij. 'Het had die nacht hard gewaaid dus ik dacht dat de kap was weggewaaid. Toen zag ik de ingeslagen ruit en wist ik genoeg.'
13/05 15u15  Kraftwerk uitzonderlijke toevoeging aan Rock & Roll Hall of FameKraftwerk is dit jaar een opvallende toevoeging aan de Amerikaanse Rock & Roll Hall of Fame. Niet alleen omdat hun muurvaste synthesizerritmes en robotmelodieën totaal anders klinken dat de overige gelauwerden, van de gevoelige ballades van Carole King tot de gitaren van Foo Fighters. Maar vooral ook omdat de Duitse groep pas de tweede artiest is die niet uit het Engelse taalgebied komt. De eer wordt gezien als een verlate erkenning voor de pioniers van elektronische muziek. Ook al was daar een kleine noodgreep bij nodig: een commissie maakte de inwijding mogelijk. 'Kraftwerk is de basis waarop alle andere synthesizerrock en elektronische dansmuziek is gebouwd', zegt het rockmuseum bij de bekendmaking van de nieuwe artiesten. 'Zonder albums als The Man-Machine, Computer World en Electric Café als blauwdruk had de moderne elektronische muziek gewoonweg niet bestaan.' Kraftwerk werd in 1970 opgericht in Düsseldorf door Ralf Hütter en de vorig jaar overleden Florian Schneider. In een tijd van existentiële angst vanwege de atoomdreiging zetten zij de eerste generatie synthesizers in voor avantgardistische nummers over robots, radioactiviteit, computers en de Tour de France. Midden jaren 70 had de groep ook in Nederland succes met nummers als Autobahn en The Model. Anderen artiesten leenden graag van de Duitsers: zo werd New Order voor Blue Monday geïnspireerd door Uranium en nam Coldplay voor het refrein van Talk bijna letterlijk het deuntje uit Computerlove over. Jay-Z (dit jaar ook opgenomen in het rockpantheon) samplede The Man-Machine voor Always Be My Sunshine. 'De invloed van de band hoor je terug in de synthpop van Depeche Mode, de elektronische rock van U2, de productietechnieken van Kanye West en in ontelbare EDM- en dubstep-artiesten', concludeert ook de Rock & Roll Hall of Fame. Een selectie van Kraftwerkfragmenten: Toch was het Kraftwerk tot nu toe niet gelukt een plek te veroveren in het muziekmuseum. De band was sinds 2003 zes keer genomineerd, maar telkens tevergeefs. Alleen de discogroep Chic werd met elf mislukte pogingen vaker teleurgesteld. Dit keer was er een kleine truc uitgehaald om opname alsnog te bewerkstelligen. Kraftwerk werd niet meegenomen in de reguliere lijst van genomineerden, waarover 1200 artiesten en muziekkenners ieder jaar stemmen, maar was voorgedragen in de categorie Early Influence, waarover een commissie beslist. Het is voor het eerst dat een moderne band wordt toegelaten in die categorie, waarin tot nu toe alleen voorlopers van de rock-'n-roll waren opgenomen, zoals blueszanger Lead Belly, gitaarfenomeen Robert Johnson en jazzgrootheid Billie Holiday. Naast Carole King, Jay-Z en de Foo Fighters werden ook rocker Todd Rundgren en de poppy punkband The Go-Go's opgenomen in de Hall of Fame. Daarnaast lukte het Tina Turner om ook op eigen kracht toe te treden, in aanvulling op haar vermelding met het duo Ike & Tina Turner.
13/05 15u15  Twee ME'ers gewond, zeven arrestaties bij rellen in DoetinchemBij rellen gisteravond na de voetbalwedstrijd van De Graafschap in Doetinchem zijn twee ME'ers gewond geraakt. Zeven relschoppers zijn opgepakt, vijf voor openlijke geweldpleging en twee voor belediging. De Graafschap speelde gisteravond een wedstrijd om promotie naar de eredivisie tegen Helmond Sport, maar wist niet te winnen. Het bleef 0-0. Tijdens en na de wedstrijd had zich een grote groep supporters verzameld bij stadion De Vijverberg. Toen de politie hen vroeg om weg te gaan, vertrokken de meesten, meldt Omroep Gelderland. Maar een groep van zo'n 150 mensen wilde niet weg en daarop zette de politie de ME in. De sfeer was gespannen, zegt een woordvoerder van de politie. Hij spreekt over 'fors geweld' tegen de politie. Er werd met stenen, fakkels, vuurwerk en glas gegooid. Twee ME'ers raakten lichtgewond. Past niet bij De Graafschap Volgens de gemeente Doetinchem was een groep jongeren puur en alleen uit op rellen. 'Dit past absoluut niet bij De Graafschap en is iets wat we in de afgelopen decennia niet eerder hebben meegemaakt', zegt een woordvoerder. Gezien de schade die is aangericht, is hij ervan overtuigd dat de relschoppers niet met de voetbalclub te maken hebben. 'Voor ons is het heel duidelijk: deze daders zijn geen supporters van De Graafschap.' Afgelopen vrijdag kwamen er ook al honderden supporters naar De Vijverberg, toen om de spelersbus van De Graafschap te onthalen na het gelijkspel (1-1) tegen Jong Ajax in Amsterdam. Daarbij werden journalisten verbaal geïntimideerd en een persfotograaf belaagd.
13/05 14u15  Aantal geiten in Gelderland stijgt gewoon door ondanks 'geitenstop'De 'geitenstop' die de provincie Gelderland in 2017 invoerde, heeft geen enkel effect gehad. Uit onderzoek van Omroep Gelderland blijkt dat het aantal volwassen melkgeiten met vijftig procent is gestegen tot meer dan 110.000. Voor omwonenden is dat slecht nieuws, omdat geitenhouderijen tot gezondheidsklachten in de buurt leiden. Het gaat vooral om longontstekingen. 'Ik word ziek, mijn buren worden ziek', zegt Paul Van der Krogt uit het dorp Gendt. 'De dokter heeft zelfs tegen ons gezegd dat we moeten verhuizen', vertelt Jan Loskamp uit Zelhem. 'Wij wonen volgens hem in ongezonde lucht.' In 2014 toonde RIVM-onderzoek al aan dat er dertig tot vijftig procent meer kans is op longontsteking in een straal van twee kilometer rondom een geitenhouderij. Het instituut onderzoekt hoe dat komt, maar dat is vertraagd door corona. Het duurt in ieder geval tot 2024 voordat de eindconclusie op tafel ligt. Doorgefokt Juist de gezondheidsklachten bij omwonenden waren in 2017 de belangrijkste reden voor de provincie om een 'geitenstop' af te kondigen en geen nieuwe vergunningen te verlenen. Maar die stop werkt niet. In 2017 waren er 74.000 volwassen melkgeiten in Gelderland, vorig jaar 110.805, een groei van 50 procent. En het einde is nog niet in zicht. De eerste vier maanden van dit jaar zijn er alweer ruim 8000 volwassen geiten bijgekomen. Probleem is dat de bestaande geitenhouderijen in 2017 al toestemming hadden om door te fokken. 'Het aantal geiten gaat wel stabiliseren', zegt CDA-gedeputeerde Peter Drenth. 'Als we die stop niet hadden afgekondigd, hadden we het nu echt over totaal andere aantallen gehad.' Geld is belangrijker Die redenering stelt de omwonenden niet gerust. Paul van der Krogt zegt dat economische belangen zwaarder wegen dan hun gezondheid. 'Geld is dus belangrijker. Als je volksgezondheid belangrijk vindt, dan doe je dat niet.' Ook Paul van Haren van de stichting Dorp en Landschap Bommelerwaard wijst op de winsten die worden geboekt met het houden van geiten. 'Het is het gouden kalf, ze dansen er omheen en vinden het allemaal geweldig. Ook de gedeputeerde danst mee.' Zo simpel ligt het niet, reageert Jos Tolboom van de vakgroep LTO Melkgeitenhouderij: 'Als je met je buren in discussie raakt omdat ze ziek worden van jouw bedrijf, dan doet dat gewoon pijn. Ook al kunnen ze je in juridische of financiële zin niets maken. Dat zal allemaal best, het zijn wel je buren.'
13/05 14u15  Geweld in Israël en Palestijns gebied houdt aan: dodental loopt opVanuit Gaza worden nog steeds raketten afgevuurd op doelen in Israël. Volgens het Israëlische leger heeft Hamas in drie dagen tijd 1600 projectielen afgevuurd. De meeste worden onschadelijk gemaakt door de Israëlische luchtafweer. Bij luchtaanvallen van het Israëlische leger op Gaza is onder andere een gebouw van veertien verdiepingen met de grond gelijk gemaakt en volgens Hamas is een van zijn commandanten gedood. Volgens het Israëlische leger zijn veel meer Hamas-commandanten uitgeschakeld. De minister van Volksgezondheid van Gaza zegt dat sinds het begin van de Israëlische luchtaanvallen in totaal zeker 83 mensen zijn gedood, onder wie zestien kinderen. Vanochtend lag dat aantal nog op 65. In Israël zijn volgens het leger zeker zeven mensen om het leven gekomen. Minder raketten Vannacht werden in een uur tijd drie keer raketten op Tel Aviv afgevuurd, meldt de krant Haaretz. In een buitenwijk van de stad werd een huis getroffen. Daar vielen vijf lichtgewonden. Volgens correspondent Ankie Rechess in Tel Aviv werden de raketten vooral afgeschoten in de richting van het vliegveld. 'Dat was om 01.00 uur, daarna nog een salvo om 02.00 uur. Het waren wel minder raketten dan de afgelopen dagen, maar er is toch veel schade.' Dat er minder aanvallen waren, valt volgens Rechess mogelijk te verklaren doordat Hamas vindt dat de overwinning al is behaald en wil dat er een eind komt aan het geweld. 'Hamas heeft gezegd bereid te zijn tot een wapenstilstand, maar Israël is daar helemaal niet toe bereid.' Egypte, Qatar en Turkije proberen te bemiddelen. Hamas wil daar op ingaan, Israël niet. Israël heeft nog niet alle doelen bereikt die op het programma staan, zegt Rechess. Rellen in Israëlische steden Ook waren er gisteravond en vannacht opnieuw felle confrontaties tussen Palestijnen en Joodse Israëliërs in verschillende Israëlische steden. Bekijk hier een overzicht van het geweld op straat in zowel Israël als de Palestijnse gebieden: 'Israël staat in brand', zegt Rechess. 'En dat heeft dan niet zoveel te maken met de raketaanvallen uit Gaza. Het Joods-Arabisch geweld in Israël verspreidt zich als een bosbrand, met een heftigheid die hier eigenlijk nog nooit is vertoond. De politie heeft totaal de controle verloren.' Naast het invoeren van een avondklok, wordt ook de militaire politie ingezet. Een van de ernstigste incidenten was in Bat Yam, een buitenwijk van Tel Aviv. Daar werd een Palestijnse chauffeur uit zijn auto gesleurd en zwaar mishandeld door een groep mannen. Volgens het internationale persbureau AP ging het om Joodse nationalisten. De gewonde chauffeur is naar het ziekenhuis gebracht. Het incident werd van verschillende kanten gefilmd: Ook in de stad Lod, waar Joden en Palestijnen sinds drie dagen met elkaar op de vuist gaan, liep het weer uit op rellen, ondanks de avondklok, de afgekondigde noodtoestand en de massaal aanwezige politie. Volgens de Israëlische krant Haaretz zijn zeker 30 mensen gearresteerd. Een woordvoerder van de Israëlische politie zegt dat tot nu toe ruim 400 relschoppers zijn gearresteerd. Grondoffensief? Nu het geweld aanhoudt, nemen de zorgen toe, zegt Rechess. 'Wat je nu eigenlijk ziet, zijn kolonnes van tanks en ander oorlogsmateriaal op de wegen naar het zuiden van Israël, richting de Gazastrook.' Volgens Rechess worden die spullen naar de grens van Gaza gebracht. 'Er wordt ook gezegd dat een grondoffensief in Gaza tot de mogelijkheden behoort. De hoop is dat dat niet gaat gebeuren.'
13/05 13u15  VVD en D66 ongerust over asielverlening Afghaanse tolkenVVD en D66 in de Tweede Kamer zijn niet gerustgesteld over de opvang in Nederland van Afghaanse tolken. De partijen vinden dat er meer moet worden gedaan om alle tolken die voor Nederland in Afghanistan hebben gewerkt en die gevaar lopen, zo snel mogelijk naar hier te halen. De demissionaire ministers Bijleveld van Defensie en Blok van Buitenlandse Zaken hebben de Kamer laten weten dat zij bezig zijn met de opvang van Afghaanse tolken. Inmiddels zijn ruim 60 mensen met hun gezin overgekomen om een asielprocedure te doorlopen. Maar de ministers zeggen ook dat eerst moet worden vastgesteld of de tolken aan alle voorwaarden voldoen. Zo moet worden gecontroleerd of ze zijn wie ze zeggen dat ze zijn en moet worden aangetoond dat ze daadwerkelijk als tolk hebben gewerkt. Dat is op de ambassade vaak niet duidelijk, bijvoorbeeld omdat de asielzoekers geen documenten overleggen. Identiteit VVD-Kamerlid Van Wijngaarden: 'Ik begrijp dat het moeilijk is om de identiteit van de tolken vast te stellen. Maar als ze geen documenten hebben, kan toch ook bijvoorbeeld aan militairen gevraagd worden of dit de tolken zijn met wie ze gewerkt hebben. Dit is een noodsituatie.' Zijn D66-collega Belhaj wijst erop dat er grote spoed geboden is, omdat de internationale troepenmacht Afghanistan dezer dagen verlaat en de tolken dus groot gevaar lopen. Door de aftocht van militairen van de NAVO-missie Resolute Support kan de tolken minder bescherming worden geboden en lopen zij het risico op vergeldingsacties van de Taliban.
13/05 13u15  Heel eventjes noorderlicht boven NederlandIn het noorden van Groningen en Friesland was vannacht het noorderlicht te zien. Het duurde niet lang, maar op foto's van het bijzondere natuurverschijnsel is duidelijk een groenige waas te zien. Als het komende nacht onbewolkt is, is het mogelijk weer even te bekijken. Noorderlicht, ook wel poollicht, ontstaat door uitbarstingen op de zon. Daarbij komen grote hoeveelheden geladen deeltjes in de ruimte. Door de aantrekkingskracht van de aarde worden die vooral naar de noordpool en de zuidpool getrokken. De geladen deeltjes gaan met hoge snelheid door de atmosfeer en botsen op elkaar. Daarbij komt energie vrij, met als gevolg een kleurenpracht aan de hemel. Laat in het jaar De vorige keer dat het noorderlicht goed zichtbaar was in Nederland is vijf jaar geleden. Een deskundige zegt bij RTV Noord dat het best bijzonder is dat de kleurenpracht zich zo laat in het jaar voordoet. 'De meeste kans op poollicht heb je in de winterperiode. Normaal is het vooral op de noorderbreedtes te zien, maar soms kun je het hier ook waarnemen', zegt ze.
13/05 13u15  KLM schrapt vluchten naar Israël vanwege raketdreigingKLM vliegt voorlopig niet op Israël. Een vlucht vanaf Schiphol die eerder deze week werd uitgesteld vanwege het opgelaaide geweld in de regio is definitief geschrapt. Of de volgende vlucht aanstaande zondag wel kan doorgaan, wordt later bekeken. Het belangrijkste vliegveld van het land, Ben Gurion bij Tel Aviv, ligt in het gebied dat door Palestijnen uit de Gazastrook wordt bestookt met raketten. Hoewel de luchthaven nog niet is geraakt, is het vliegverkeer al wel enkele keren uit voorzorg onderbroken. Israël besloot daarop inkomende passagiersvluchten voorlopig om te leiden naar Eilat in het zuiden, meldt dagblad The Times of Israel. De lege vliegtuigen pikken vervolgens in Tel Aviv weer passagiers op voor hun buitenlandse bestemmingen. Dat vermindert de kans dat er reizigers door raketten worden geraakt. Vrachtverkeer mag nog wel op Tel Aviv vliegen. Meer maatschappijen KLM besloot daarop de vluchten helemaal te schrappen. De Nederlandse vliegtuigmaatschappij schaart zich daarmee bij verschillende internationale branchegenoten. Amerikaanse vervoerders als Delta, United en American Airlines annuleerden gisteren al hun vluchten, British Airways, Virgin Atlantic en Iberia sloten zich daar vandaag bij aan. 'De veiligheid van onze medewerkers en klanten is voor ons altijd topprioriteit', zegt een BA-woordvoerder, die nog niet kon zeggen hoelang er niet gevlogen zal worden. El Al, de nationale luchtvaarmaatschappij van Israël, vliegt vooralsnog gewoon door. Wel mogen reizigers gratis hun geboekte tickets annuleren of omboeken naar een andere datum. Ook mogen passagiers gratis gebruik maken van de wifi aan boord om via WhatsApp contact te kunnen houden met familie. Volgens het Israëlische leger zijn er tot nu toe 1600 raketten op het land afgeschoten, waardoor zeven mensen omkwamen. Bij acties van het leger in de Gazastrook zijn volgens de Palestijnse autoriteiten daar 67 mensen gesneuveld.
13/05 13u15  Eerste doden van nieuw klimseizoen op Mount EverestEen 41-jarige Zwitser en een 55-jarige Amerikaan zijn door uitputting omgekomen op de Mount Everest. Het zijn de eerste klimmers die zijn omgekomen in twee jaar tijd, nadat Nepal het klimseizoen vorig jaar had geschrapt vanwege de coronapandemie. De Zwitser werd onwel tijdens de afdaling, nadat hij de top had bereikt. De Amerikaan had het halen van de top al opgegeven omdat hij de kracht niet meer had nog een kilometer te klimmen. Extra zuurstof en medische hulp van reddingswerkers mocht voor beiden niet meer baten. Elk jaar proberen ongeveer 500 bergbeklimmers de top te bereiken, via de zuidelijke route in Nepal of vanuit China in het noorden. Sinds Edmund Hillary met Tenzing Norgay in 1953 voor het eerst de top haalde, is dat ruim 6000 klimmers gelukt. Zeker 311 personen overleefden de klim niet. Vorig jaar was het eerste jaar sinds 1977 dat er niemand omkwam op de berg. Dat kwam doordat Nepal alle beklimmingen schrapte vanwege de pandemie. Om die achterstand in te halen, heeft het land een recordaantal van 408 vergunningen uitgegeven voor het huidige seizoen, dat nog loopt tot eind deze maand. Zuurstoftanks ingezameld Nepal vraagt klimmers hun zuurstoftanks niet achter te laten op de berg, maar mee terug te nemen naar het basiskamp. Met ruim 4200 doden kampt het land momenteel net als buurland India met een enorme piek aan coronagevallen en het materiaal kan goed worden gebruikt in ziekenhuizen. Ook op Mount Everest zelf kreeg men te maken met covid: hoewel klimmers een negatieve coronaverklaring moeten laten zien voor hun reis, zijn er al meerdere klimmers uit het basiskamp geëvacueerd nadat ze klachten hadden gekregen. China kondigde daarom zelfs plannen aan om de grens boven op de piek te demarqueren om er zeker van te zijn dat klimmers uit beide landen voldoende afstand houden.
13/05 13u15  Olympische sporters toch niet welkom in tientallen Japanse dorpenVeertig Japanse dorpen die Olympische atleten zouden ontvangen, zien dat niet meer zitten. Ze maken zich zorgen over het stijgende aantal coronabesmettingen in hun land en de druk op de zorg, schrijft de Japanse krant Nikkei. In totaal hadden ruim vijfhonderd dorpen in Japan zich aangemeld om internationale sporters te verwelkomen, onder meer voor trainingskampen en culturele activiteiten. De Olympische Spelen zijn vorig jaar uitgesteld, maar staan nog steeds gepland voor 23 juli tot en met 8 augustus dit jaar. De dorpen zijn het niet eens met de beslissing om ze midden in een pandemie door te laten gaan. Honderdduizenden mensen ondertekenden de online petitie die oproept af te zien van het sportevenement in Tokio. Bang voor vierde golf Ondanks de noodtoestand en de toenemende druk vanuit de Japanse bevolking, twijfelt de Japanse premier Yoshihide Suga niet. 'We gaan er alles aan doen om in deze tijd van de coronapandemie het leven en de gezondheid van de mensen te beschermen en een veilig sportevenement te organiseren', zei de premier eergisteren in het parlement. Ook het Internationaal Olympisch Comité heeft al meerdere keren laten weten dat de Spelen kunnen doorgaan. Er zijn talloze voorzorgsmaatregelen getroffen. Zo mag er geen publiek uit het buitenland bij de Olympische en Paralympische Spelen zijn. Ook wil de Japanse overheid alle deelnemers dagelijks gaan testen. De Japanse overheid en het organisatiecomité houden wel degelijk rekening met een vierde golf coronabesmettingen, zegt correspondent Kjeld Duits, want het risico is groot. 'De Japanse ziekenhuizen konden de besmettingen eerder al amper aan. Daarnaast begint het vaccineren van de gemiddelde Japanner zeer waarschijnlijk pas in juni.'
13/05 13u15  VVD'er Charlie Aptroot vervangt zieke burgemeester van HilversumVVD'er Charlie Aptroot (70) wordt komende maandag waarnemend burgemeester van Hilversum. Hij vervangt Pieter Broertjes die aan het herstellen is van een hersenontsteking. Aptroot wordt ook voorzitter van de Veiligheidsregio Gooi- en Vechtstreek. De VVD'er is voormalig Tweede Kamerlid en oud-burgemeester van Zoetermeer. Het afgelopen jaar was hij waarnemend burgemeester van Voorschoten. De PvdA'er Broertjes (68) legde op 20 april zijn taken als burgemeester en voorzitter van de veiligheidsregio neer, nadat hij met een zware infectie in het ziekenhuis was opgenomen. Volgens NH Nieuws ging het om een hersenontsteking. De gemeente laat weten dat het herstel van de burgemeester voorspoedig verloopt: Broertjes heeft het ziekenhuis verlaten en revalideert thuis. Omdat er voor zijn herstel een paar maanden staat, heeft de Commissaris van de Koning in overleg met de fractievoorzitters in de Hilversumse gemeenteraad Aptroot als waarnemer aangewezen. Druk verminderen Vanaf zijn ziekbed laat Broertjes weten blij te zijn met het benoemen van zijn vervanger. 'Een waarnemend burgemeester kan de druk de komende tijd voor iedereen verminderen. Dat is een goede beslissing. Ik vertrouw erop dat ik na de zomer in goede gezondheid terugkeer.'
13/05 13u15  Aanvallen en protest in Israël en Palestina houden aan: dodental loopt opVanuit Gaza worden nog steeds raketten afgevuurd op doelen in Israël. Volgens het Israëlische leger heeft Hamas in drie dagen tijd 1600 projectielen afgevuurd. De meeste worden onschadelijk gemaakt door de Israëlische luchtafweer. Bij luchtaanvallen van het Israëlische leger op Gaza is onder andere een gebouw van veertien verdiepingen met de grond gelijk gemaakt en volgens Hamas is een van zijn commandanten gedood. Volgens het Israëlische leger zijn veel meer Hamas-commandanten uitgeschakeld. De minister van Volksgezondheid van Gaza zegt dat sinds het begin van de Israëlische luchtaanvallen in totaal zeker 83 mensen zijn gedood, onder wie zestien kinderen. Vanochtend lag dat aantal nog op 65. In Israël zijn volgens het leger zeker zeven mensen om het leven gekomen. Minder raketten Vannacht werden in een uur tijd drie keer raketten op Tel Aviv afgevuurd, meldt de krant Haaretz. In een buitenwijk van de stad werd een huis getroffen. Daar vielen vijf lichtgewonden. Volgens correspondent Ankie Rechess in Tel Aviv werden de raketten vooral afgeschoten in de richting van het vliegveld. 'Dat was om 01.00 uur, daarna nog een salvo om 02.00 uur. Het waren wel minder raketten dan de afgelopen dagen, maar er is toch veel schade.' Dat er minder aanvallen waren, valt volgens Rechess mogelijk te verklaren doordat Hamas vindt dat de overwinning al is behaald en wil dat er een eind komt aan het geweld. 'Hamas heeft gezegd bereid te zijn tot een wapenstilstand, maar Israël is daar helemaal niet toe bereid.' Egypte, Qatar en Turkije proberen te bemiddelen. Hamas wil daar op ingaan, Israël niet. Israël heeft nog niet alle doelen bereikt die op het programma staan, zegt Rechess. Rellen in Israëlische steden Ook waren er gisteravond en vannacht opnieuw felle confrontaties tussen Palestijnen en Joodse Israëliërs in verschillende Israëlische steden. Bekijk hier een overzicht van het geweld op straat in zowel Israël als de Palestijnse gebieden: 'Israël staat in brand', zegt Rechess. 'En dat heeft dan niet zoveel te maken met de raketaanvallen uit Gaza. Het Joods-Arabisch geweld in Israël verspreidt zich als een bosbrand, met een heftigheid die hier eigenlijk nog nooit is vertoond. De politie heeft totaal de controle verloren.' Naast het invoeren van een avondklok, wordt ook de militaire politie ingezet. Een van de ernstigste incidenten was in Bat Yam, een buitenwijk van Tel Aviv. Daar werd een Palestijnse chauffeur uit zijn auto gesleurd en zwaar mishandeld door een groep mannen. Volgens het internationale persbureau AP ging het om Joodse nationalisten. De gewonde chauffeur is naar het ziekenhuis gebracht. Het incident werd van verschillende kanten gefilmd: Ook in de stad Lod, waar Joden en Palestijnen sinds drie dagen met elkaar op de vuist gaan, liep het weer uit op rellen, ondanks de avondklok, de afgekondigde noodtoestand en de massaal aanwezige politie. Volgens de Israëlische krant Haaretz zijn zeker 30 mensen gearresteerd. Een woordvoerder van de Israëlische politie zegt dat tot nu toe ruim 400 relschoppers zijn gearresteerd. Grondoffensief? Nu het geweld aanhoudt, nemen de zorgen toe, zegt Rechess. 'Wat je nu eigenlijk ziet, zijn kolonnes van tanks en ander oorlogsmateriaal op de wegen naar het zuiden van Israël, richting de Gazastrook.' Volgens Rechess worden die spullen naar de grens van Gaza gebracht. 'Er wordt ook gezegd dat een grondoffensief in Gaza tot de mogelijkheden behoort. De hoop is dat dat niet gaat gebeuren.'
13/05 11u15  Scheuring in Forum: Kamerleden Van Haga, Smolders en Ephraim wegWybren van Haga splitst zich met twee andere Kamerleden af van Forum voor Democratie. Samen met Hans Smolders en Olaf Ephraim gaat hij als zelfstandige fractie in de Tweede Kamer door. Forum voor Democratie houdt hierdoor vijf zetels over. Directe aanleiding is de 5 mei-poster die partijleider Baudet liet maken waarin een verband wordt gelegd tussen de Duitse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog en het coronabeleid van het kabinet. Van Haga nam daar toen afstand van maar laat aan de NOS weten dat deze actie ook een brug te ver was voor de Kamerleden Smolders en Ephraim. Van Haga zegt dat Baudet zijn essay waarin hij de poster verdedigt eerst met de fractie had moeten bespreken. Van Haga zegt dat veel oudere leden zich stoorden aan de poster en daar mails over stuurden. Hij vindt dat de poster en de verdediging van Baudet het voor de Kamerleden moeilijk maakt om geloofwaardig te opereren in het debat over de coronacrisis. Op Twitter schrijft Van Haga dat het besluit evengoed in goede harmonie met de FvD-fractie is genomen. Het oorspronkelijke programma van de partij blijft leidend, zegt hij. Door de afsplitsing komen er nu achttien fracties in de Tweede Kamer. Forum voor Democratie zegt op Twitter het vertrek van de drie Kamerleden te betreuren, maar wil blijven samenwerken. Gezamenlijk optrekken onder één naam zou 'wat ons betreft altijd een betere keuze zijn geweest, in het belang van het land, onze leden en onze kiezers', schrijft de partij in een verklaring. Bij de verkiezingen won Forum acht zetels. Van Haga stond tweede op de lijst. Hij kreeg 241.000 voorkeurstemmen, wat vooral werd toegeschreven aan zijn verzet tegen de coronamaatregelen. Kiplekker Juist over het naleven van de coronamaatregelen in de Kamer ontstond gisteren discussie tijdens het debat over de kabinetsformatie. Van Haga had Kamervoorzitter Bergkamp beloofd dat Baudet een verklaring zou afleggen over de geruchten dat hij een paar weken terug geveld was door het coronavirus. Baudet begon echter aan zijn bijdrage alsof hij van die afspraak met Van Haga niets wist. Na overleg met de Kamervoorzitter verklaarde hij dat hij zich 'kiplekker' voelde. Na afloop gaf hij D66-Kamerlid Paternotte een schouderklopje, die dat niet op prijs stelde. Ook dat moest Van Haga proberen te sussen door te zeggen dat Baudet het niet kwaad bedoelde. Er zijn bij het presidium van de Tweede Kamer, waar Van Haga deel van uitmaakt, klachten binnengekomen van medewerkers van de Tweede Kamer over het niet naleven van de coronaregels door verschillende mensen van FvD. Die klachten worden op dit moment onderzocht.
13/05 10u15  Tesla accepteert toch geen bitcoin meer, koers onderuitDe Amerikaanse autofabrikant Tesla accepteert per direct toch geen bitcoin meer. Oprichter Elon Musk was een van de grote aanjagers van de cryptomunt, maar zegt zich nu zorgen te maken over de milieueffecten van de energie die nodig is voor de digitale munt. Musk maakte het besluit bekend via Twitter. 'Cryptovaluta's zijn op veel gebieden een goed idee en hebben volgens ons een veelbelovende toekomst, maar dit mag niet ten koste gaan van het milieu.' De koers van bitcoin zakte met ruim 15 procent na de aankondiging, zo'n 10.000 euro, al maakte de munt het verlies later weer wat goed. Andere cryptovaluta's als ethereum lieten ook een duidelijke dip zien. Aandelen van Tesla verloren eveneens iets van hun waarde. Toen Tesla aankondigde bitcoins te accepteren en alvast voor 1,5 miljard dollar opkocht, hoopten veel investeerders dat de steun van de autofabrikant meer grote bedrijven over de streep zou trekken om de digitale munt te accepteren. Die speculatie dreef de waarde van de munt naar recordhoogte, nadat de cryptomunt vorig jaar na een flinke piek nog diep was weggezakt. Maar met de populariteit van de munt nam ook de kritiek weer toe: om de digitale munt in de lucht te houden, is evenveel energie nodig als heel Nederland in 2019 verbruikte. 'Allerlei computers zijn over de hele wereld aan rekenen om nieuwe bitcoins te minen', legt tech-redacteur Nik Wouters uit. 'Een pc op een zolderkamer is allang niet meer genoeg. Je moet speciale computers hebben die met duizenden tegelijk aan het rekenen zijn. Dat zijn energieslurpers, dus dan moet je kijken waar je goedkope energie kunt krijgen. In China bijvoorbeeld, waar veel kolencentrales staan.' Op een kier Musk blijkt gevoelig voor die bezwaren. 'We maken ons zorgen dat om de munt te minen en ermee te betalen er steeds meer fossiele brandstof nodig is, vooral kolen, de meest vervuilende van alle brandstoffen.' Onbekend is of er daadwerkelijk Tesla's zijn gekocht met bitcoin in de 49 dagen dat de optie in de VS beschikbaar was. Musk, de op een na rijkste persoon wereldwijd, houdt overigens de deur voor bitcoin op een kier: zijn bedrijf doet de eigen reserves niet van de hand. 'We willen daarmee gaan handelen zodra er kan worden gemined met duurzame energie. Daarnaast kijken we naar cryptovaluta's die minder dan 1 procent van bitcoins energie gebruiken voor transacties.'
13/05 10u15  Einde van de ramadan: Suikerfeest ook dit jaar weer in kleine kringHet einde van de islamitische vastenmaand ramadan wordt vandaag gevierd met Eid al-Fitr, in Nederland beter bekend als het Suikerfeest. Na een maand van bezinning en vasten mogen moslims over de hele wereld overdag weer eten, drinken en roken. Door de coronamaatregelen wordt het feest dit jaar opnieuw in kleine kring gevierd. Normaal gesproken is het een groot feest waarbij het bezoeken van familie en vrienden centraal staat. Het einde van de vastenmaand wordt gevierd met een drukbezocht ochtendgebed in de moskee, cadeautjes en uitgebreid eten. Vrije dag Het Suikerfeest is in Nederland geen officiële vrije dag, hoewel moslims daar al jaren voor pleitten. Sommige werkgevers geven medewerkers nu de mogelijkheid om verplichte vrije dagen op christelijke feestdagen, zoals eerste en tweede Paasdag, te ruilen voor een vrije dag om het Suikerfeest te vieren. Dit jaar was de discussie minder aan de orde. De datum van het Suikerfeest is afhankelijk van de maanstand en valt dit jaar op Hemelvaartsdag. Die dag geldt in Nederland sowieso als verplichte vrije dag.
13/05 10u15  Aanvallen op Tel Aviv en Gaza en geweld in Israëlische steden houden aanMilitanten blijven vanuit Gaza raketten afvuren op doelen in Israël. Volgens het Israëlische leger heeft Hamas in drie dagen tijd 1600 projectielen afgevuurd. De meeste worden onschadelijk gemaakt door de Israëlische luchtafweer. Vannacht werden in een uur tijd drie keer raketten op Tel Aviv afgevuurd, meldt de krant Haaretz. In een buitenwijk van de stad werd een huis getroffen. Daar vielen vijf lichtgewonden. Volgens correspondent Ankie Rechess in Tel Aviv werden de raketten vooral afgeschoten in de richting van het vliegveld. 'Dat was om 01.00 uur, daarna nog een salvo om 02.00 uur', zegt Rechess in het NOS Radio 1 Journaal. 'Het waren wel minder raketten dan de afgelopen dagen, maar er is toch veel schade.' Dat er minder aanvallen waren, valt volgens Rechess mogelijk te verklaren doordat Hamas vindt dat de overwinning al is behaald en wil dat er een eind komt aan het geweld. 'Hamas heeft gezegd bereid te zijn tot een wapenstilstand, maar Israël is daar helemaal niet toe bereid.' Egypte, Qatar en Turkije proberen te bemiddelen. Hamas wil daar op ingaan, Israël niet. Israël heeft nog niet alle doelen bereikt die op het programma staan, zegt Rechess. Tanks op weg naar Gaza Gisteren voerde Israël ook luchtaanvallen uit op Gaza. Onder andere een gebouw van veertien verdiepingen werd met de grond gelijk gemaakt. Volgens Hamas werd een van zijn commandanten gedood. Volgens het Israëlische leger zijn veel meer Hamas-commandanten uitgeschakeld. 'Wat je nu eigenlijk ziet, zijn kolonnes van tanks en ander oorlogsmateriaal op de wegen naar het zuiden van Israël, richting de Gazastrook.' Volgens Rechess worden die spullen naar de grens van Gaza gebracht. 'Er wordt ook gezegd dat een grondoffensief in Gaza tot de mogelijkheden behoort. De hoop is dat dat niet gaat gebeuren.' De minister van Volksgezondheid van Gaza zegt dat sinds het begin van de Israëlische luchtaanvallen in totaal zeker 65 mensen zijn gedood, onder wie zestien kinderen. In Israël zijn zeker zeven mensen om het leven gekomen. Rellen in Israëlische steden Ook waren er gisteravond en vannacht opnieuw felle confrontaties tussen Palestijnen en Joodse Israëliërs in verschillende Israëlische steden. 'Israël staat in brand', zegt Rechess. 'En dat heeft dan niet zoveel te maken met de raketaanvallen uit Gaza. Het Joods-Arabisch geweld in Israël verspreidt zich als een bosbrand, met een heftigheid die hier eigenlijk nog nooit is vertoond. De politie heeft totaal de controle verloren.' Naast het invoeren van een avondklok, wordt ook de militaire politie ingezet. Een van de ernstigste incidenten was in Bat Yam, een buitenwijk van Tel Aviv. Daar werd een Palestijnse chauffeur uit zijn auto gesleurd en zwaar mishandeld door een groep mannen. Volgens het internationale persbureau AP ging het om Joodse nationalisten. De gewonde chauffeur is naar het ziekenhuis gebracht. Het incident werd van verschillende kanten gefilmd: Ook in de stad Lod, waar Joden en Palestijnen sinds drie dagen met elkaar op de vuist gaan, liep het weer uit op rellen, ondanks de avondklok, de afgekondigde noodtoestand en de massaal aanwezige politie. Volgens de Israëlische krant Haaretz zijn zeker 30 mensen gearresteerd. Een woordvoerder van de Israëlische politie zegt dat tot nu toe ruim 400 relschoppers zijn gearresteerd.
13/05 09u15  Oliepijpleiding VS weer opgestart na cyberaanval, maar tekorten blijvenHet Amerikaanse oliebedrijf Colonial is begonnen met de herstart van een pijpleiding na een cyberaanval. Hackers hadden afgelopen vrijdag de software van het systeem versleuteld met ransomware en eisten losgeld. Het gaat met 8850 kilometer om de langste oliepijpleiding van de VS, die loopt van de Golfkust in het zuiden naar de regio rond New York. Dagelijks gaat er een hoeveelheid olie doorheen gelijk aan 2,5 miljoen vaten, bijna de helft van alle brandstof voor de Amerikaanse oostkust. Door het stilvallen van de toevoer ontstonden er in het gebied waar de leiding loopt tekorten aan de pomp: in staten als Georgia, North Carolina en Virginia kwam de helft van de pompstations zonder brandstof te zitten. Op andere plaatsen ontstonden lange rijen, mede doordat automobilisten brandstof gingen hamsteren. De hack van Colonial was de meest ontwrichtende cyberaanval ooit op de Amerikaanse energie-infrastructuur. Hoewel de hackers er niet in slaagden de pijpleiding over te nemen, werd uit voorzorg het hele systeem offline gehaald, terwijl er gezocht werd naar een oplossing. Niet op eisen ingegaan Volgens de FBI zit de hackersgroep DarkSide achter de cyberaanval, een criminele organisatie uit Oost-Europa. De Amerikaanse president Biden voegde daaraan toe dat de Russische autoriteiten dit soort criminelen vaak oogluikend hun gang laten gaan. Het is niet bekend hoeveel losgeld de daders eisten. Colonial zegt dat er niet op de eisen van de hackers is ingegaan. Het Witte Huis noemt de aanval een waarschuwing die laat zien hoe kwetsbaar essentiële systemen in de VS kunnen zijn. Volgens Transportminister Buttigieg bewijst dit het belang van de miljardeninvestering in infrastructuur die door president Biden is voorgesteld: 'Dat is geen extraatje, geen luxe, geen vrijblijvende keuze. Het moet de kern zijn van hoe we noodzakelijke infrastructuur beveiligen.' Biden praat vandaag met de pers over de zaak. Naar aanleiding van deze hack en problemen bij Microsoft kondigde hij gisteren al aan dat er een systeem zal komen zoals dat er al is voor luchtvaartveiligheid, zodat een grote hack even goed wordt onderzocht als een vliegramp. Ook kwam hij met strengere veiligheidseisen voor overheidssoftware. Nog weken naweeën Om de eerste krapte bij pompstations te lenigen, hebben verschillende staten extra vervoer van brandstof over de weg goedgekeurd. Ook zijn sommige lokale aftakkingen van de Colonial-leiding handmatig opengezet. Het zal nog enkele dagen duren voordat de pijpleiding weer net zo veel olie levert als voorheen. Alle tekorten moeten over een week of twee zijn weggewerkt.
13/05 09u15  Qassam-raketten vs. Iron Dome: de luchtstrijd in Israël uitgelegdIn twee dagen tijd zijn er vanuit de Gazastrook rond de duizend raketten afgevuurd op Israël. Zo'n projectiel kost meestal een paar honderd dollar om te maken, en wordt vervolgens onderschept door een raket ter waarde van zo'n 50.000 dollar. Een asymmetrisch conflict, zo bestempelen experts de strijd tussen het Israëlische leger en Hamas-militanten. Israël is militair en technologisch superieur aan zijn tegenstander. Ook qua slachtoffers is er asymmetrie: de Palestijnen melden ruim zeker 65 doden, de Israëliërs zeven. Premier Netanyahu's belangrijkste verdediging tegen de honderden raketten is afweersysteem Iron Dome. 'Dat is een zeer geavanceerd luchtverdedigingssysteem. Het is door Israëli's zelf ontworpen en gemaakt, specifiek voor hun situatie', zegt luitenant-kolonel Patrick Bolder, verbonden aan het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. Het Iron Dome-systeem bestaat uit diverse radar- en detectie-eenheden, onbemande lanceerinstallaties en een mobiel bestuurscentrum. Zodra er een raket nadert, berekenen sensoren of het projectiel een gevaar vormt. 'Op goed geluk' Dat is geregeld niet het geval, omdat de zogenoemde Qassam-raketten van Hamas ongeleide, in elkaar geknutselde explosieven zijn. 'Het zijn eigenlijk stalen buizen die op goed geluk worden gelanceerd', zegt Bolder. 'Ze zijn vooral bedoeld om angst te zaaien.' Zo'n tweehonderd van de duizend raketten kwamen volgens het Israëlische leger uiteindelijk in Gaza zelf terecht. Maar als een Qassam-raket bijvoorbeeld een huis in Israël dreigt te raken, schiet uit de lanceerinstallatie een raket (of soms meerdere) omhoog om die te onderscheppen. Zo zag dat eruit tijdens de beschietingen vanuit Gaza in de nacht van maandag op dinsdag: De prijs van één zo'n 'tegenraket' wordt geschat op 20.000 tot 100.000 dollar. Fabrikant Rafael Advanced Defense Systems claimt dat Iron Dome ruim 90 procent van alle dreiging onklaar maakt. Maar het aantal tegenraketten is beperkt en dat wordt gezien als de achilleshiel van het systeem. 'De militanten proberen Iron Dome te overbelasten door er heel veel goedkope projectielen op af te schieten', zegt Wouter van der Wiel. Hij is projectleider lucht- en raketverdediging bij onderzoeksbureau TNO. 'In een zo'n launcher zitten twintig raketten en zodra die op zijn, sta je met lege handen.' Luchtaanvallen met F-16's Ook luitenant-kolonel Bolder vermoedt dat dit de strategie is achter de vele honderden afgevuurde raketten. Daarom is het volgens hem belangrijk voor het Israëlische leger om aanvullende actie te ondernemen, om zo overbelasting van het afweersysteem te voorkomen. 'Dat wordt een combinatie van inlichtingen inwinnen en vervolgens luchtaanvallen uitvoeren op lanceerinstallaties en commandoposten.' De Israëlische krant Haaretz schrijft dat er inmiddels honderden luchtaanvallen zijn uitgevoerd op Hamas-doelwitten in de Gazastrook. Volgens Israël zijn daarbij enkele belangrijke Hamas-commandanten gedood. Onder meer met F-16-straaljagers werden gebouwen in het dichtbevolkte gebied verwoest: In het pand uit de video zat een belangrijk commandocentrum van Hamas, stelt het Israëlische leger. Er zaten ook appartementen in, een aantal bedrijven en een tandartsenkliniek, schrijft persbureau AP. Een drone vuurde vijf waarschuwingsschoten om de mensen in het gebouw te waarschuwen voor het bombardement. Knock on the roof Zo'n knock on the roof is niets nieuws volgens Bolder. Het geeft de bewoners van een pand de kans om te vluchten. 'Flatgebouwen worden soms gebruikt als dekmantel voor Hamas. Maar de gezinnen die er wonen hebben in wezen niets te maken met het conflict. Die krijgen vervolgens een x-aantal minuten om hun flat uit te gaan en alles wat ze achterlaten, raken ze kwijt.' Dit overkwam de familie Saqallah: Aan beide kanten zijn burgers getroffen door bombardementen of raketinslagen. In Gaza werd bijvoorbeeld een taxichauffeur met twee inzittenden geraakt en gedood door een Israëlische luchtaanval. En in de Israëlische stad Lod werden een 52-jarige man en zijn 16-jarige dochter in de achtertuin getroffen door een Qassam-raket. De man was een Arabische Israëliër. Ruim 300 Palestijnen zijn de afgelopen twee dagen gewond geraakt. 86 waren kind en 39 vrouw, meldt het ministerie van Gezondheid van Hamas. In Israël raakten tientallen mensen gewond. 'Uiteindelijk zijn onschuldige burgers het slachtoffer, dat is altijd triest', sluit de luitenant-kolonel af.
13/05 09u15  Aanvallen op Tel Aviv en Gaza en geweld in Israëlische steden houdt aanMilitanten blijven vanuit Gaza raketten afvuren op doelen in Israël. Volgens het Israëlische leger heeft Hamas in drie dagen tijd 1600 projectielen afgevuurd. De meeste worden onschadelijk gemaakt door de Israëlische luchtafweer. Vannacht werden in een uur tijd drie keer raketten op Tel Aviv afgevuurd, meldt de krant Haaretz. In een buitenwijk van de stad werd een huis getroffen. Daar vielen vijf lichtgewonden. Volgens correspondent Ankie Rechess in Tel Aviv werden de raketten vooral afgeschoten in de richting van het vliegveld. 'Dat was om 01.00 uur, daarna nog een salvo om 02.00 uur', zegt Rechess in het NOS Radio 1 Journaal. 'Het waren wel minder raketten dan de afgelopen dagen, maar er is toch veel schade.' Dat er minder aanvallen waren, valt volgens Rechess mogelijk te verklaren doordat Hamas vindt dat de overwinning al is behaald en wil dat er een eind komt aan het geweld. 'Hamas heeft gezegd bereid te zijn tot een wapenstilstand, maar Israël is daar helemaal niet toe bereid.' Egypte, Qatar en Turkije proberen te bemiddelen. Hamas wil daar op ingaan, Israël niet. Israël heeft nog niet alle doelen bereikt die op het programma staan, zegt Rechess. Tanks op weg naar Gaza Gisteren voerde Israël ook luchtaanvallen uit op Gaza. Onder andere een gebouw van veertien verdiepingen werd met de grond gelijk gemaakt. Volgens Hamas werd een van zijn commandanten gedood. Volgens het Israëlische leger zijn veel meer Hamas-commandanten uitgeschakeld. 'Wat je nu eigenlijk ziet, zijn kolonnes van tanks en ander oorlogsmateriaal op de wegen naar het zuiden van Israël, richting de Gazastrook.' Volgens Rechess worden die spullen naar de grens van Gaza gebracht. 'Er wordt ook gezegd dat een grondoffensief in Gaza tot de mogelijkheden behoort. De hoop is dat dat niet gaat gebeuren.' De minister van Volksgezondheid van Gaza zegt dat sinds het begin van de Israëlische luchtaanvallen in totaal zeker 65 mensen zijn gedood, onder wie zestien kinderen. In Israël zijn zeker zeven mensen om het leven gekomen. Rellen in Israëlische steden Ook waren er gisteravond en vannacht opnieuw felle confrontaties tussen Palestijnen en Joodse Israëliërs in verschillende Israëlische steden. 'Israël staat in brand', zegt Rechess. 'En dat heeft dan niet zoveel te maken met de raketaanvallen uit Gaza. Het Joods-Arabisch geweld in Israël verspreidt zich als een bosbrand, met een heftigheid die hier eigenlijk nog nooit is vertoond. De politie heeft totaal de controle verloren.' Naast het invoeren van een avondklok, wordt ook de militaire politie ingezet. Een van de ernstigste incidenten was in Bat Yam, een buitenwijk van Tel Aviv. Daar werd een Palestijnse chauffeur uit zijn auto gesleurd en zwaar mishandeld door een groep mannen. Volgens het internationale persbureau AP ging het om Joodse nationalisten. De gewonde chauffeur is naar het ziekenhuis gebracht. Het incident werd van verschillende kanten gefilmd: Ook in de stad Lod, waar Joden en Palestijnen sinds drie dagen met elkaar op de vuist gaan, liep het weer uit op rellen, ondanks de avondklok, de afgekondigde noodtoestand en de massaal aanwezige politie. Volgens de Israëlische krant Haaretz zijn zeker 30 mensen gearresteerd. Een woordvoerder van de Israëlische politie zegt dat tot nu toe ruim 400 relschoppers zijn gearresteerd.
13/05 08u15  Wekdienst 13/5: Coronademonstratie in Den Bosch • Moslims vieren SuikerfeestGoedemorgen! In Den Bosch vindt een demonstratie plaats tegen het coronabeleid van het demissionaire kabinet. En moslims vieren vandaag het einde van de ramadan met het Suikerfeest. Vanwege corona wordt het sober gevierd. Het weer: eerst droog, later in het zuiden van het land kans op een paar buien, mogelijk met onweer. Er staat vrijwel geen wind en het wordt 16 tot 18 graden. Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden. Check hier de dienstregeling voor het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? Het was opnieuw een onrustige avond en nacht in Israël en de Palestijnse gebieden. Over en weer werden raketten afgevuurd. Volgens het Israëlische leger heeft Hamas in drie dagen tijd 1500 projectielen afgevuurd. De meeste zijn onschadelijk gemaakt door de Israëlische luchtafweer. Volgens de minister van Volksgezondheid van Gaza zijn bij de Israëlische luchtaanvallen afgelopen dagen zeker 65 mensen gedood, onder wie zestien kinderen. In Israël zijn zeven mensen omgekomen. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: Je kan voorlopig geen Tesla meer afrekenen met bitcoin, is te lezen bij onder andere The Guardian. Volgens topman Elon Musk is het bedrijf bezorgd over de hoge milieu-impact van de cryptomunt. Achter bitcoin zit een complexe wiskundige formule waar wereldwijd speciale computersystemen mee bezig zijn. Dat kost heel veel energie. Musk is lovend over verschillende cryptomunten, maar zegt pas weer bitcoin toe te laten als er meer duurzame energie wordt gebruikt. De koers van de munt daalde na zijn uitspraak direct met zo'n 15 procent, maar is inmiddels weer iets opgekrabbeld. Fijne dag!
13/05 07u15  Grote brand in papieropslag Leeuwarden onder controleIn een papieropslag op de vuilstort in Leeuwarden heeft een zeer grote brand gewoed. Omdat er veel rook vrijkwam, werd er een NL-Alert verstuurd. De brand brak gisteravond laat uit en was rond 06.00 uur vanochtend onder controle. De brandweer gaf toen het sein 'brand meester', meldt Omrop Fryslân. Ook het NL-Alert is niet meer van van kracht. Wel zal het nablussen nog 'geruime tijd' duren, zegt de brandweer. De brandweer rukte met veel eenheden uit en zette onder meer twee hoogwerkers in om het vuur te bestrijden. Even na middernacht werd een kraan ingezet om een deel van de loods open te halen en zo beter bij de vuurhaard te kunnen komen. In het pand stond volgens de brandweer een grote hoeveelheid papier in brand. Inwoners die last hadden van de rook werden opgeroepen ramen en deuren te sluiten en de ventilatie uit te schakelen. Ook kregen mensen in een deel van Leeuwarden het advies om binnen te blijven. De brandweer deed metingen in de omgeving. De oorzaak van de brand is nog onbekend.
13/05 06u15  Veel rook bij grote brand in papieropslag LeeuwardenIn een papieropslag op de vuilstort in Leeuwarden is gisteravond een zeer grote brand uitgebroken. Omdat er veel rook vrijkwam, is er een NL-Alert verstuurd. De brandweer is met veel eenheden uitgerukt en heeft onder meer twee hoogwerkers ingezet om het vuur te bestrijden. Even na middernacht werd een kraan ingezet om een deel van de loods open te halen en zo beter bij de vuurhaard te kunnen komen. In het pand staat volgens de brandweer een grote hoeveelheid papier in brand. Inwoners die last hebben van de lage rookontwikkeling worden opgeroepen ramen en deuren te sluiten en de ventilatie uit te schakelen. De brandweer doet metingen in de omgeving. De oorzaak van de brand is nog onbekend.
13/05 05u15  'Veelvoorkomende bijwerkingen vaker gerapporteerd bij combineren vaccins'Het combineren van de vaccins van AstraZeneca en Pfizer kan ervoor zorgen dat mensen na de tweede prik vaker bijwerkingen ervaren zoals vermoeidheid, hoofdpijn en spierpijn. Dat blijkt uit tussentijdse resultaten van Brits onderzoek dat in The Lancet is verschenen. 461 deelnemers kregen twee vaccins met vier weken tussentijd. Het lot bepaalde wie twee keer Pfizer kreeg, wie twee keer AstraZeneca ontving en wie eerst met Pfizer werd geprikt en daarna met AstraZeneca of andersom. Deelnemers die twee verschillende vaccins ontvingen, rapporteerden na hun tweede prik meer bijwerkingen zoals vermoeidheid, hoofdpijn en spierpijn dan mensen die twee keer hetzelfde vaccin kregen. Hoofdonderzoeker Matthew Snape zegt dat er geen veiligheidsrisico's zijn opgetreden. Te vroeg 'Dit is een goed opgezet en belangrijk onderzoek, maar het is nog te vroeg om te zeggen of coronavaccins combineren een goed idee is', reageert hoogleraar vaccinologie Anke Huckriede van de Rijksuniversiteit Groningen. 'We weten nu dat gewone bijwerkingen vaker optreden als je deze vaccins mixt, maar het onderzoek loopt nog en we moeten nog zien of het combineren van vaccins tot een sterkere immuunrespons leidt.' De wens om bij de eerste en de tweede prik verschillende vaccins te gebruiken bestaat al langer. Vaccins combineren kan de logistiek van vaccinatieprogramma's vereenvoudigen. Daarnaast speelt de zeldzame bijwerking van het AstraZeneca-vaccin een rol. In Frankrijk raadde de adviesraad voor de Volksgezondheid begin april bijvoorbeeld aan om mensen onder de 55 die één prik van AstraZeneca hebben gehad bij de tweede prik een ander vaccin te geven. Advies Gezondheidsraad In Nederland wordt het AstraZeneca-vaccin nu alleen ingezet voor mensen boven de 60. Mensen onder de 60 die hun eerste prik met AstraZeneca al hebben gehad kunnen voor hun tweede prik wel gewoon AstraZeneca krijgen, stelde de Gezondheidsraad begin april. Er ligt een adviesaanvraag bij de Gezondheidsraad over het combineren van vaccins. Op 2 maart vroeg demissionair minister De Jonge dat advies aan en gisteren schreef hij in zijn kamerbrief dat hij het eind mei verwacht.
13/05 05u15  Geweld in Israëlische steden laait weer op, aanvallen op Tel Aviv en GazaOpnieuw zijn er felle confrontaties tussen Palestijnen en Joodse Israëliërs in verschillende Israëlische steden geweest. Een van de ernstigste incidenten deed zich voor in Bat Yam, een buitenwijk van tel Aviv. Daar werd een Palestijnse chauffeur uit zijn auto gesleurd en zwaar mishandeld door een groep mannen. Volgens het internationale persbureau AP ging het om Joodse nationalisten. De gewonde chauffeur is naar het ziekenhuis gebracht. Het incident werd van verschillende kanten gefilmd: Ook in de stad Lod, waar Joden en Palestijnen sinds drie dagen met elkaar op de vuist gaan, liep het, ondanks de avondklok, de afgekondigde noodtoestand en de massaal aanwezige politie, weer uit op rellen. Volgens de Israëlische krant Ha'aretz zijn zeker 30 mensen gearresteerd. raketten afgevuurd Militanten blijven vanuit Gaza raketten afvuren op doelen in Israël. Volgens het Israëlische leger heeft Hamas in drie dagen tijd 1500 projectielen afgevuurd. De meeste worden onschadelijk gemaakt door de Israëlische luchtafweer. In een uur tijd werden drie keer raketten op tel Aviv afgevuurd, meldt Ha'aretz. In een buitenwijk van de stad werd een huis getroffen. Er vielen vijf lichtgewonden. Het Israëlische leger meldde vannacht strategische doelen van Hamas te hebben aangevallen en ook een aantal militanten te hebben uitgeschakeld. Woensdag voerde Israël ook luchtaanvallen uit op Gaza. Onder andere een gebouw van 14 verdiepingen werd met de grond gelijk gemaakt. Volgens Hamas is een van zijn commandanten gedood. Volgens het Israëlische leger zijn veel meer Hamas-commandanten uitgeschakeld. Volgens de minister van Volksgezondheid van Gaza zijn sinds het begin van de Israëlische luchtaanvallen in totaal zeker 65 mensen gedood, onder wie 16 kinderen. In Israël zijn zeker zeven mensen omgekomen.
13/05 04u15  Onderzoek: veelvoorkomende bijwerkingen vaker gerapporteerd bij combineren vaccinsHet combineren van de vaccins van AstraZeneca en Pfizer kan ervoor zorgen dat mensen na de tweede prik vaker bijwerkingen ervaren zoals vermoeidheid, hoofdpijn en spierpijn. Dat blijkt uit tussentijdse resultaten van Brits onderzoek dat in The Lancet is verschenen. 461 deelnemers kregen twee vaccins met vier weken tussentijd. Het lot bepaalde wie twee keer Pfizer kreeg, wie twee keer AstraZeneca ontving en wie eerst met Pfizer werd geprikt en daarna met AstraZeneca of andersom. Deelnemers die twee verschillende vaccins ontvingen, rapporteerden na hun tweede prik meer bijwerkingen zoals vermoeidheid, hoofdpijn en spierpijn dan mensen die twee keer hetzelfde vaccin kregen. Hoofdonderzoeker Matthew Snape zegt dat er geen veiligheidsrisico's zijn opgetreden. Te vroeg 'Dit is een goed opgezet en belangrijk onderzoek, maar het is nog te vroeg om te zeggen of coronavaccins combineren een goed idee is', reageert hoogleraar vaccinologie Anke Huckriede van de Rijksuniversiteit Groningen. 'We weten nu dat gewone bijwerkingen vaker optreden als je deze vaccins mixt, maar het onderzoek loopt nog en we moeten nog zien of het combineren van vaccins tot een sterkere immuunrespons leidt.' De wens om bij de eerste en de tweede prik verschillende vaccins te gebruiken bestaat al langer. Vaccins combineren kan de logistiek van vaccinatieprogramma's vereenvoudigen. Daarnaast speelt de zeldzame bijwerking van het AstraZeneca-vaccin een rol. In Frankrijk raadde de adviesraad voor de Volksgezondheid begin april bijvoorbeeld aan om mensen onder de 55 die één prik van AstraZeneca hebben gehad bij de tweede prik een ander vaccin te geven. Advies Gezondheidsraad In Nederland wordt het AstraZeneca-vaccin nu alleen ingezet voor mensen boven de 60. Mensen onder de 60 die hun eerste prik met AstraZeneca al hebben gehad kunnen voor hun tweede prik wel gewoon AstraZeneca krijgen, stelde de Gezondheidsraad begin april. Er ligt een adviesaanvraag bij de Gezondheidsraad over het combineren van vaccins. Op 2 maart vroeg demissionair minister De Jonge dat advies aan en gisteren schreef hij in zijn kamerbrief dat hij het eind mei verwacht.
13/05 03u15  Ongeregeldheden in Doetinchem na mislopen promotie De GraafschapIn Doetinchem heeft de ME ingegrepen tegen supporters bij stadion De Vijverberg om een einde te maken aan ongeregeldheden. Die ontstonden na het mislopen van de promotie voor De Graafschap door een gelijkspel tegen Helmond Sport. De ME moest in actie komen om de rust terug te laten keren. Bij het stadion hadden tijdens de wedstrijd zich honderden fans verzameld. Sommigen gooiden met knalvuurwerk en bleven na de wedstrijd hangen bij het stadion. Ook werden er in de buurt vernielingen aangericht. Een uur na de wedstrijd leek de rust te zijn teruggekeerd, maar fans hielden zich op bij de spelersbussen. De spelersbus van Helmond Sport werd enige tijd opgehouden, maar kon uiteindelijk toch vertrekken. Na middernacht keerde de rust in Doetinchem terug. Een woordvoerder van de burgemeester van Doetinchem noemde de 'enorm teleurstellend dat fans ondanks herhaalde oproepen om weg te blijven toch naar het stadion zijn gekomen.' Volksfeest In het centrum van Deventer werd juist feest gevierd vanwege de promotie van Go Ahead Eagles naar de Eredivisie. Op het plein Brink barstte een volksfeest was los. Om 01.30 uur stonden er nog enkele honderden mensen liederen te zingen liederen. Ook werd er vuurwerk afgestoken en naar de politie gegooid. De politie was aanwezig met meerdere voertuigen, maar greep niet in. Fans wachtten met fakkels de spelersbus op. Die kwam even na 02.00 uur aan op een parkeerterrein bij het Van der Valk Hotel, langs de A1. Bij RTV Oost was te zien hoe uitzinnige supporters met vlaggen stonden te zwaaien, de voetballers toejuichten en vuurwerk afstaken. Hoewel de coronaregels niet werden nageleefd , vindt een woordvoerder van de gemeente dat de avond goed is verlopen. Er is volgens de zegsman geen reden geweest voor de politie om in te grijpen. Op het plein is wel veel afval achtergelaten.
13/05 02u15  Geweld in Israëlische steden laait weer opOpnieuw zijn er felle confrontaties tussen Palestijnen en Joodse Israëliërs in verschillende Israëlische steden geweest. Een van de ernstigste incidenten deed zich voor in Bat Yam, een buitenwijk van tel Aviv. Daar werd een Palestijnse chauffeur uit zijn auto gesleurd en zwaar mishandeld door een groep mannen. Volgens het internationale persbureau AP ging het om Joodse nationalisten. De gewonde chauffeur is naar het ziekenhuis gebracht. Ook in de stad Lod, waar Joden en Palestijnen sinds drie dagen met elkaar op de vuist gaan, liep het, ondanks de avondklok, de afgekondigde noodtoestand en de massaal aanwezige politie, weer uit op rellen. Volgens de Israëlische krant Ha'aretz zijn zeker 30 mensen gearresteerd. raketten afgevuurd Militanten hebben woensdag vanuit Gaza meer dan 100 raketten afgevuurd op doelen in Israël. Eerder vandaag voerde Israël ook luchtaanvallen uit op Gaza. Onder andere een gebouw werd met de grond gelijk gemaakt. Volgens Hamas is een van zijn commandanten gedood. Volgens het Israëlische leger zijn veel meer Hamas-commandanten uitgeschakeld. Volgens de minister van Volksgezondheid van Gaza zijn sinds het begin van de Israëlische luchtaanvallen in totaal 65 mensen gedood, onder wie 16 kinderen. In Israël zijn zeker zeven mensen omgekomen.
13/05 01u15  Formatie nieuw kabinet kan nieuwe fase in, gemakkelijk wordt het nietDe formatie van een nieuw kabinet lag weken stil en het leek er begin april na de vertrouwenscrisis niet op dat er nog een nieuw kabinet Rutte-IV zou komen. De dagen van Rutte leken geteld. Maar het tij lijkt nu te keren. De zoektocht naar partijen voor een nieuw kabinet kan in elk geval weer verder. Vandaag was het debat over het formatiewerk van informateur Tjeenk Willink, een paar weken geleden aangesteld om de gebroken scherven tussen allerlei partijen op te raken. In dit debat steunde een meerderheid in de Kamer het gezamenlijk plan van VVD en D66 om Mariëtte Hamer als nieuwe informateur aan het werk te zetten. Zij gaat nu kijken welke partijen over welke thema's op één lijn kunnen komen. En wie er samen dan een regeerakkoord op hoofdlijnen kunnen schrijven. Tot 6 juni heeft ze hiervoor de tijd. Dat hiermee de kous af is en alles nu verder vlotjes zal gaan, zal niemand zeggen. Rutte zei vandaag weer dat hij 'een grote fout' heeft gemaakt door te zeggen dat hij niet over het CDA-Kamerlid Omtzigt had gesproken met de verkenners. Toen bleek dat hij dat wel had gedaan, kreeg hij van alle partijen de volle laag, ook van D66 en het CDA. D66-leider Kaag benadrukte dat het nog steeds 'geen gelopen wedstrijd' is. Een andere wedstrijd is het inmiddels nu wel te noemen. Want Rutte zegt nu nadrukkelijk dat hij samen wil bouwen aan het veranderen van de bestuurscultuur; met Kamer, kabinet en samenleving. En door die woorden lijken sommige partijen weer open te staan voor samenwerking met de onder vuur genomen Rutte. Weelen en dealen Niet bij partijen overigens als Bij1, SP, Denk en PVV, die zien het niet meer zitten met Rutte. PVV-leider Wilders ziet nog steeds de 'oude politiek' doorgaan bij het 'weelen en dealen' achter de schermen van D66 en VVD bij hun plan om Hamer als informateur naar voren te schuiven. Partijen als GroenLinks en de PvdA hebben ook nog hun twijfels over Rutte, maar willen wel over de inhoud meepraten. Ook het CDA wil meepraten en sluit samenwerking met Rutte niet uit, zo bleek bij het debat. CDA-leider Hoekstra sprak over de verantwoordelijkheid die er ligt om 'problemen aan te pakken en 'niet alleen met onszelf bezig te zijn'. De partij kwam - in lijn met de ideeën van Pieter Omtzigt over macht en tegenmacht- met een motie voor een 'nieuw sociaal contract met de burger'. Dat zou kunnen worden uitgelegd als een signaal naar Omtzigt. De partij wil duidelijk maken dat zijn ideeën belangrijk zijn en dat ze hem niet kwijt willen. Maar zo lang onduidelijk blijft hoe het met Omtzigt verder gaat - hij zit ziek thuis - blijft het een onzekere en lastige tijd voor het CDA, en dus ook voor de formatie. Over de inhoud moet het de komende weken dus gaan. Informateur Hamer wil daar snel mee aan de slag, zei ze bij aanvang van haar werk. Ze begint met een herstelplan. Rutte zei te denken aan een 'dun regeerakkoord' met meer ruimte voor discussie in debatten. Hij hoopt in elk geval dat partijen niet 'boos aan de zijlijn' blijven staan. Boos of niet, D66 en CDA, maar uiteindelijk ook GroenLinks en PvdA lijken die zijlijn in elk geval niet meer op te zoeken.
13/05 01u15  Kabinet wil nu geen extra versoepelingen voor restaurant en kermisDe Tweede Kamer vindt de versoepelingen willekeurig en zint op andere versoepelingen. Rutte wil daar niet aan. 'Meer risico's nemen we niet.'
13/05 00u15  Internationale oproep tot kalmte in Israël en Palestijnse gebiedenVanuit verschillende landen wordt opgeroepen om de kalmte te bewaren in Israël en de Palestijnse gebieden. Het Witte Huis gaat een topdiplomaat sturen die gaat proberen om de situatie te kalmeren. De Amerikaanse president Biden heeft met de Israëlische premier Netanyahu gebeld. Tegen journalisten zei hij na dat gesprek te verwachten en te hopen dat het geweld spoedig voorbij zal zijn. Hij sprak ook zijn steun voor Israël uit. 'Israël heeft het recht zichzelf en zijn bevolking te beschermen.' De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Blinken bandrukte eerder vandaag eveneens dat de VS Israël 'volledig steunt in haar recht om zich te verdedigen'. 'We veroordelen de raketaanvallen ten zeerste. We vinden dat Palestijnen en Israëliërs evengoed het recht hebben om in veiligheid te leven.' Spoedoverleg De Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov wil dat er een spoedoverleg komt van het zogenoemde Midden-Oostenkwartet; de Verenigde Staten, Verenigde Naties, Europese Unie en Rusland. Ook een hooggeplaatste rabbijn roept op tot kalmte. 'We mogen niet meegesleurd worden in provocaties en het toebrengen van schade aan mensen of eigendommen', zei Sefardische opperrabbijn Yitzhak Yosef in een verklaring. Netanyahu: 'Dit is nog maar het begin' Maar van vrede en veiligheid lijkt voorlopig nog geen sprake. De Israëlische premier Netanyahu zegt nog niet te stoppen met aanvallen op de Gazastrook. 'Dit is nog maar het begin. We zullen ze raken op een manier die ze nooit voor mogelijk hadden gehouden.' Ook de leider van Hamas wijkt niet. 'De confrontatie met de vijand heeft een open einde', zei Haniyeh. Correspondent Ties Brock verwacht niet dat het de komende uren rustig gaat worden. 'In de stad Lod trokken Joodse en Palestijnse Arabische groepen jongeren gewapend over straat. Ook in de buurt van Tel Aviv trok net een groep van extreemrechtse Joodse mannen een man uit een auto. Die werd in elkaar getrapt.' Niet alleen in Israël verwacht Brock dat het geweld doorgaat. 'Ook in de Gazastrook gaan de bombardementen door.'
12/05 23u15  Tientallen Afghaanse tolken met gezin in Nederland voor asielprocedureAfghaanse tolken die voor Nederland in Afghanistan hebben gewerkt, hebben de speciale aandacht van het kabinet en er zijn er inmiddels ruim 60 met hun gezin overgekomen om een asielprocedure door te lopen. Dat schrijven de ministers Bijleveld (Defensie) en Blok (Buitenlandse Zaken) in een brief aan de Tweede Kamer. Er zijn veel zorgen over de veiligheid van de tolken. Zo zijn er berichten over tolken die zijn vermoord nadat ze hadden gewerkt voor de internationale coalitie in Afghanistan. Twee jaar geleden werd al bekend dat de bedreigde tolken in principe in aanmerking komen voor asiel in Nederland. Radioprogramma Argos meldde vorig jaar op basis van ingewijden dat ze actief naar Nederland werden gehaald. De VVD en D66 drongen er gisteren in de Tweede Kamer op aan dat de tolken snel naar Nederland moeten komen nu de risico's nog groter worden door de terugtrekking van buitenlandse militairen uit Afghanistan. Die oproep volgde op een vergelijkbaar verzoek van Nederlandse militairen, die in de Volkskrant benadrukten dat internationale missies niet zonder dit soort tolken kunnen. 'Grote verantwoordelijkheid Over het aantal vertalers dat nu risico loopt, hun namen en andere informatie over hen, worden uit veiligheidsoverwegingen geen uitspraken gedaan door het kabinet. De ministers schrijven in hun brief wel dat Nederland een grote verantwoordelijkheid voelt voor deze groep. De ministeries van Defensie, Buitenlandse Zaken en de immigratiedienst IND spannen zich daarom in om tolken die aan de vereisten voldoen en dat willen, met hun gezin naar Nederland te halen. 'Vertraging door corona, nu inhaalslag' 'Vanwege de covid-19-pandemie hebben de werkzaamheden in 2020 tijdelijk vertraging opgelopen, omdat er geen vluchten vertrokken uit Afghanistan en de ambassade deels gesloten was', schrijven de ministers. Begin dit jaar is er extra capaciteit vrijgemaakt om de achterstand in te lopen. Ook tolken voor de huidige Nederlandse missie komen in aanmerking voor de regeling. Wel benadrukken de ministers dat moet worden vastgesteld dat de tolken aan alle voorwaarden voldoen. Zo moet worden aangetoond dat ze daadwerkelijk als tolk hebben gewerkt en dat hun identiteit is vastgesteld. Dat is op de ambassade vaak niet duidelijk, bijvoorbeeld omdat geen documenten worden overlegd.
12/05 23u15  Inflatieangst en rentevrees maken belegger bangDe aandelenbeurzen kleurden vandaag dieprood en op de obligatiemarkten steeg de rente. Het is een breuk met het beeld van de voorbije jaren van stijgende koersen en dalende rente. Aan de ommezwaai liggen inflatieangst en rentevrees ten grondslag. Op Wall Street werden net als gisteren grote koersverliezen opgetekend, met de technologie-aandelen voorop. Technologie-aandelen zijn niet alleen veelbelovend en in trek bij investeerders en beleggers, maar drijven op goedkoop geld. De Dow Jones en de technologiebeurs Nasdaq verloren opgeteld 3 procent. De Amsterdamse AEX zakte weer beneden de 700 punten, verloor dinsdag nog 2,2 procent en vandaag slechts 0,2 procent, als gevolg van het late indalen van de hoge inflatiecijfers. Beleggers zijn al enige tijd druk met de kans op hogere inflatie, maar met het jongste Amerikaanse inflatiecijfer gingen alle alarmbellen af. Het prijspeil in april lag 4,2 procent hoger dan een jaar geleden; dat is erg hoog en ook veel hoger dan verwacht. Het is ook het dubbele van waar de Fed, de Amerikaanse centrale bank, met de rente op stuurt. Met andere woorden, de stijgende inflatie brengt renteverhogingen dichterbij. Dat besef daalde pas in de loop van de beursdag echt goed in, uren na het verschijnen van de inflatiecijfers. Inflatie op de radar Inflatie en hogere rente zijn voor aandelenbeurzen doorgaans niet goed. Door de massieve hoeveelheid geld en de lage rente is de voorbije jaren heel veel geld naar de beurs gebracht. Beleggers zochten rendement, wat met obligaties en spaarboekjes gewoon niet lukte. Lange tijd leek het alsof inflatie niet meer bestond en dat deflatie het spook was, maar 'inflatie is terug op de radar', zegt Edin Mujagic, hoofdeconoom bij OHV Vermogensbeheer. En dat voelt als een cold turkey, een stevige ontwenning van een verslaving. De economie herstelt zich van de pandemie en dreigt uitbundig te groeien door sterke vraag en volop bestedingen. En veel vraag leidt tot hogere prijzen van grondstoffen, diensten en producten, van fabriek tot de winkel en dat heet inflatie. En wie inflatie zegt, zegt hogere rente en het einde van goedkoop geld. En daarmee het begin van tapering, het stilzetten van de draaiende geldpers, waarmee centrale banken de economie steunen. Van min naar plus Terwijl op de aandelenmarkt de koersen daalden, steeg de rente op de obligatiemarkten. De Nederlandse 10-jaarslening noteert met 0,03 procent voor het eerst sinds maart 2020 weer positief. De 2-jaarslening en 5-jaarslening staan nog wel negatief op respectievelijk - 0,67 en - 0,35 procent. De Staat kreeg tot nu toe geld toe op een staatslening en verdiende dus aan schuld, terwijl beleggers betaalden om geld te lenen aan de Nederlandse Staat. Een abnormaal fenomeen, dat het gevolg was van de geldverruiming en het opkoopprogramma van staatsschulden door de centrale banken. Sinds 2015 heeft de ECB voor meer dan 4 biljoen euro (een 4 met twaalf nullen) aan schulden opgekocht en dus evenzoveel geld in de economie gepompt middels onder meer goedkope leningen, hypotheken en contanten. Dekkingsgraad Stijgende rente is goed én minder goed nieuws. Het zal de spaarrente wellicht opkrikken, maar ook geld lenen voor een huis duurder maken. Aan de andere kant zal een hogere hypotheekrente de oververhitte huizenmarkt wat afkoelen doordat het de huizenprijzen drukt. De dalende beurskoersen zijn voor pensioenfondsen weliswaar minder prettig, want het belegde pensioengeld levert zo minder op, maar oplopende rente is juist heel goed nieuws. Met zelfs een licht hogere rente hoeven pensioenfondsen minder geld aan te houden voor de pensioenverplichtingen. Dat bezorgt de pensioenfondsen een hogere dekkingsgraad, zodat korten op de pensioenen niet nodig is en indexeren of verhogen van de pensioenen binnen handbereik ligt. De vraag is wel of de stijgende inflatie een blijvertje is of slechts een tijdelijke prijshobbel. Niet alleen in de VS maar ook in de eurozone loopt de inflatie op en noteert nu voor het hele eurogebied 2,3 procent, in Nederland bedraagt de inflatie nu 1,9 procent. Als de snelle groei van de economie voorbij is, en de consumptie en investeringen verzadigd zijn, is de kans groot dat de inflatie weer terugzakt. Voor centrale banken wordt het in elk geval lastig om met het renteschip te laveren tussen het inflatiespook en de draaiende geldpers.
12/05 23u15  Heibel in Kamer over 'coronagriep' FvD-leider Baudet en negeren regelsIn de Tweede Kamer bestaat ongenoegen over Kamerleden en medewerkers van Forum voor Democratie (FvD) die de gezondheid van het Kamerpersoneel in gevaar zouden brengen. Bij het bestuur van de Tweede Kamer zijn klachten binnengekomen over FvD'ers die in het Kamergebouw geen mondkapje dragen en ook geen anderhalve meter afstand houden. Ook zijn er vragen over de gezondheidstoestand van Forum-leider Baudet. Vier weken geleden lag hij ziek in bed, maar hij liet zich niet testen. Vandaag zegt hij op vragen van journalisten: 'Het kan de coronagriep of een influenzagriep of het rhinovirus zijn geweest.' Onderbreken Het thema 'corona en Forum voor Democratie' kwam twee keer in debatten onverwacht aan de orde. Vanmiddag in het debat over de voortgang van de formatie moest Baudet zijn verhaal onderbreken voor een gesprekje met Kamervoorzitter Bergkamp. Daarna keerde Baudet terug naar het spreekgestoelte en zei: 'Voor zover ik weet, heb ik geen corona' Ongerust Bergkamp zei dat er bij haar 'berichten van een aantal leden' waren binnengekomen die zich ongerust maken. Kijk hier naar de 'griepverklaring' van Baudet: Vier weken geleden was Baudet een week afwezig in de Tweede Kamer. Een afspraak op woensdag 21 april met informateur Tjeenk Willink werd omgezet in een telefonisch gesprek en op Twitter ging al snel het gerucht dat Baudet corona had. Afgelopen weekend schreef The Post Online dat verschillende Kamerleden van Forum zich 'niet lekker' voelden na een wijnproeverij op 15 april in het Kamergebouw. Naast Baudet werden Kamerleden Jansen en Ephraim genoemd. Deze wijnproeverij was voor D66-Kamerlid Paternotte in het debat vanavond aanleiding om zijn wrevel te uiten over medewerkers en Kamerleden van Forum die zonder mondkapjes rondlopen en te dicht bij Kamerpersoneel komen. Hij deed een dringende oproep aan de partij om zich aan de coronaregels te houden. 'Als je geen symptomen hebt, kun je het nog altijd verspreiden', aldus een zichtbaar geërgerde Paternotte. Snotneus Baudet en Van Haga vinden niet dat ze het personeel van de Tweede Kamer in gevaar brengen, omdat FvD'ers thuis moeten blijven als ze ziek zijn. Baudet heeft, zegt hij, niet in de Kamer rondgelopen met een snotneus, hoestje of verhoging. Van Haga zegt dat het niet de bedoeling is om de anderhalvemeterregel te negeren. 'Mondkapjes dragen we niet, maar voor de rest houden we ons eraan.' Hij biedt ook zijn excuus aan voor het klopje van zijn partijleider op de schouder van D66-Kamerlid Paternotte. Volgens Van Haga was het schouderklopje in een 'vriendschappelijk moment' gebeurd. 'Ik kan me voorstellen dat de heer Paternotte het ongepast vindt.' Binnenkort heeft de leiding van de Tweede Kamer een gesprek met het fractiebestuur van Forum voor Democratie over de binnengekomen klachten. Kijk hier naar de reactie van Baudet achteraf:
12/05 22u15  Militairen Afghanistan waarschijnlijk eerder terug dan geplandDe Nederlandse militairen die in Afghanistan zijn ingezet voor de NAVO-missie Resolute Support zijn waarschijnlijk in juli allemaal weer thuis. Eerder was de verwachting dat de aftocht van de NAVO-militairen, die op 1 mei is begonnen, in september afgerond zou zijn. De Nederlandse stafofficieren die op het NAVO-hoofdkwartier in Kabul werkten, zijn inmiddels terug in Nederland. De overige militairen bevinden zich in Mazar-e-Sharif, in het noorden van het land. Zij keren dus ergens in de komende twee maanden terug. Een team specialisten zorgt ervoor dat ook het materiaal naar Nederland komt. Sneller door vliegvelden in de buurt Het ANP schrijft dat de terugtrekking van de militairen sneller gaat dan verwacht, omdat rekening werd gehouden met eerdere missies in bijvoorbeeld Mali of Uruzgan. Toen waren lange transportroutes nodig om vliegvelden te bereiken, maar zowel Kabul als Mazar-e-Sharif beschikken over een vliegveld. Een nieuwe lichting uit onder meer Havelte stond klaar om in augustus nog uitgezonden te worden, meldt RTV Drenthe. De militairen hebben te horen gekregen dat ze niet meer worden ingezet bij deze missie. De NAVO trekt alle 10.000 militairen terug uit Afghanistan. Nederlandse militairen zijn sinds 2002 in het land, voornamelijk in de provincie Uruzgan en later ook in Kunduz. Eind april zijn door defensie zo'n tachtig extra militairen ingezet, die helpen met het ordelijk afbouwen van de missie. Ze zijn er ook voor de bescherming van de troepen. Op 1 mei verstreek de deadline voor de terugtrekking van alle buitenlandse militairen in Afghanistan. Die datum spraken de VS en de Taliban eerder af in een akkoord. De Taliban ziet de aanwezigheid van buitenlandse troepen na deze datum als een schending van het akkoord. Er zijn tot nu toe nog geen grote aanvallen op militaire doelen geweest. 'Dit is echter geen garantie dat de redeployment van westerse troepen geweldloos zal verlopen', laat het ministerie van Defensie weten.
12/05 22u15  Verdachte stoffen in Flevoland blijken benzine en propeenIn de woonwijk Punter in Lelystad zijn in het riool benzine en propeen - een licht brandbare stof - gevonden. Afgelopen weekend werden een paar honderd mensen uit de wijk geëvacueerd vanwege een verdachte geur. Onderzoek van het RIVM heeft uitgewezen wat de inwoners roken. Zaterdag maakten meerdere bewoners melding van een benzineachtige geur. Uit voorzorg moesten ze hun huis uit en ergens anders slapen. Het RIVM ontdekte vandaag meerdere chemische stoffen, met name dus benzine en propeen. Naar de huisarts 'Ik ben blij dat we nu weten uit welke stoffen de vloeistof uit het rioolwater bestaat', laat burgemeester Meijdam weten in een reactie. 'Uw zorgen over uzelf, familieleden of uw huisdieren zijn daarmee wellicht niet weggenomen. Dat begrijp ik.' Bewoners die lichamelijke klachten hebben, wordt geadviseerd contact op te nemen met de huisarts. Volgens het RIVM hoeft men zich geen zorgen te maken. 'Doordat mensen snel zijn geëvacueerd, konden zij de stoffen vanuit het riool maar relatief kort ruiken en inademen. Om deze reden zijn er geen nadelige gevolgen voor de gezondheid te verwachten.' Onderzocht wordt nog hoe de stoffen in het riool zijn beland. Het riool is na de vondst van het spul lange tijd doorgespoeld, schrijft Omroep Flevoland. Het daarvoor gebruikte water is opgeslagen in een apart bassin voor het onderzoek.
12/05 21u15  Demonstratie bij Israëlische ambassade in Den HaagBij de Israëlische ambassade in Den Haag hebben enkele honderden mensen vanmiddag gedemonstreerd tegen Israël. Ze droegen overwegend Palestijnse vlaggen en luisterden naar toespraken. Ze hielden zich lang niet allemaal niet aan de coronamaatregelen, is te zien op beelden. Ook werden Israëlische vlaggen vertrapt en kapotgescheurd. Toen de demonstratie was afgelopen, waren er korte tijd verkeersproblemen in de buurt omdat mensen over de openbare weg liepen. Gisteren was er een soortgelijke demonstratie in Rotterdam. De politie zegt tegen de NOS dat er geen signalen zijn dat de beveiliging van Joodse gebouwen in Nederland is opgeschaald. 'Die beveiliging is overigens al goed op orde', zegt een woordvoerder.
12/05 21u15  CDA-Europarlementariër gaf schoonzoon baan, mogelijk in strijd met integriteitsregelsCDA-Europarlementariër Toine Manders heeft zijn schoonzoon aangenomen als persoonlijk medewerker, schrijft HP de Tijd. Dat is mogelijk in strijd met de integriteitsregels van het Europees Parlement. Daar staat in dat leden geen 'naaste familieleden' mogen aannemen. Volgens het magazine erkent Manders dat hij het niet heeft gemeld aan de CDA-delegatie in Brussel. Hij zegt 'naar eer en geweten te hebben gehandeld'. Naar aanleiding van de publicatie zegt Manders dat hij het contract van zijn schoonzoon zal beëindigen. Het landelijke partijbestuur van het CDA zegt de zaak serieus te nemen en stelt een onderzoek in. 'Het is goed dat deze constructie niet wordt voortgezet. Iedere vorm van belangenverstrengeling moet vermeden worden', aldus partijvoorzitter Marnix van Rij. Het is niet duidelijk wat de consequenties zijn voor Manders. Nu ook het partijbestuur vindt dat er sprake is van belangenverstrengeling, lijkt het erop dat de schoonzoon niet uit het budget van het Europees Parlement betaald had mogen worden. De vraag is of dat terugbetaald moet worden.
12/05 21u15  Weer burgerdoden bij eindeloos conflict: wat hebben Hamas en Netanyahu te winnen?Tientallen doden aan Palestijnse zijde en enkele aan de Israëlische kant, onder wie vrouwen en kinderen. Hoe langer de Israëlische bombardementen op de Gazastrook en de raketaanvallen vanuit de Gaza op Israël doorgaan, hoe hoger de tol die zowel Israëliërs als Palestijnen betalen. Het is de derde keer dat Israël oorlog voert met Hamas, de groepering die sinds 2007 aan de macht is in Gaza. Hoewel experts het erover eens zijn dat geweld het conflict tussen Israël en de Palestijnen niet kan oplossen, lijkt geen van de partijen bereid op korte termijn in te binden. Want ondanks burgerdoden en verwoesting hebben zowel Hamas als Netanyahu een belang bij dit gewelddadige conflict. 'Hamas zit opgesloten' De luchtaanvallen begonnen afgelopen maandag. Hamas besloot vanuit Gaza raketten af te vuren richting Israël nadat Israëlische agenten waren binnengevallen in de Al-Aqsamoskee, een van de heiligste plekken voor moslims. Erwin van Veen, Midden-Oostendeskundige bij Instituut Clingendael, ziet de raketaanvallen vooral als een politiek statement. 'Ze zijn militair niet relevant, maar drukken wel verzet uit - met tragische consequenties', licht hij toe. De grote meerderheid van de Palestijnse raketten wordt nog voor landing onderschept door het Israëlische luchtafweersysteem. Maar al zijn de acties van Hamas vooral symbolisch, de leiders van de groepering hebben wel wat te winnen bij het geweld. 'Uiteindelijk zitten zij opgesloten in de Gazastrook', zegt Van Veen. De raketaanvallen zijn voor Hamas een kans om zich te profileren onder Palestijnen, zodat ze bij nieuwe verkiezingen niet alleen in Gaza, maar ook in de Westelijke Jordaanoever macht kunnen uitoefenen. Netanyahu wil premier blijven Het Israëlische leger reageerde op de raketaanvallen met veel preciezere luchtbombardementen. 'Hamas heeft een hoge prijs betaald, en zal nog een hogere prijs betalen', zei de Israëlische premier Netanyahu. Naast een politiekantoor werden ook in Gaza ook flatgebouwen gebombardeerd, weliswaar na waarschuwingen zodat bewoners op tijd konden wegkomen. De militaire operatie zou tijd kosten, zei Netanyahu. Volgens correspondent Ankie Rechess komt dat de premier politiek gezien goed uit. In Israël werden de afgelopen twee jaar al vier keer verkiezingen georganiseerd, waarbij het Netanyahu nooit lukte een regering samen te stellen. 'Toen is de formatie overgedragen aan een alternatieve, veel linksere regering', zegt Rechess. 'En die formatie was bijna rond, voordat door dit conflict alles stil kwam te liggen.' Hoe langer de formatie op zich laat wachten, hoe beter voor de positie van Netanyahu. 'Als het de alternatieve coalitie niet lukt om binnen de wettelijke termijn van drie weken een regering voor te stellen, bestaat de kans dat er opnieuw verkiezingen worden gehouden, en dat Netanyahu toch weer verkozen wordt', legt Rechess uit. Voor de premier staat er veel op het spel. 'Hij heeft drie strafzaken tegen zich lopen en probeert alles te doen om uit de gevangenis te blijven. Als hij premier blijft, of demissionair premier blijft, kan hij eindeloos die strafzaken uitstellen.' Grondoorlog? Zowel Hamas als Netanyahu hebben er dus belang bij dat het conflict nog enige tijd aanhoudt. Naast het luchtoffensief bracht Israël de afgelopen dagen zelfs grondtroepen in gereedheid in de buurt van Gaza. 'Zo'n grondoorlog kan best een realistisch scenario zijn', zegt Rechess. 'De woordvoerder van het Israëlische leger zei dat alle opties open zijn.' Maar volgens Midden-Oostendeskundige Erwin van Veen gaat het ook hier vooral om symboolpolitiek, en is de kans klein dat Israël het grondoffensief doorzet. 'Dan krijg je een guerrillaoorlog in stedelijk gebied, waarbij aan beide zijden flink wat doden vallen.' Einde aan het geweld Als er geen grondoorlog komt met een duidelijke winnaar en verliezer, hoe komt er dan een einde aan het geweld? Diplomatiek wordt hard aan een oplossing gewerkt. Qatar, Egypte en de Verenigde Naties proberen beide partijen te bewegen tot het staakt-het-vuren. Van Veen heeft er weinig vertrouwen in. 'Israël luistert niet naar de VN. En ook wat Qatar ervan vindt, zal hen niet zo veel interesseren. De enige die een vuist kan maken, is de VS. En dat zie ik vooralsnog niet gebeuren.' Op de langere termijn zou het volgens correspondent Ankie Rechess goed zijn dat er zowel in Israël als in de Palestijnse gebieden een nieuwe leiding komt. 'Een leiding die voor het belang van het volk wil werken. Niet om hun eigen zakken te vullen of om uit de gevangenis te blijven.' Maar door het huidige conflict is de formatie in Israël gepauzeerd. De verkiezingen die dit voorjaar in de Palestijnse gebieden zouden worden gehouden, werden al eerder uitgesteld. 'Het is om cynisch van te worden', vat Ankie Rechess de situatie samen. 'En dat zijn we ook bijna.'
12/05 21u15  Gevangenisstraffen voor bedreiging RIVM-directeur Van DisselEen van de vrouwen die Jaap van Dissel van het RIVM online heeft bedreigd, is veroordeeld tot een een gevangenisstraf van acht weken, waarvan vier voorwaardelijk. De rechter acht bewezen dat de 54-jarige Apeldoornse schuldig is aan opruiing. Ze had via berichtendienst Telegram het huisadres van Van Dissel gedeeld en opgeroepen om bakstenen mee te brengen 'naar zijn verjaardag'. Vlag in brand Een 53-jarige vrouw uit Terneuzen is veroordeeld tot zes weken cel, waarvan vier voorwaardelijk. Zij had in een chatgroep foto's en video's geplaatst van een Nederlandse vlag waarop ze had geschreven dat Van Dissel een pedofiel is. Die vlag werd daarop in brand gestoken. Directeur-generaal Brug van het RIVM sprak namens Van Dissel in de rechtbank. Hij gaf aan dat aan het incasseringsvermogen van de organisatie een grens zit. 'Het RIVM kan echt wel tegen een stootje. We gaan kritische geluiden niet uit de weg, integendeel. De zaak van vandaag gaat echter verder, het richt zich nu tegen één persoon.' Het onderzoek naar de Telegramgroep waar de vrouwen in zaten, loopt nog. De officier van justitie sluit niet uit dat er nog meer aanhoudingen volgen.
12/05 20u15  Doetinchem alert, kans op drukte bij mogelijke promotie De GraafschapDe gemeente Doetinchem houdt er rekening mee dat er vanavond toch supporters van De Graafschap naar stadion De Vijverberg komen, ondanks oproepen om weg te blijven. De club speelt vanavond tegen Helmond Sport en kan promoveren naar de Eredivisie. Vanwege de coronamaatregelen zijn supporters niet welkom bij de wedstrijd. Vorige week vrijdag speelde De Graafschap tegen Jong Ajax. Toen bestond ook al een kans op promotie, maar dat gebeurde vanwege een gelijkspel niet. Desondanks kwamen er honderden supporters naar stadion De Vijverberg. Journalisten werden geïntimideerd en een persfotograaf werd belaagd. Er is aangifte gedaan en de politie doet onderzoek, meldt Omroep Gelderland. Ziekenhuizen liggen vol Net als toen zijn supporters ook nu niet welkom. 'De besmettingen zijn ook in de Achterhoek nog (te) hoog en onze ziekenhuizen liggen vol', laat een woordvoerder van de gemeente weten. 'Zoals zoveel anderen zouden wij ook graag de promotie vieren. Maar het kan helaas niet. De gemeente Doetinchem doet daarom, net zoals de leiding van De Graafschap, een beroep op alle supporters de wedstrijd thuis te kijken en een eventuele promotie ook thuis te vieren.' Als er toch mensen naar het stadion komen, zijn gemeente en politie naar eigen zeggen voorbereid voor op verschillende scenario's. Vanuit het raadhuis klinkt de boodschap dat als nu geen supporters komen, de kans groter is dat er na de zomer wél weer publiek het stadion in mag. Naast De Graafschap hebben ook Go Ahead Eagles, Almere City en NAC Breda vanavond een kans om direct naar de Eredivisie te promoveren. Ook supporters van de andere drie clubs zijn niet welkom bij de stadions. Ondanks de kleinere kans voor die clubs om te promoveren, hebben de supporters er wel vertrouwen in. Fans van Go Ahead Eagles zwaaiden eerder vandaag de supportersbus uit. RTV Oost houdt een liveblog bij over de voorbereidingen op de wedstrijd vanavond. Ook bij Almere City geloven ze nog in promotie. 'Het kan gewoon: twee gelijke spelen en wij winnen. Dan is het gebeurd', zegt een supporter tegen Omroep Flevoland. Over promotie naar de Eredivisie van NAC Breda schreef Omroep Brabant eerder dat de club moet hopen op een klein wonder.
12/05 19u15  Pasgeboren baby levenloos gevonden in park in WernhoutIn een park in Wernhout is het stoffelijk overschot van een pasgeboren baby gevonden. De politie kreeg rond 17.30 uur een melding van iemand die iets verdachts had gezien. Agenten zijn aanwezig om onderzoek te doen in het Brabantse dorp. De politie roept getuigen op zich te melden.
12/05 19u15  Ellen DeGeneres stopt na 19 seizoenen met talkshow: 'Daagt me niet meer uit'Ellen DeGeneres stopt volgend jaar met haar populaire The Ellen DeGeneres Show. Na negentien seizoenen en ruim 3000 uitzendingen is de Amerikaanse talkshowpresentator er klaar mee. 'Als je creatief bent, moet je constant uitgedaagd worden. Hoe leuk dit ook is om te maken, het daagt me niet meer uit', zegt DeGeneres tegen The Hollywood Reporter. De presentator wilde naar eigen zeggen na het zestiende seizoen stoppen, maar producent Warner Bros verzocht DeGeneres nog minimaal vier jaar aan te blijven. 'Ik stelde voor om nog een jaar te doen, maar dat kon contractueel niet', zegt ze tegen de Amerikaanse entertainmentsite. 'Dus kwamen we uit op drie jaar. Dat was altijd al het plan.' 'Verziekte werksfeer' Vorig jaar kwam DeGeneres onder vuur te liggen omdat er achter de schermen van haar programma sprake zou zijn van stelselmatig racisme, intimidatie en een 'verziekte sfeer'. Meerdere producenten werden ontslagen en de talkshowpresentator bood haar verontschuldigingen aan. DeGeneres zegt nu dat die periode veel impact heeft gehad op haar show, maar dat dat niks te maken heeft met het einde van haar programma. 'Het was erg pijnlijk voor me. Het brak mijn hart toen ik hoorde dat mensen gekwetst waren', zegt ze. 'Maar als de ophef de reden was geweest om te stoppen met het programma, dan was ik al eerder gestopt.' NikkieTutorials Naar eigen zeggen heeft ze geleerd van de gebeurtenissen. 'Ik zorg er nu voor dat mensen weten dat als er iets is, ze naar mij toe kunnen komen. Ik weet niet waarom dat eerder niet zo was, ik ben niet eng. Ik ben wat dat betreft makkelijk om mee te praten en ik wil dat mensen me vertrouwen.' In januari vorig jaar was de Nederlandse youtuber NikkieTutorials te gast in het praatprogramma van DeGeneres om te praten over haar bekendmaking dat ze transgender is. Na afloop keek ook zij met weinig plezier terug op het optreden. Zo zou DeGeneres zich vooraf niet hebben voorgesteld. The Ellen DeGeneres Show is sinds 2003 een van de meest bekeken middagprogramma's in de Verenigde Staten. In Nederland zendt RTL het programma uit. De show won tientallen televisieprijzen. In 2019 kreeg de inmiddels 63-jarige DeGeneres de Carol Burnett Award voor haar bijdrage aan de Amerikaanse televisiewereld. Op dit moment loopt het achttiende seizoen. In 1997 vertelde DeGeneres in de talkshow van collega Oprah Winfrey dat ze lesbisch is. In 2008 trouwde de televisiester met haar grote liefde, actrice Portia de Rossi. 'Ik wil films maken' DeGeneres gebruikt haar bekendheid onder meer om aandacht te vragen voor slachtoffers van aids wereldwijd en voor het promoten van meditatie als middel tegen stress. Daarnaast is ze veganist en een voorvechter van dierenrechten. Wat DeGeneres na haar talkshow gaat doen, weet ze nog niet precies. 'In elk geval wil ik films maken. Daarvoor is mijn agenda nu nog te vol. Ook wil ik meer doen voor natuurbehoud.'
12/05 19u15  Nieuwe informateur Hamer is dé deskundige op de thema's van de coronacrisisDe Tweede Kamer stemt ermee in dat SER-voorzitter Mariëtte Hamer het stokje overneemt van informateur Herman Tjeenk Willink. De meerderheid ziet in de oud-fractieleider van de PvdA de gezochte opvolger 'met afstand tot de actuele politiek en de partijen en met een breed, sociaaleconomisch profiel'. Het is de bedoeling dat zij de komende tijd onder meer politieke overeenstemming zoekt over het 'herstel- of transitiebeleid'. Verder moet ze inventariseren welke andere urgente grote thema's moeten worden uitgewerkt voor een regeerakkoord op hoofdlijnen. Daarna moet ze bekijken welke partijen met elkaar willen onderhandelen. Hamer krijgt tot 6 juni de tijd om verslag uit te brengen. Lange politieke ervaring Het is opvallend dat voor Hamer is gekozen. Velen zullen haar nog associëren met de PvdA. Die partij heeft het bij de verkiezingen niet zo goed gedaan en heeft - net als na het historische verlies in 2017 - nog maar negen zetels in de Tweede Kamer. Hamer was zestien jaar PvdA-Kamerlid (1998-2014) en twee jaar fractievoorzitter (2008-2010). Maar dat is inmiddels lang genoeg geleden, vindt de Kamer. D66-leider Kaag, de eerste ondertekenenaar van de motie over de informateur, zei dat ze niet op Hamer is gekomen om voor te sorteren op een kabinet met de PvdA, maar vanwege haar rol vanuit de Sociaal-Economische Raad. Hamer is sinds 2014 voorzitter van de SER, waarin werkgevers, vakbonden en de overheid samenwerken. Het is een van de belangrijkste adviesorganen van het kabinet. Haar functie maakt Hamer geschikt als informateur in deze periode, zegt NOS-verslaggever Wilco Boom. En niet alleen door haar kennis over de sociaaleconomische onderwerpen waar het in de coronacrisis om draait. 'Ze heeft een goede reputatie als onderhandelaar. Iemand die snapt dat iedereen met iets uit onderhandelingen moet terugkomen, wil het een succes worden.' Een van haar wapenfeiten is het pensioenakkoord, dat in 2019 na tien jaar geharrewar tussen vakbeweging en werkgevers werd gesloten. Hamer wist de partijen als een doorgewinterde polderaar uit hun loopgraven te krijgen. De Kamer hoopt dat het haar ook lukt om de in het slop geraakte formatie vlot te trekken.
12/05 18u15  Celstraf voor man die online miljoenen inloggegevens verkochtEen 24-jarige man uit Giesbeek is veroordeeld tot een jaar voorwaardelijke gevangenisstraf omdat hij miljoenen gestolen inloggevens heeft verhandeld. Het geld dat hij daarmee verdiende, zo'n 110.000 euro, moet hij terugbetalen aan de Staat. Ruim drie jaar lang verzamelde de man de gegevens, samen met een medeverdachte. Het gaat onder meer om inloggegevens van providers, zoals KPN. De twee verkochten de gestolen data waarna de kopers daarmee konden inloggen op accounts van iemand anders. Het misdrijf kwam aan het licht nadat in het Verenigd Koninkrijk een onderzoek was gestart naar een website waar bezoekers gestolen inloggegevens konden kopen. Tijdens dat onderzoek kwam de man uit Gelderland in beeld, waarna ook de Nederlandse politie met de zaak aan de slag ging. 'Geen criminele bedoelingen' De verdachte erkende dat hij betrokken was bij de website, maar zei dat hij geen criminele bedoelingen had. Hij sprak tegen dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan het witwassen van geld. Volgens de man was de betrokken website er alleen maar om mensen te waarschuwen dat hun inloggegevens online stonden. De rechtbank geloofde dat niet en vond dat voldoende is bewezen dat de verdachte de inloggegevens verkocht met als doel er computermisdrijven mee te laten plegen. Door het verhandelen van de gegevens kwamen anderen meer te weten over gevoelige persoonsgegevens die niet voor hen bedoeld waren, aldus de rechtbank. 'Hierdoor is het vertrouwen in het internetverkeer geschaad.' De rechter rekende dat de verdachte zwaar aan.
12/05 18u15  Raad van Europa wil dat Griekenland stopt met terugsturen migranten op zeeDe Raad van Europa heeft er bij Griekenland op aangedrongen om te stoppen met zogenoemde pushbacks, het illegaal terug op zee sturen van migranten. Athene heeft altijd ontkend migranten die per boot vanuit Turkije komen, terug te sturen. De Raad van Europa, met 50 lidstaten, werkt aan de bevordering van de eenheid binnen Europa en de respectering van mensenrechten. In een brief aan het Griekse kabinet heeft de commissaris voor de mensenrechten van de Raad haar 'diepe bezorgdheid' geuit. Dunja Mijatovic schrijft dat er sinds 2017 'talloze geloofwaardige beschuldigingen' zijn geweest van asielzoekers die illegaal zijn teruggestuurd naar Turkije of op zee zijn achtergelaten. In de brief, die op 3 mei werd verstuurd maar vandaag pas openbaar werd gemaakt, drong Mijatovic erop aan 'een einde te maken aan deze praktijken en ervoor te zorgen dat onafhankelijke en effectieve onderzoeken worden uitgevoerd'. 'Ongegronde beschuldigingen' De pushbacks zijn in strijd met het internationaal recht, en hulporganisaties protesteren er al jaren tegen. De Griekse regering ontkent dat ze iets te maken heeft met het terugslepen van vluchtelingen naar volle zee. De Griekse ministers van Asiel en Migratie, Maritieme Zaken en Burgerbescherming noemen de beschuldigingen ook nu ongegrond. 'De maatregelen die de Griekse autoriteiten aan onze zeegrenzen nemen, worden uitgevoerd in volledige overeenstemming met de internationale verplichtingen', was hun antwoord op de brief. Ze zeggen dat Griekenland 'sinds het uitbreken van de vluchtelingencrisis in 2015 duizenden mensen heeft gered en dat blijft doen in de Egeïsche Zee'. Correspondent Mitra Nazar ging in september vorig jaar twee dagen mee met de Turkse kustwacht, die graag wilde tonen wat ze zien gebeuren. Ze sprak toen ook met de 19-jarige Somalische Sumaya, die samen met zestien andere Somaliërs door de Turkse kustwacht van een opblaasbaar vlot werd gehaald ter hoogte van de zeegrens tussen Griekenland en Turkije.
12/05 18u15  Hamer informateur, maar PvdA heeft nog steeds geen vertrouwen in RutteSER-voorzitter en PvdA'er Mariëtte Hamer is benoemd tot informateur. Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer steunt het voorstel van VVD en D66 om Hamer het voortouw te geven in de kabinetsformatie. Ze krijgt tot 6 juni de tijd om te onderzoeken over welke urgente problemen er overeenstemming kan worden bereikt en welke partijen dan een regeerakkoord op hoofdlijnen kunnen gaan schrijven. De Kamer debatteerde een groot deel van de dag over het eindverslag van informateur Tjeenk Willink. Die constateerde dat er voldoende basis is om verder te praten. Ook denkt hij dat er uiteindelijk voldoende vertrouwen kan komen tussen de verschillende partijen om een coalitie te vormen. PvdA-leider Ploumen steunde het voorstel om haar partijgenoot aan te wijzen als informateur, maar zei ook dat haar vertrouwen in VVD-leider Rutte nog niet is hersteld. De PvdA is een van de mogelijke coalitiepartners die aan zouden kunnen schuiven bij VVD en D66. Vorige maand steunde Ploumen nog een motie van wantrouwen tegen de demissionaire premier, vanwege zijn optreden in de kwestie Omtzigt. 'Ik ben vandaag niet van oordeel veranderd', zei Ploumen in het debat. Ze is niet onder de indruk van de voorstellen die Rutte heeft gedaan voor het veranderen van de bestuurscultuur. Bij Nieuwsuur pleitte hij voor meer debat in de ministerraad en meer vrijheid voor de coalitiepartijen in de Tweede Kamer. Ploumen vindt die voorstellen 'onder de maat' en lijkt daarmee vooralsnog de deur dicht te houden voor samenwerking met Rutte en de VVD. Klaver houdt deur op kier GroenLinks-leider Klaver houdt de deur juist op een kier. Ook zijn partij steunde in april de motie van wantrouwen, maar Klaver vindt nu dat er toch inhoudelijke gesprekken gevoerd moeten worden. In antwoord op vragen van andere partijen bleek dat hij samenwerking met Rutte niet resoluut afwijst, al is hij er ook niet enthousiast over. 'Of Mark Rutte ooit nog een ander mens wordt? Ik denk het niet', zei Klaver. 'Maar mensen kunnen wel veranderen en we kunnen wel proberen dingen anders te doen.' Verschillende andere partijen hadden veel kritiek op de gang van zaken. Volgens PVV-leider Wilders blijkt uit de benoeming van Hamer dat er gewoon weer een kabinet onder Rutte gaat komen. 'Alles is van tevoren bekokstoofd. We kunnen net zo goed naar huis.' Forum voor Democratie en JA21 deelden die mening. CDA-voorman Hoekstra betoogde dat Nederlanders niet zo geïnteresseerd zijn in de vraag welke politici vertrouwen hebben in elkaar. Ze vinden de inhoud volgens hem veel belangrijker. 'We hebben een verantwoordelijkheid om die problemen aan te pakken en niet alleen met onszelf bezig te zijn.' Ook Hoekstra sluit samenwerking met Rutte niet uit.
12/05 18u15  Amerikanen hamsteren massaal brandstof na cyberaanval op oliepijpleidingLange rijen bij benzinestations in de Verenigde Staten. Amerikanen maken zich zorgen over een brandstoftekort, omdat de belangrijkste oliepijplijn van Amerika al dagen platligt door een hack met gijzelsoftware. Door de cyberaanval op de Colonial Pipeline liggen verschillende ICT-systemen sinds zondag plat. Sommige tankstations zitten zonder brandstof, waardoor automobilisten bij andere pompen aan het hamsteren zijn geslagen. Door het tekort worden benzine en diesel op veel plekken een stuk duurder. Daarom proberen mensen er nu nog veel van in te slaan, voordat het nog duurder wordt. Enkelen hebben zelfs de nacht doorgebracht bij de benzinepomp, zegt een van de automobilisten: De Amerikaanse minister van Energie Jennifer Granholm heeft opgeroepen te stoppen met hamsteren. Volgens Granholm is er geen tekort aan brandstof, maar is er nu vooral een probleem met de bevoorrading, zegt ze tegen persbureau AP. 'We hebben benzine, we moeten het alleen op de juiste plek krijgen.' De hackers achter de cyberaanval boden gisteren hun excuses aan. De groep, die zichzelf DarkSide noemt, zegt uit te zijn op geld, maar het zou nooit de bedoeling zijn geweest om de samenleving te ontwrichten. DarkSide is volgens de FBI een Russisch hackerscollectief dat computersystemen van grote bedrijven en organisaties binnendringt. De groep zelf beweert dat een percentage van de winsten gaat naar liefdadigheidsorganisaties. De Amerikaanse president Biden liet eerder deze week weten dat er geen bewijs is dat de Russische regering betrokken is geweest bij de aanval. Wel wees hij erop dat het Kremlin in zekere zin verantwoordelijkheid moet dragen, omdat het gaat om een collectief dat waarschijnlijk vanuit Rusland opereert. De Russische ambassade ontkent betrokkenheid. Elke dag gaan 2,5 miljoen vaten olie, diesel en andere geraffineerde producten door de pijplijnen van Colonial. Het gaat om bijna 9000 kilometer aan pijpleidingen, die vooral van de Golf van Mexico naar het zuiden en oosten van de VS lopen. Het bedrijf transporteert naar eigen zeggen 45 procent van de brandstoffen in het oosten van het land. Colonial hoopt aan het einde van de week het grootste deel van zijn netwerk weer in orde te hebben. Het is niet duidelijk hoeveel geld de hackers eisen en of de pijpleiding-exploitant iets gaat betalen.
12/05 18u15  Ouders krijgen eigen bijdrage kinderopvang eind mei vergoedMeer dan een half miljoen ouders die kinderopvangtoeslag ontvangen en zelf de kinderopvang hebben doorbetaald tijdens de lockdown, krijgen eind deze maand een tegemoetkoming in de eigen bijdrage. Minister Koolmees meldt dat het kabinet hier 275 miljoen euro voor uittrekt. Vanwege de coronacrisis ging de dagopvang voor de meeste kinderen dicht van 16 december tot en met 7 februari en de buitenschoolse opvang van 16 december tot en met 18 april. Ouders hoeven niet zelf aanvraag te doen Om te voorkomen dat opvangorganisaties in geldproblemen zouden komen, werd ouders gevraagd tijdens de lockdown de eigen bijdrage toch te blijven betalen. Net als in een eerdere sluitingsperiode hoeven de ouders niet zelf een aanvraag te doen voor de tegemoetkoming. Ze krijgen automatisch een 'benadering van de betaalde eigen bijdrage' op hun rekening gestort. De Sociale Verzekeringsbank en de Belastingdienst voeren de regeling uit. De relatief kleine groep ouders die de kinderopvang helemaal zelf betaalt en dus geen toeslag krijgt, kan vanwege de sluiting ook een vergoeding krijgen, maar moet die zelf aanvragen.
12/05 18u15  Karadzic zit levenslange celstraf uit in Verenigd KoninkrijkDe tot levenslang veroordeelde Bosnisch-Servische oud-leider Radovan Karadzic gaat zijn straf in een gevangenis in het Verenigd Koninkrijk uitzitten. Karadzic zit nu nog vast in Scheveningen. Hij wordt zo snel mogelijk overgeplaatst. Hij werd veroordeeld door het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag. In eerste instantie kreeg hij 40 jaar celstraf. Het VN-hof in Den Haag dat het hoger beroep behandelde, oordeelde in 2019 dat die straf te laag was en niet in verhouding stond tot de ernst van de misdaden die onder het bewind van Karadzic zijn begaan. Hij kreeg levenslang. In de uitspraak waarin de overplaatsing naar het Verenigd Koninkrijk wordt aangekondigd, schrijft het hof dat de Britse regering bereid is om toe te zien op de straf van Karadzic. 'Radovan Karadzic is een van de weinigen die schuldig is bevonden aan genocide', reageert de Britse minister van Buitenlandse Zaken Raab op het besluit. Baard Karadzic was politiek leider van de Bosnische Serviërs tijdens de oorlog in Bosnië in de jaren 90 en opperbevelhebber van de strijdkrachten. In die rol was hij verantwoordelijk voor de genocide in Srebrenica in juli 1995, waarbij meer dan 8000 moslimmannen en -jongens werden gedood door generaal Ratko Mladic en zijn troepen. Ook speelde Karadzic een cruciale rol bij het beleg van Sarajevo, dat ruim 3,5 jaar duurde. Bij dat beleg kwamen 12.000 mensen om het leven. Na de oorlog wist Karadzic jarenlang uit handen te blijven van het Joegoslaviëtribunaal. Pas in 2008 werd hij gearresteerd in de Servische hoofdstad Belgrado. Hij had een baard laten staan en deed zich voor als de alternatieve genezer Dragan Dabic.
12/05 18u15  Baudet in Tweede Kamer: 'Voor zover ik weet, heb ik geen corona'De leider van Forum voor Democratie Baudet heeft in de plenaire zaal van de Tweede Kamer een korte verklaring afgelegd over zijn fysieke conditie. Baudet zei tegen de Kamerleden dat hij geen corona heeft. 'Ik voel me op geen enkele manier ziek. Er is helemaal niets aan de hand.' Baudet kwam met de verklaring op nadrukkelijk verzoek van Kamervoorzitter Bergkamp. Kort na het begin van zijn bijdrage aan het debat over de voortgang van de formatie, schorste Bergkamp de vergadering en riep FvD-Kamerleden Van Haga en Baudet bij zich. Daarna keerde Baudet terug naar het spreekgestoelte en zei: 'Voor zover ik weet, heb ik geen corona'. Waarna hij zijn verhaal vervolgde. In de Tweede Kamer werd verbaasd gereageerd. 'Waar zit ik naar te kijken?' vroeg Klaver van GroenLinks zich af. 'Is er een verdenking?' Ongerust Bergkamp probeerde het opmerkelijke voorval uit te leggen. Er waren bij haar 'berichten van een aantal leden' binnengekomen die zich ongerust maken. Bergkamp had daarover vandaag contact gehad met FvD-Kamerlid Van Haga en er was, zei zij, afgesproken dat Baudet uitleg zou geven. Kijk hier naar de griep-verklaring van Baudet: Vier weken geleden was Baudet een week afwezig in de Tweede Kamer. Een afspraak op woensdag 21 april met informateur Tjeenk Willink werd omgezet in een telefonisch gesprek en op Twitter ging al snel het gerucht dat Baudet corona had. Afgelopen weekend schreef The Post Online dat verschillende Kamerleden van Forum zich 'niet lekker' voelden na een wijnproeverij op 15 april in het Kamergebouw. Naast Baudet werden Kamerleden Jansen en Ephraim genoemd. De aandacht voor Baudets mogelijke coronabesmetting komt mede doordat hij het gevaar van het virus bagatelliseert. Hij vindt dat het kabinet veel te strenge coronamaatregelen neemt en dat er sprake is van 'niet meer dan een stevige griep.' Medische gegevens De voorlichter van Forum voor Democratie wilde gisteren geen duidelijkheid over de berichten geven. Ze noemde het een 'vreemde gang van zaken dat journalisten vragen stelden naar medische gegevens van parlementariërs.' Ze bevestigde wel dat een 'een paar van onze Tweede Kamerleden een paar dagen griepklachten hebben gehad, mogelijk corona, maar wellicht influenza of het rhinovirus.' Baudet kwam na zijn verklaring in de Kamer naar buiten en vertelde dat hij een paar dagen griepklachten had gehad. Op de vraag of het niet netjes is een coronatest te doen vanwege het besmettingsgevaar voor anderen, zei hij: 'Hoezo?' Hij noemde het verzoek om uitleg van de Kamervoorzitter 'een beetje absurdistisch.' Kijk hier naar de reactie van Baudet achteraf:
12/05 18u15  UWV in de fout bij beoordeling arbeidsongeschiktheid, minstens 175 gedupeerdenUitkeringsinstantie UWV heeft honderden cliënten de afgelopen jaren gedupeerd door foute beoordelingen van arbeidsongeschiktheid. Mensen raakten daardoor in sociale en financiële problemen. Het UWV is bezig de zaak recht te zetten en een speciaal team helpt de slachtoffers met 'een passende oplossing en compensatie', laat de uitvoeringsdienst weten. Bij het Meldpunt Herstelactie hebben zich inmiddels 175 gedupeerden gemeld, maar daar komen er naar verwachting nog meer bij. Het gaat om een groep van circa 2100 mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA) tussen 2006 en 2010. Hun dossiers belandden op een verkeerde afdeling en de groep van circa 2100 raakte uit beeld. Ze bleven verstoken van begeleiding en een aantal van hen kreeg ook geen uitkering meer. De Centrale Cliëntenraad van het UWV en de Landelijke Cliëntenraad, de belangenbehartiger van uitkeringsgerechtigden, trokken een paar jaar geleden samen aan de bel. Maar ook daarna ging er van alles mis. Geschrokken In 2018 besloot het UWV tot een herbeoordeling van de hele groep door het Ondersteuningsteam Noord en verklaarde hen duurzaam en volledig arbeidsongeschikt met recht op een IVA-uitkering (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten). Een jaar later bleek de herbeoordeling ondeugdelijk en werd besloten tot weer een nieuwe beoordeling. Die leidde bij meer dan 600 cliënten tot een verlaging of beëindiging van de uitkering. Terugkijkend vindt het UWV dat het onzorgvuldig is geweest; de instantie betreurt de hele gang van zaken. 'We zijn het aan deze mensen verschuldigd dit goed te maken', zegt UWV-bestuurder Guus van Weelden. 'We hebben ons vooral gericht op de rechtmatigheid van besluiten en te weinig gekeken naar de menselijke maat en of de besluiten ook moreel juist waren. Daardoor zijn mensen onnodig in de problemen geraakt.' 'We zijn echt geschrokken van de verhalen die we te horen krijgen. De impact op de levens van deze mensen is groot. Ze zijn vaak in moeilijke situaties beland, emotioneel, sociaal en financieel', aldus Van Weelden. 'Foutje' Gedupeerde cliënten die zich nog niet gemeld hebben bij het Meldpunt Herstelactie, worden nog een keer actief benaderd. Het Meldpunt blijft open tot oktober. De Landelijke Cliëntenraad vindt het mooi dat alle betrokkenen nu gecompenseerd worden. 'Maar het moet eens afgelopen zijn met dit soort hersteloperaties. Er moet meer oog komen voor preventie en er moet minder nodig zijn om achteraf te herstellen', zegt voorzitter Amma Asanta . 'We moeten voorkomen dat cliënten boeten voor een 'foutje' van de uitvoering.'
12/05 17u15  Wil je op vakantie deze zomer? Dit zijn nu de mogelijkhedenEr is licht aan het einde van de tunnel voor mensen die op vakantie willen deze zomer. Op 15 mei wordt het huidige negatieve reisadvies voor de hele wereld versoepeld en wordt per land gekeken of het als veilig kan worden aangemerkt, maakte het demissionaire kabinet gisteren bekend. Dat veel mensen graag op vakantie willen, werd de afgelopen tijd al duidelijk. Reisorganisaties zagen de laatste weken meer mensen online zoeken naar vakanties, zegt reisbrancheorganisatie ANVR. Ook bij de reisbureaus werd het drukker, meldt reisorganisatie TUI. En na de persconferentie van gisteren werd het nóg drukker volgens de reisorganisaties. 'Toen veranderde het zoeken echt in boeken', zegt de ANVR. Maar wat is er mogelijk? Als ik vanaf dit weekend op vakantie wil... Dan is er nog niet veel mogelijk. Er komen vanaf 15 mei nog weinig landen in aanmerking voor een groen of geel reisadvies (reizen kan, maar wees waakzaam). Vorige week werden de reisbeperkingen voor delen van Europa al iets versoepeld en de kans bestaat dat het negatieve reisadvies voor die landen het eerst vervalt. Het gaat om reizigers die naar Nederland terugkomen vanuit Finland, het Portugese vasteland en een aantal Spaanse en Griekse eilanden. Zij hoeven niet meer in quarantaine en hoeven zich niet meer te laten testen als ze terugkeren. Het kan natuurlijk wel dat het land zelf kiest voor reisbeperkingen voor Nederlandse reizigers. En in de zomer? Het kabinet hoopt dat in de aanloop naar de zomer steeds meer landen als veilig kunnen worden aangemerkt. Ook de komst van een zogenoemd coronapaspoort voor de Europese Unie, waarmee je vrij kunt reizen als je gevaccineerd bent, een negatieve testuitslag hebt of immuniteit hebt opgebouwd omdat je recent besmet was, biedt hoop. Maar het is de vraag of de app, die nog wordt ontwikkeld, op tijd werkt. Daarom eerst uitleg over wat je moet doen zonder dit paspoort. Wat moet ik doen om op vakantie te kunnen? Check het reisadvies en download de reisapp van Buitenlandse Zaken, zegt de ANVR. 'Normaal keek je misschien één keer naar dat reisadvies, nu moet je dat wel blijven checken.' Daarnaast moet je opzoeken welke voorwaarden het land aan reizigers stelt. Misschien zijn Nederlandse toeristen in verband met hoge besmettingsaantallen helemaal niet welkom. Als je op eigen gelegenheid met de auto reist, controleer dan ook de reisadviezen en voorwaarden voor de landen waar je doorheen reist. Het is volgens de ANVR het slimst om een pakketreis bij een reisorganisatie te boeken. 'Je weet dan in ieder geval dat de reisorganisatie in de gaten houdt of je kunt reizen. Kan de reis niet doorgaan en moet er worden geannuleerd, dan krijg je de betaalde reissom terug.' Ook als je nu een reis boekt, terwijl het land nog oranje is, krijg je je geld terug bij annulering door de reisorganisatie. Als je op eigen houtje iets boekt, heb je te maken met afzonderlijke voorwaarden en kan het zijn dat je geen geld terugkrijgt. Bij sommige organisaties is dat anders. Sommige hotelboekingswebsites bieden bijvoorbeeld gratis annuleren tot een bepaalde datum aan. Daarnaast bieden luchtvaartmaatschappijen wel financiële compensatie bij een annulering, alleen is de kans klein dat een vlucht wordt geannuleerd vanwege een negatief reisadvies. Dan de papieren... Zodra je hebt geboekt, moet je kijken welke papieren je nodig hebt. Denk aan een (digitale) gezondheidsverklaring of een negatieve PCR-testuitslag. Dit verschilt per land. Een PCR-testuitslag mag bij aankomst niet ouder zijn dan 48 of 72 uur. Vaak kun je via een reisorganisatie een testafspraak maken. Zo niet, dan moet je zelf een commerciële teststraat zoeken die testen met een internationaal reiscertificaat verzorgt. Testen voor een reis mag niet bij de GGD. 'Die zijn alleen voor klachten en bron- en contactonderzoek', zegt het ministerie van Volksgezondheid. De test betaal je zelf en kost nu rond de 130 euro. De verwachting is dat de gemiddelde prijs gaat zakken, zei De Jonge gisteren. Daarnaast gaat de ANVR samenwerken met een commercieel testbureau, zodat reisorganisaties testen goedkoper aan kunnen bieden. En hoe zien de regels van andere landen er dan uit deze zomer? Daar schreven we eerder dit verhaal over.
12/05 17u15  Hoge Hamas-commandant gedood bij Israëlische luchtaanvalIsraël zegt dat het leger enkele belangrijke Hamas-commandanten heeft gedood. Volgens de krijgsmacht gaat het om mannen die een prominente plaats innamen in de generale staf van Hamas en die dicht bij Mohammed Deif, de leider van de gewapende tak van de beweging, stonden. Hamas, de streng islamitische groepering die de macht heeft in Gaza en door het Westen en Israël als terreurbeweging wordt gezien, heeft de dood van een van zijn militaire leiders bevestigd. Het gaat om de commandant van Gaza-Stad. Deze Bassem Issa is volgens het Amerikaanse persbureau AP de hoogstgeplaatste Hamas-militair die door Israël is omgebracht sinds de Gaza-oorlog in 2014. Ook leden van zijn entourage kwamen om het leven. Barrage aan raketten De in totaal zestien doden vielen vandaag bij luchtaanvallen in Gaza-Stad en Khan Younis, zegt de Israëlische inlichtingendienst Shin Bet. Onder de doden is volgens de dienst ook een leider van het raket- en cyberprogramma van Hamas. Ook vandaag gaan de beschietingen tussen Israël en de militante bewegingen op de Gazastrook door. Het Israëlische leger spreekt van een barrage aan raketten vanuit Gaza op het zuiden van het land. Het leger heeft naar eigen zeggen verschillende raketinstallaties onschadelijk gemaakt. Rivlin eist actie Arabische Israëliërs De Israëlische president Rivlin heeft uitgehaald naar de leiders van de Palestijns-Israëlische gemeenschap. Hij vindt dat hun zwijgen over het conflict 'terrorisme en onlusten ondersteunen' en dat ze daarmee de 'scheuring van de samenleving bevorderen'. Het afgelopen etmaal sloeg de onrust die begon in Oost-Jeruzalem over naar plekken in Israël waar veel Palestijnen wonen. De burgemeester van een van die steden, Lod, zei dat er een intifada is uitgebroken. Dat is een verwijzing naar de twee Palestijnse opstanden tegen Israël, die duurden van 1987 tot 1993 en van 2000 tot 2005. Volgens de gezondheidsautoriteiten in de Gazastrook zijn tot nu toe zeker vijftig Palestijnen door het geweld om het leven gekomen. Aan Israëlische kant vielen zes doden.
12/05 17u15  Trump-kritiek kost Republikeinse prominent Cheney haar positieDe Republikein Liz Cheney is weggestemd uit een belangrijke functie binnen de partij. Zij was de nummer drie van de Republikeinen in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, maar werd weggestuurd door haar partijgenoten vanwege kritiek op oud-president Trump. Cheney was de hoogste Republikein die in januari voor een afzettingsprocedure stemde, vanwege Trumps rol in het aanjagen van de aanval op het Capitool van 6 januari. Dat is een van de redenen dat haar partijgenoten haar nu hebben weggestemd. De dochter van voormalig vicepresident Dick Cheney, die tijdens de presidentstermijn van Trump hem altijd loyaal steunde, was ook een van de prominente partijleden die niet meegingen in het verhaal van Trump dat de presidentsverkiezingen frauduleus waren verlopen. Voor die claims zijn nooit bewijzen gevonden. De afgelopen dagen zei Cheney al dat Trumps beweringen over fraude 'ons democratisch systeem vergiftigden' en dat iedereen die een dergelijke uitspraak doet 'een grote leugen verspreidt'. In een reactie op de stemming van vandaag zei ze dat het land juist een sterke Republikeinse partij nodig heeft. 'Ik ga er alles aan doen om ervoor te zorgen dat Trump nooit meer president wordt. Het is belangrijk dat wie wordt gekozen trouw is aan de grondwet. We kunnen ons niet laten afremmen door de leugens van een gevaarlijke oud-president.' Wie Cheney nu gaat opvolgen, is nog niet duidelijk. De Republikeinse fractievoorzitter Kevin McCarthy heeft afgevaardigde Elise Stefanik aangeprezen. Maar sommige Republikeinen hebben kritiek op Stefanik haar geuit omdat ze niet in de pas zou lopen met de conservatieven binnen de partij.
12/05 17u15  Europese Commissie verliest belastingzaak over AmazonDe Europese Commissie heeft onterecht Luxemburg gevorderd om onbetaalde belastingen bij Amazon te innen. Dat concludeert het Gerecht van de Europese Unie in eerste aanleg. Het ging om een bedrag van 250 miljoen euro. Volgens de rechters heeft de commissie niet aangetoond dat de webwinkelgigant een voorkeursbehandeling heeft gekregen. Verkeerde analyse 'Eigenlijk fluit het Gerecht de Europese Commissie terug op het bewijspunt en zegt dat de commissie een verkeerde analyse heeft aangeleverd om te bewijzen dat Luxemburg Amazon heeft bevoordeeld', zegt Maarten de Wilde, hoogleraar belastingrecht aan de Erasmus Universiteit. 'In feite wordt daarmee de hele analyse van tafel geveegd, een gevoelige nederlaag.' De Wilde legt uit dat de commissie gekeken heeft naar de vraag wat de activiteiten van het bedrijf op zichzelf staand waard zouden zijn in de markt: wat is de prijs die daar in de markt voor zou moeten worden betaald? Op die manier wilde de commissie aantonen dat er sprake was van illegale staatssteun door Luxemburg, maar het Gerecht gaat daar dus niet in mee. Amazon heeft in een reactie het oordeel verwelkomd. 'Dit is in lijn met onze positie dat we alle regels volgen en Amazon geen voorkeursbehandeling krijgt.' Margrethe Vestager, vicepresident bij de Europese Commissie en belast met digitale zaken, laat weten dat de commissie het oordeel 'zorgvuldig' gaat bestuderen en 'reflecteren op mogelijk nieuwe stappen'. Andere zaken ook verloren Het Gerecht oordeelt over zaken in eerste aanleg, beroep is mogelijk bij het Europees Hof van Justitie. Eerder verloor de commissie een soortgelijke zaak tegen Apple en Starbucks. Tegen die laatste zaak besloot Brussel uiteindelijk geen beroep aan te tekenen. Tegen Apple deed de commissie dat wel, die zaak is het grootst. Ierland moet van de commissie 13 miljoen euro bij Apple innen. In een zaak tegen het Franse energiebedrijf Engie heeft de commissie wel gewonnen. Daar gaat het om een bedrag van 120 miljoen euro.
12/05 16u15  'Directie PSV spreekt met selectie na berichten over conflict Israël-Palestijnen'De directie van PSV spreekt vandaag met de ploeg over berichten op sociale media die enkele spelers hebben geplaatst naar aanleiding van het opgelaaide geweld in Israël en de Palestijnse gebieden. Dat meldt De Telegraaf. Een woordvoerder van PSV is voor de NOS niet bereikbaar voor commentaar. Volgens de krant is er verdeeldheid ontstaan in de selectie. Mohamed Ihattaren, Jordan Teze en Pablo Rosario zouden een tekst op Instagram hebben gedeeld waarin ze hun steun uitspreken voor de Palestijnen. De tekst is nu niet meer op hun account te vinden, wat suggereert dat ze hem hebben verwijderd. 'Zien wat er leeft' Eran Zahavi, de Israëlische spits van de club uit Eindhoven, plaatst juist berichten op Instagram waarin hij benadrukt dat het Israël is dat onder vuur ligt. Volgens De Telegraaf wil de clubleiding met coach en spelers in gesprek 'om te zien wat er leeft'. Trainer Roger Schmidt werd in zijn persconferentie vanochtend gevraagd naar de veronderstelde onrust in de groep, maar wilde daar geen antwoord op geven. 'Als er problemen zijn in de groep, wil ik daar best wat over zeggen. Maar nu hier, in het openbaar, wil ik er niet over praten.' Bovendien is hij 'een voetbalcoach en geen politicus'. Ajax Ook bij Ajax zijn er spelers die zich uitspreken over het conflict. Zakaria Labyad en Noussair Mazraoui delen een tekening van een jongetje met een katapult die onder schot wordt gehouden door een Israëlische militair. 'Free Palestina', staat onderaan de afbeelding. Onder anderen CIDI-voorzitter Ron Eisenmann neemt aanstoot aan de berichten. 'Honderden raketten op onschuldige burgers in Israël is niet de manier om een Palestijnse staat na te streven', stelt hij.
12/05 16u15  Man die meisje overreed met grasmaaier in Kampen vrijgesprokenEen man die drie jaar geleden in Kampen een dodelijk ongeluk met een grasmaaier veroorzaakte, is vrijgesproken. Volgens de rechtbank in Overijssel was er geen sprake van 'verwijtbare onvoorzichtigheid'. Het slachtoffer was een meisje van 6. Het ongeluk gebeurde in september 2018. De toen 19-jarige man maaide in opdracht van de gemeente een groot grasveld in de buurt van een basisschool. Het grasveld was vrij toen hij begon met maaien, maar op een gegeven moment kwamen er drie klassen met zo'n 60 kinderen uit de school om pauze te houden. Andere kinderen zagen ongeluk De kinderen verspreidden zich over het grasveld. De man had aan de leerlingen duidelijk gemaakt met gebaren en toeterende geluiden dat ze van het veld af moesten. Ook leerkrachten zouden volgens RTV Oost de kinderen hebben gewaarschuwd. De bestuurder van de maaier dacht daarna dat iedereen weg was. Het ongeluk gebeurde toen de man met de maaier achteruitreed. Hij had nog omgekeken, maar zag daarbij het meisje over het hoofd. Ze kwam onder de maaier terecht en overleed later aan haar verwondingen. Meerdere kinderen zagen het ongeluk gebeuren. Volgens de rechtbank had het ongeluk 'met de kennis van nu' waarschijnlijk voorkomen kunnen worden. Maar het was toen niet gebruikelijk om uit te stappen, leerkrachten te waarschuwen en de kinderen constant in de gaten te houden. 'Er waren geen geschreven of ongeschreven regels voor het maaien in de buurt van kinderen. Ook was de man daar in zijn opleiding niets over verteld. Het is daarom niet redelijk om dit van een gemiddelde grasmaaierbestuurder te verwachten', zegt de rechter erover. Wel had de man in zijn spiegels moeten blijven kijken toen hij achteruitreed, zegt de rechtbank. Maar ook als hij dat had gedaan was niet zeker geweest dat het ongeluk niet was gebeurd, vanwege de dode hoek. Het is onduidelijk waar het meisje precies stond. OM eiste werkstraf Het Openbaar Ministerie had een werkstraf van 180 uur geëist. De officier vond wel dat de man beter had moeten opletten, voor hij achteruitreed. De bestuurder zou niet alles hebben gedaan om te zien of hij veilig verder kon. Na het ongeluk hebben alle grasmaaiers van de gemeente een achteruitkijkcamera gekregen en een speciale bumper die moet voorkomen dat iemand onder de wielen terecht kan komen. De bestuurder verklaarde eerder dat het ongeluk diepe indruk op hem heeft gemaakt. Hij heeft ook een gesprek gevoerd met de ouders van het slachtoffer. De moeder van het meisje zei dat ze de bestuurder niks verwijt, maar de school en de gemeente wel. Ze vindt dat de school beter toezicht had moeten houden en de gemeente had de school moeten laten weten dat er gemaaid zou worden.
12/05 16u15  Journalisten mogen toch zonder toestemming naar terroristisch gebiedJournalisten en hulpverleners mogen toch zonder toestemming van het ministerie van Justitie en Veiligheid werken in gebied dat in handen is van een terroristische organisatie. Demissionair minister Grapperhaus schrijft aan de Eerste Kamer dat hij met een apart wetsvoorstel komt om dat te regelen. Op dit moment ligt bij de senaat een voorstel van Grapperhaus, waarin verblijf in terroristische gebieden in het algemeen strafbaar wordt gesteld. Het idee daarachter is dat mensen die in zulke gebieden verblijven zich vaak vereenzelvigen met het gedachtengoed van organisaties die daar de dienst uitmaken. Zo zouden ze een gevaar kunnen zijn voor de Nederlandse samenleving als ze terugkeren. Volgens dat voorstel kunnen journalisten en hulpverleners een ontheffing krijgen om toch naar terroristisch gebied te reizen. Die moeten ze aanvragen bij Justitie. Kritiek van journalisten De Tweede Kamer heeft al ingestemd met dat plan, maar de wet ligt al enige tijd bij de Eerste Kamer. Er is veel kritiek op, onder meer van de beroepsgroep NVJ en het Genootschap van Hoofdredacteuren. Die vinden dat journalisten naar zo'n gebied moeten kunnen reizen zonder voorafgaande toestemming. Volgens de organisaties tast zo'n vereiste de onafhankelijkheid van de journalistiek aan. Grapperhaus meldt nu dat hij met een nieuw voorstel komt, waarin een 'strafuitsluitingsgrond' is opgenomen. Die gaat gelden voor Nederlanders die 'uitsluitend in het gebied verblijven om activiteiten te verrichten als hulpverlener werkzaam voor een onpartijdige humanitaire organisatie of als journalist of publicist in het kader van nieuwsgaring'. Daarmee vervalt de vereiste toestemming. 'Zo kunnen hun onafhankelijkheid en neutraliteit beter gewaarborgd worden. Die kunnen noodzakelijk zijn voor een goede en veilige uitoefening van hun werk', vindt de minister nu. Mensen kunnen toch nog toestemming blijven vragen Grapperhaus gaat het wetsvoorstel de komende tijd uitwerken, samen met vertegenwoordigers van hulpverleningsorganisaties en de journalistiek. Hij schrijft overigens ook dat in het nieuwe systeem mensen nog steeds gebruik kunnen maken van de toestemmingsprocedure. Dat kan bijvoorbeeld als ze zelf twijfelen of zij een beroep kunnen doen op de strafuitsluitingsgrond. Zo kan volgens de minister een goede balans worden gevonden tussen het belang van onafhankelijke en veilige hulpverlening en journalistiek aan de ene kant en rechtszekerheid aan de andere kant.
12/05 16u15  RIVM: 6422 nieuwe besmettingen, ziekenhuisbezetting duikt naar benedenBij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 6422 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 864 meer dan gisteren, maar toch is de trend in de besmettingen juist dalend. In de voorbije zeven dagen werden gemiddeld 6604 positieve tests per dag geregistreerd; een daling van 9 procent vergeleken met de zeven dagen daarvoor. Jaap van Dissel, directeur infectieziekten van het RIVM, zei vandaag in de Tweede Kamer dat hij verwacht dat deze keer die dalende lijn ook niet meer zo snel zal gaan stijgen. Dat is met name te danken aan het hoge tempo in de vaccinatiecampagne. Dat er vandaag een stijging te zien is, heeft hoogstwaarschijnlijk te maken met het feit dat op woensdag en donderdag het aantal positieve tests vrijwel altijd hoger is dan in de rest van de week. Dat komt omdat mensen zich in het weekend minder laten testen en er in de loop van de week vervolgens een 'inhaaleffect' ontstaat. 2345 coronapatiënten in ziekenhuis In de ziekenhuizen nam de bezetting in één keer met 135 bedden af. Er liggen nu 2345 mensen met corona in het ziekenhuis (gisteren: 2480), van wie 738 op de IC (gisteren: 748), meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). Belangrijker nog is dat het aantal ziekenhuis- (-12 procent op weekbasis) en IC-opnames (-24 procent) in de LCPS-cijfers eveneens in hoog tempo teruglopen. Dat is niet alleen goed nieuws omdat het betekent dat de druk op de ziekenhuizen zal blijven afnemen. Ook is een forse daling van het aantal opnames voor het OMT en het kabinet de voorwaarde om volgende week inderdaad verdere versoepelingen door te voeren. 16 sterfgevallen Minder goed gaat het nog met de sterftecijfers. Bij het RIVM werden het afgelopen etmaal 16 overleden covidpatiënten gemeld., de dag ervoor waren dat er nog 44. De afgelopen zeven dagen registreerde het RIVM gemiddeld 22 doden per dag, tegen 20 doden per dag een week eerder. Bekend is dat de werkelijke sterftecijfers nog iets hoger liggen, omdat niet alle coronadoden zijn getest.
12/05 15u15  Nieuwe maatregelen voor schonere lucht in IJmond in 2030De gemeentes Beverwijk, Velsen, Heemskerk en de provincie Noord-Holland gaan samenwerken om de luchtkwaliteit in de IJmond over negen jaar binnen de internationaal geadviseerde waarden te krijgen. In een nieuw rapport stellen de gemeentes en de provincie dat 90 procent van de totale fijnstofuitstoot in Beverwijk afkomstig is van Tata Steel. Toch richt het plan van aanpak van provincie en gemeentes zich vooral op andere vervuilers dan het staalbedrijf. Dit omdat ze maar beperkt invloed kunnen uitoefenen op Tata. Door de nieuwe maatregelen hopen de overheden dat de luchtkwaliteit in 2030 valt binnen de waarden die de Wereldgezondheidsorganisatie heeft gesteld voor stikstofdioxide en fijnstof. Geen houtkachels meer De aangekondigde maatregelen richten zich op zaken waar de gemeentes en provincie wél een vinger in de pap hebben, zoals openbaar vervoer en havengelden. Zo willen ze het gebruik van fietsen en het openbaar vervoer stimuleren. Ook is het de bedoeling dat vervuilende schepen meer havengelden gaan betalen. Inwoners moeten eveneens hun steentje bijdragen. De overheden starten met een voorlichtingscampagne over het gebruik van houtkachels en de gevolgen hiervan voor het milieu. Ook de jaarlijkse kerstboomverbranding in de gemeenten is binnenkort verleden tijd. Verder zeggen de gemeentes voorstander te zijn van een landelijk vuurwerkverbod, schrijft NH Nieuws. Omwonenden en andere belanghebbenden krijgen zes weken de tijd om hun mening te geven over de plannen. De maatregelen worden waarschijnlijk in september definitief vastgesteld. Ernstige ziektes Uit een recent onderzoek van het RIVM bleek dat ernstige ziektes als diabetes, hartaandoeningen en longkanker veel vaker voorkomen in de IJmond dan in andere gebieden met zware industrie. Het onderzoek gaf geen antwoord op de vraag wat de oorzaak van de klachten is en in hoeverre die in verband staan met de uitstoot van Tata Steel. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) gaat in kaart brengen wat de gevolgen zijn van de uitstoot van Tata Steel voor de omgeving. De raad wil weten hoe burgers in het algemeen worden beschermd tegen de risico's van schadelijke uitstoot van de industrie, en noemt daarbij specifiek de situatie rond Tata Steel. Een onderzoek van de OVV neemt over het algemeen een jaar in beslag.
12/05 14u15  VVD en D66 willen snel verder met informateur HamerVVD en D66 willen haast maken met de voortgang van de kabinetsformatie. Tijdens het debat over het eindverslag van informateur Tjeenk Willink hebben de twee partijen een voorstel gedaan om SER-voorzitter Mariëtte Hamer te benoemen tot de nieuwe informateur. Ze moet uiterlijk 6 juni klaar zijn met haar werkzaamheden. De naam van Hamer was gisteren al uitgelekt en dat leidde tot verontwaardiging bij verschillende partijen in de Kamer. PVV-leider Wilders sprak van een farce en een poppenkast. 'Alles is al bekokstoofd, we kunnen net zo goed naar huis', zei hij. JA21, SP en Partij voor de Dieren protesteerden ook. Maar volgens VVD-fractievoorzitter Rutte is er niet bijzonders aan de hand. 'Dit doen we al sinds we in 2012 de Koning uit de formatie haalden. Sinds die tijd doen we dit als Kamer zelf en natuurlijk wordt er dan onderling overlegd over een volgende stap.' Grote uitdagingen Volgens D66-leider Kaag, die het voorstel mede namens Rutte indiende, is het noodzakelijk dat er snel verder gesproken wordt over de vorming van een nieuw kabinet, gezien de grote uitdagingen waar we voor staan. Als voorbeelden noemde ze de coronacrisis en de klimaatproblemen. 'Er is alle reden om snel verder te gaan.' Later vandaag moet blijken of andere partijen zich daarbij willen aansluiten. Hamer moet vanuit de inhoud gaan werken aan een nieuw kabinet, staat in de motie van de twee partijen. Ze moet overeenstemming zoeken over de problemen in economie en samenleving die aangepakt moeten worden. Daarna moet bepaald worden welke partijen een regeerakkoord op hoofdlijnen moeten gaan schrijven. Partijen als de PVV en SP waren verbaasd dat juist Kaag deze motie met Rutte indiende, terwijl ze vorige maand nog een motie van afkeuring indiende tegen Rutte vanwege zijn optreden in de affaire Omtzigt. Maar volgens Kaag telt de verantwoordelijkheid die ze voelt voor het aanpakken van de problemen zwaar. Ze heeft zelf PvdA'er Hamer aangedragen als nieuwe informateur. Naar eigen zeggen niet om voor te sorteren op een kabinet met de PvdA, maar vanwege haar rol vanuit de Sociaal-Economische Raad. Kabinetsvergaderingen tot in de nacht VVD'er Rutte stond meer dan twee uur achter het spreekgestoelte, omdat veel partijen vragen hadden over zijn ideeën over een nieuwe bestuurscultuur, zoals hij die maandag ontvouwde bij Nieuwsuur. Rutte zei in het debat te streven naar een 'fundamentele reset' van de verhoudingen tussen het kabinet en de Kamer en tussen de burger en de overheid. Bekijk hier wat Rutte bedoelt met een dun regeerakkoord, wat Simons vindt van pettenwisselingen, wie volgens Azarkan bij wie op schoot zit en wat volgens Wilders allang is bekokstoofd: Hij erkende dat hij door zijn optreden de afgelopen jaren niet altijd heeft bijgedragen aan een levendig politiek debat. Er werd te veel voorgekookt in de coalitie en dat moet wat hem betreft in een volgend kabinet veranderen. Dat betekent dat er in de vrijdagse ministerraad veel fundamenteler gedebatteerd moet gaan worden. 'We gaan dan een beetje terug naar de tijden van het kabinet Den Uyl, met kabinetsvergaderingen tot diep in de nacht', zei Rutte. 'Geen gesprek met de minister-president meer in EenVandaag, je mag blij zijn als we Nieuwsuur halen.' Rutte denkt wel hulp nodig te hebben bij aspecten van die nieuwe bestuurscultuur. Het zal tot heftigere debatten leiden tussen coalitiepartijen, terwijl hij van nature juist de neiging heeft om conflicten klein te houden en graag de sfeer goed wil houden. 'Dat weet ik van mezelf', zei hij. Nu hij zijn ideeën voor een nieuwe bestuurscultuur heeft gepresenteerd, hoopt Rutte ook op reflectie bij de andere fractievoorzitters. 'Ik heb nu een aanzet gegeven. Kom uit uw rol als commentator en kom zelf ook met ideeën.'
12/05 14u15  Spanje verlaagt snelheid in bebouwde kom, 30 km/u nu de normOp tweebaanswegen in Spaanse dorpen en steden geldt sinds gisteren een maximumsnelheid van 30 kilometer per uur. In smalle straten, bijvoorbeeld in stadscentra, is de limiet nog lager: 20 kilometer per uur. Eerder mocht in de meeste straten in de bebouwde kom nog 50 worden gereden. Dat mag nu alleen nog op wegen met vier rijstroken of meer. Op grotere auto- of snelwegen blijft de maximumsnelheid 80 kilometer per uur. De lagere maximumsnelheid moet vooral het aantal verkeersdoden omlaag brengen. Het aandeel fietsers en voetgangers onder de Spaanse verkeersdoden is de laatste jaren gestegen van 41 procent tien jaar geleden tot ruim 52 procent in 2019. Bij een lagere snelheid heeft een fietser of voetganger een grotere overlevingskans; bovendien is de remweg voor voertuigen dan korter. De maatregel heeft volgens schattingen van de Spaanse Rijkswaterstaat gevolgen voor 60 tot 70 procent van de wegen in bebouwd gebied. Wie de nieuwe maximumsnelheid negeert, moet rekening houden met boetes van 100 tot 600 euro. Grote steden als Madrid en Barcelona hadden eerder zelf al besloten om de maximumsnelheid te verlagen; zo geldt in de hoofdstad al sinds 2018 een limiet van 30.
12/05 14u15  Europese Commissie wil vanaf 2050 een eind aan vervuilingEuropa moet de komende jaren flinke stappen zetten om vervuiling tegen te gaan. Het gaat dan niet alleen om luchtvervuiling, maar bijvoorbeeld ook over geluidsoverlast. Dat staat in een nieuw actieplan van de Europese Commissie dat ertoe moeten leiden dat Europa in 2030 veel schoner en gezonder is. De ambitie is dat er per 2050 vrijwel geen vervuiling meer is. Vervuiling leidt volgens de Commissie tot veel gezondheidsproblemen. In Europa sterft een op de acht Europeanen door vervuiling, verreweg de meeste mensen aan ziektes als kanker. De Commissie wil dat er in 2030 55 procent minder doden zijn door luchtverontreiniging. Ook moet zwerfvuil in zee met de helft worden verminderd, net als het gebruik van pesticiden. 'Als we nu niet handelen, schuiven we het probleem door naar onze kinderen. En dan zal het veel moeilijker zijn om er wat tegen te doen en zal het veel meer kosten', zegt vicevoorzitter Frans Timmermans van de Commissie. Geluidsvervuiling en fijnstof Dit nieuwe actieplan wordt onderdeel van de Green Deal van Frans Timmermans, het grote EU-plan om milieu- en klimaatproblemen aan te pakken, want veel vervuilingsdoelen vallen samen met de klimaatdoelen. Als er bijvoorbeeld meer elektrisch wordt gereden, neemt ook de luchtvervuiling af. Toch staan er ook relatief nieuwe punten in dit actieplan. Zo is ook aandacht voor geluidsvervuiling. De Commissie wil dat het aantal mensen dat last heeft van bijvoorbeeld herrie door vliegtuigen en auto's met 30 procent daalt. Volgens berekeningen sterven jaarlijks 12.000 mensen door chronische geluidsoverlast en krijgen 48.000 mensen daardoor hart- en vaatziekten. De Commissie wil ook nadrukkelijk de hoeveelheid fijnstof in de lucht gaan aanpakken. Dat kan gevolgen hebben voor de plannen om biomassa als duurzame energiebron in te zetten en bijvoorbeeld ook voor mensen met een houtkachel. Het verbranden van hout veroorzaakt veel fijnstof en dus moet de rook uit biomassacentrales en huizen zeer goed gefilterd worden. Zo niet, dan mag er geen hout meer worden verbrand, zegt de Commissie. Nederland werd, samen met zestien andere landen, al eens op de vingers getikt door de Commissie, omdat het niet aan de luchtkwaliteitsnormen voldeed. De kritiek was dat de luchtvervuiling niet goed wordt gecontroleerd. Stevige doelen De doelen zijn volgens Groenlinks-Europarlementariër, Bas Eickhout, stevig. 'Lucht- en waterkwaliteit moeten hiermee snel worden verbeterd en ook de geluidsoverlast moet worden aangepakt. Dat is hoognodig.' Toch heeft Eickhout nog wel een puntje van kritiek. Volgens hem voldoen de huidige doelen nog altijd niet aan de standaarden van de wereldgezondheidsorganisatie WHO.
12/05 14u15  Rusland rouwt om doodgeschoten schoolkinderenIn Rusland worden vandaag de slachtoffers herdacht van de aanslag gisteren op een school in Kazan. Zeven scholieren en twee volwassenen kwamen om het leven, toen een 19-jarige man het vuur opende in school 175. Bij de school is een herdenkingsplek ingericht door de lokale bevolking, waar bloemen en knuffels worden neergelegd en kaarsen aangestoken. Op overheidsgebouwen hangen de vlaggen halfstok. De mensen in Kazan, de hoofdstad van Tatarstan, zijn geraakt door de moorden. 'Niemand had verwacht dat zoiets hier zou gebeuren. We zijn in shock', zegt Roza Miftakhutdinova. Ze woont in de buurt van de school. 'Ik was aan het werk toen het gebeurde. Ik ben bang en geschrokken.' 'Ik barstte in tranen uit toen ik het nieuws hoorde. Zelf heb ik ook twee kinderen, van wie er een op school zit', vertelt Aigul Smirnova, die als muzieklerares op een naburige school werkt. 'Als ik me bedenk wat deze kinderen hebben moeten doormaken, voel ik me vreselijk.' Levend schild Een van de eerste slachtoffers die zijn begraven, is een vrouwelijke medewerker van de school. Zij zou zijn neergeschoten toen ze tussen de schutter en een kind ging staan. Het aantal gewonden is vanochtend bijgesteld van 21 naar 23, vertelde Leila Fazleeva, de vicepremier van de Republiek Tatarstan. Het gaat om 20 kinderen en drie volwassenen, van wie er meerdere in kritieke toestand in het ziekenhuis liggen. De kinderen zouden allemaal rond de 15 jaar zijn, meldt BBC. Geen strafblad De 19-jarige schutter is aangehouden. In de Russische media wordt geschreven dat hij uit woede handelde, omdat hij van school was gestuurd. Hij was niet eerder in aanraking geweest met justitie en ook in zijn familie waren geen problemen bekend. Naar aanleiding van het incident heeft president Poetin gezegd de wapenwetten in het land opnieuw te bekijken.
12/05 14u15  Niets aangetroffen bij politie-actie in Haagse bos, bij Paleis Huis ten BoschHet Haagse Bos in Den Haag is ontruimd geweest na een melding van een verdachte situatie. Agenten zijn het bos ingegaan, maar er is niets aangetroffen, meldt de politie op Twitter. Inmiddels zijn de afzetlinten weer weggehaald. Boven het Haagse Bos hing enige tijd een politiehelikopter. Op beelden was te zien dat leden van een arrestatieteam het bos ingingen. In het Haagse Bos ligt ook Paleis Huis ten Bosch, het woonpaleis van koning Willem-Alexander en zijn gezin. De Rijksvoorlichtingsdienst liet voordat duidelijk was dat er niets is aangetroffen weten dat de veiligheid van de koning en zijn familie niet in het geding was. Bij Den Haag FM zei iemand die voor de ontruiming in het bos was dat ze door marechaussees werd weggestuurd. 'Jullie moeten nu weg, we weten niet waarom', zou tegen hen zijn gezegd.
12/05 13u15  Wolf doodt schapen in Fries dorp: 'Een hek is niet te doen'Een wolf houdt de gemoederen bezig in het Friese Katlijk. In de afgelopen dagen zijn meerdere schapen doodgebeten door het roofdier. Afgelopen weekend doodde de wolf twee schapen en een lammetje. In de nacht van zondag op maandag pakte het dier nog een schaap en een lam bij een andere boer. De boeren zijn niet blij met met de komst van de wolf. 'Dat dier kan vrij zijn gang gaan en wij moeten maar zien wat we ermee doen', zegt Folkert Sterkenburgh tegen Omrop Fryslân. Hij wil niet dat zijn schapen binnen staan en een groot hek ziet hij ook niet zitten. 'Dat is in de praktijk niet te doen.' De wolf werd zondag gefilmd in de omgeving van Katlijk: De schapenhouder heeft nog een stuk grond bij Wolvega en daar heeft hij zijn andere schapen heengebracht. Hij heeft nu nog 50 schapen en 91 lammetjes. 'Maar als het zo gaat dan is het plezier er snel af.' Dat beaamt schapenhouder Anko Hofstra, die een lam en een schaap verloor door de wolf. 'Het schaap ademde nog toen ik haar vanochtend vond', zegt hij. 'In de middag kreeg het een spuitje van de veearts. Dit kan toch niet? Daarvoor doe je het niet.' Schapenhouders en andere boeren krijgen een schadevergoeding van het Rijk voor dieren die zijn doodgebeten door een wolf. De afhandeling daarvan is de verantwoordelijkheid van de provincie. Dat de wolf zich steeds vaker laat zien, is niet vreemd, zegt Jeannet Hulshof van Wolven in Nederland. 'De wolf is hier altijd al geweest. Hij is wel een tijdje weggeweest, maar is nu terug.' In Friesland wordt de wolf af en toe gezien, maar op de Veluwe zijn er al veel meer. 'Daar wonen al roedels wolven, en ook daar zijn schapenhouders.' Ook in onder meer Brabant leven wolven. Volgens Hulshof zijn er intussen genoeg middelen om de schapen te beschermen tegen wolven. 'We kunnen onze schapen beschermen met hekken met stroomdraad.' Voor schapenhouders Sterkenburgh en Hofstra is een hek geen optie. 'We verplaatsen de schapen zo vaak, dan moet er elke keer weer een nieuw hek om. En zijn ze dan wel veilig? Ik heb nu ook een hek met stroom om de schapen heen', zegt Hofstra. Voorzitter Jehan Bouma van Stichting Wolvenhek Fryslân zegt ook dat het bouwen van hekken om het eigen land onmogelijk is. De stichting is een petitie begonnen om een wolvenhek rond de provincie te plaatsen. Binnenkort komt er een proefhek van meerdere kilometers lang om te zien of het een realistisch plan is.
12/05 13u15  Oostenrijkse kanselier Kurz onderzocht door justitieHet Openbaar Ministerie in Oostenrijk is een onderzoek begonnen naar bondskanselier Kurz. Dat heeft Kurz vanochtend zelf meegedeeld op een haastig belegde persconferentie. Ook zijn chefstaf wordt doorgelicht. Anticorruptie-officieren van het OM onderzoeken of Kurz onder ede heeft gelogen tegen een parlementaire commissie die de zogenoemde Ibiza-affaire onder de loep neemt. In mei 2019 ontstond een groot schandaal in de Oostenrijkse politiek, toen een twee jaar oude video opdook waarop toenmalig FPÖ-leider Strache op het Spaanse vakantie-eiland bereid bleek om een Russische oligarch overheidsprojecten te gunnen in ruil voor steun tijdens verkiezingscampagnes. Strache was destijds ook vicekanselier in een coalitie met Kurz' ÖVP. Door het schandaal viel de regering en bij de daaropvolgende verkiezingen verloor de rechts-populistische FPÖ flink. De conservatieve partij van Kurz won juist zetels en vormde opnieuw een coalitie, dit keer met de Groenen. Sms'je naar vertrouweling Het parlement onderzoekt de Ibiza-affaire en andere mogelijke gevallen van corruptie. In het geval van Kurz gaat het om zijn verklaringen over de benoeming van vertrouweling Thomas Schmid als hoogste baas van ÖBAG, het kantoor dat Oostenrijkse staatsdeelnemingen in bedrijven regelt. 'Je krijgt alles wat je wilt', zou Kurz in een sms'je aan Schmid hebben beloofd, nog voordat die was benoemd. Maar de bondskanselier zou tegen de commissie hebben gezegd dat er vooraf geen afspraken waren gemaakt. Oppositiepartij NEOS heeft naar aanleiding van zijn verklaringen aangifte gedaan tegen Kurz, waarop justitie het onderzoek begon. Kurz zei vanochtend in Wenen dat hij wist dat hij de waarheid moest spreken tegen de onderzoekscommissie en dat dan ook altijd heeft gedaan.
12/05 13u15  'Oude normaal' wordt pittig voor je brein, denken expertsEen biertje drinken in een volle kroeg, dansen met duizenden mensen op een festival of elkaar drie zoenen geven op een verjaardag. Veel mensen zullen zich erop verheugen, maar als het in de zomer mogelijk weer mag, kan dat behoorlijk zwaar vallen, waarschuwen deskundigen. Volgens hen dreigt na ruim een jaar coronamaatregelen overprikkeling. 'Als mensen de mogelijkheid hebben, gaan ze ook weer de drukte opzoeken', zegt GZ-psycholoog Najla Edriouch, die onder meer op YouTube tips en informatie geeft over mentale gezondheid. 'Maar vergeet niet dat je tijd nodig hebt om aan die prikkels te wennen. Als je jezelf die tijd niet gunt, kun je je brein mogelijk overbelasten.' Volgens het openingsplan zou deze zomer weer veel mogelijk moeten zijn. 'Het kan een heel mooie zomer worden', zei demissionair minister De Jonge gisteravond bij de coronapersconferentie. Eerder zei De Jonge al dat de anderhalvemetermaatregel in juni door toegangstesten deels kan worden opgeheven. Volgende week worden er waarschijnlijk nieuwe versoepelingen doorgevoerd. Pretparken en dierentuinen kunnen dan weer open, net als sportscholen en binnenzwembaden. Edriouch waarschuwt mensen dat ze mogelijk zullen moeten wennen aan zulke 'gewone' situaties. 'Vergelijk het met een vakantie. Als jij drie weken op een rustige plek bent geweest en je komt dan weer op je werk, dan zal je het daar ook heel druk vinden. Het is maar net wat je gewend bent. Je brein heeft tijd nodig om zich weer aan te passen.' Dat heeft te maken met het aantal prikkels dat je brein momenteel gewend is, legt ze uit. 'In de huidige situatie krijgen veel mensen minder prikkels dan normaal. Daardoor is je prikkelverwerking veranderd. Als er weer meer prikkels komen, reageert je brein daarop door bepaalde stofjes aan te maken. Bij te veel prikkels wordt dat onder meer cortisol, het stresshormoon.' Bij langdurige stress of overprikkeling wordt te lang cortisol aangemaakt en dat kan leiden tot psychische klachten. 'Het kan zijn dat je verrast wordt door die overprikkeling, dat je die nog niet kent. Dit omdat je deze drukte eerder goed kon verdragen; je was gewend aan deze hoeveelheid prikkels.' Daarom is het belangrijk om bewust te zijn van de mogelijke gevolgen. 'Als je de drukte opzoekt, moet je daar ook weer van herstellen. Met een paar mensen op een verjaardagsfeestje zitten, kan al te veel zijn', zegt Edriouch. 'Plan niet je hele weekend vol.' 'Summer of love' Dát veel mensen straks 'inhaalgedrag' zullen vertonen, lijkt zeker. 'Maak je klaar voor the summer of love', zegt Rick van Baaren, hoogleraar gedragsverandering van de Radboud Universiteit. 'Alles wat je hebt ingehouden aan behoeftes, ga je overcompenseren. Dat is echt een psychologisch basisbeginsel.' Dat geldt natuurlijk niet voor iedereen, maar het gros van de mensen zal meer doen van datgene wat is onderdrukt afgelopen jaar, zegt de hoogleraar. 'Of dat nou naar de Keukenhof gaan is, of festivals bezoeken.' Maar dat gebeurt wel pas als mensen zich veilig voelen. 'Er zal eerst gesnuffeld worden. Maar hoe veiliger mensen zich voelen, hoe meer ze toegeven aan dat opgebouwde verlangen.' Op Koningsdag werden op meerdere plekken de coronamaatregelen al genegeerd: Ook Van Baaren verwacht dat veel mensen de komende tijd nog last hebben van bepaalde triggers. 'De kans is groot dat je nog wel even schrikt van hoestende mensen, of van onverwachte aanrakingen. Dat zijn 'minitrauma's' - angstige associaties tussen bepaalde situaties en gevaar. Met de tijd zal dat minder worden.' Structurele veranderingen? De gesproken deskundigen denken overigens dat na 'the summer of love' (bijna) alles terug zal gaan naar hoe het was voor corona. Volgens Van Baaren heeft dat te maken met de redenen waarom iemand zijn gedrag verandert. Als dat is vanwege opgelegde regels, zoals nu het geval is, is de kans groot dat de gedragsverandering niet voor altijd is. Wanneer alles eenmaal ingehaald is, en mensen weer gewend zijn, begint straks het reflecteren, zegt ook gedragsdeskundige Ginny Mooy. De verandering is vervolgens pas te zien na een paar jaar, als 'ie al komt. 'Na een tijdje zullen mensen op de periode van lockdown terugkijken en de waardevolle dingen inzien.' Dan pas worden de lessen eruit getrokken, denkt Mooy. Bij die lessen zou je nu ook bewust kunnen stilstaan, zegt Van Baaren. 'Als je nu aandacht besteedt aan wat je zou willen behouden van het afgelopen jaar, dan kan je daar bewust voor kiezen. Dan creëer je een nieuwe gewoonte in je oude normaal.'
12/05 12u15  Europese Commissie verliest belastingzaak van AmazonDe Europese Commissie heeft onterecht Luxemburg gevorderd om onbetaalde belastingen bij Amazon te innen. Dat concludeert het Gerecht van de Europese Unie. Het ging om een bedrag van 250 miljoen euro. Volgens de rechters heeft de commissie niet aangetoond dat de webwinkelgigant een voorkeursbehandeling heeft gekregen. Eerder verloor de commissie een soortgelijke zaak tegen Apple. Beide zaken zijn beoordeeld in eerste aanleg; er kan beroep worden ingesteld bij het Hof van Justitie. In het geval van de Apple-zaak heeft Brussel dit ook gedaan.
12/05 12u15  Máxima laat zich op tv interviewen door Matthijs van NieuwkerkMatthijs van Nieuwkerk heeft koningin Máxima geïnterviewd ter gelegenheid van haar 50ste verjaardag op 17 mei. De ontmoeting, een productie van de NOS, vond plaats op Paleis Huis ten Bosch en wordt op haar verjaardag aanstaande maandag uitgezonden. Het was volgens de makers een 'openhartig gesprek, over het leven, de liefde en het werk'. Lang interview zeldzaam Het is uitzonderlijk dat Máxima een uitgebreid tv-interview geeft. De laatste keer dat ze dat alleen deed was in 2011 in de NOS-documentaire Portret van een Prinses, die werd gemaakt in de aanloop naar haar 40ste verjaardag. Twee jaar later werd ze kort voor de inhuldiging samen met aanstaand koning Willem-Alexander geïnterviewd. Vorige week werd al bekend dat de koningin een velletje postzegels krijgt ter ere van haar tiende lustrum. Bijzonder is dat er ook een postzegel met een privéfoto bij zit. NOS: Máxima 50 - maandag 17 mei 20.33 - 21.45 uur NPO 1
12/05 11u15  Giro555 voor kwetsbare landen: 'Pas veilig als iedereen is gevaccineerd'De Samenwerkende Hulporganisaties hebben Giro555 geopend voor coronahulp aan arme en kwetsbare landen. De organisaties maken zich met name zorgen om de situatie in India en Nepal en zijn daarom een nationale actie gestart. Met het ingezamelde geld worden coronaslachtoffers geholpen en vaccins ingekocht. 'Wij willen de zorg in deze landen ondersteunen door het bieden van medische noodhulp, maar ook door te zorgen voor beschermende kleding, gekoelde distributie en voorlichting over het belang van vaccineren', zegt Suzanne Laszlo, directeur van Unicef Nederland en actievoorzitter van Giro555. De hulpprogramma's zijn daarmee een aanvulling op het Covax-programma, waarmee onder meer de Wereldgezondheidsorganisaties coronavaccins uitdeelt aan armere landen. Laszlo noemt de situatie in India, dat kampt met de tweede golf van de coronacrisis, een ramp van ongekende omvang. 'Als je kijkt naar de beelden die nu uit India komen, die zijn onthutsend. Het hele medische systeem ligt plat, het aantal doden stijgt enorm.' Maar de Unicef-directeur maakt zich ook zorgen om de situatie in Afrika en in andere delen van de wereld. 'Ook daar is de ramp groot. Kinderen gaan niet naar school, ondervoeding wordt steeds ernstiger. Er is armoede, economische systemen zijn ontwricht. We moeten in actie komen om dat virus de wereld uit te helpen.' Wereldwijd de kop indrukken Laszlo hoopt dat nu steeds meer Nederlanders zelf gevaccineerd zijn, ze inzien hoe belangrijk het is dat ook de rest van de wereld de beschikking heeft over vaccins. 'Terwijl mensen in Nederland bescherming krijgen, willen we hun vragen solidair te zijn met mensen in kwetsbare landen waar het nog helemaal niet vanzelfsprekend is dat je een vaccinatie krijgt. We zijn allemaal pas veilig als iedereen gevaccineerd is.' Dat benadrukt ook viroloog Marion Koopmans, die vanochtend bij de aftrap was van de actie. 'Doordat het virus zo enorm om zich heen kan grijpen, zoals nu in India, blijven er steeds nieuwe varianten ontstaan. Het virus grijpt zijn kans en daarmee houden we ook problemen. We moeten het dus wereldwijd de kop indrukken.' Vanochtend werd het startsein voor de hulpactie gegeven bij de Jaarbeurs in Utrecht. Het is nog niet duidelijk of er een landelijke actiedag komt, maar Giro555 blijft in ieder geval een aantal weken actievoeren.
12/05 11u15  Geweld in Israëlische steden met Arabische bevolking, 'synagoges aangestoken in Lod'Waar confrontaties in Israël en de Palestijnse gebieden zich de afgelopen dagen vooral afspeelden in Jeruzalem en de Gazastrook, slaat het geweld nu over naar andere steden in Israël met een grote Arabische bevolking. In Lod, ten oosten van Tel Aviv, hebben Palestijnse inwoners volgens Israëlische media drie synagoges in brand gestoken. Ook werden tientallen auto's verwoest en winkelruiten ingegooid. Het geweld volgde op de begrafenis van een Israëlische Arabier die een dag eerder in de stad was omgekomen. In het naburige Ramla zouden gisteravond nationalistische Joodse betogers auto's van Palestijnen hebben aangevallen. Lod telt 77.000 inwoners, van wie zo'n 23.000 Israëlische Arabieren. De burgemeester sprak van een burgeroorlog in zijn stad. Burgemeester Revivo gebruikte volgens Israëlische media ook de term Kristallnacht, verwijzend naar 9 november 1938 toen in nazi-Duitsland synagoges in brand werden gestoken. Ook in andere steden met een gemengde bevolking was het afgelopen avond en nacht onrustig. Zo zijn er berichten over brandstichting in een geliefd Joods restaurant in de noordelijke plaats Akko en over confrontaties tussen Israëlische Arabieren en de politie in Jaffa, bij Tel Aviv. Correspondent Ankie Rechess noemt de nieuwe situatie 'misschien nog wel zorgwekkender dan het conflict in Gaza'. 'De schaal en de heftigheid van wat er nu in Israël gebeurt, is eigenlijk ongekend', zegt Rechess in het NOS Radio 1 Journaal. Israël telt zo'n anderhalf miljoen Palestijnse inwoners, ongeveer een vijfde van de totale bevolking. Zij hebben de Israëlische nationaliteit en worden veelal aangeduid als Israëlische Arabieren. De mensen die gisteravond en vannacht de straat zijn opgegaan in plaatsen als Lod identificeren zich waarschijnlijk met de Palestijnen in Gaza, zegt Rechess. 'En dat heeft dan ook weer Joodse nationalisten aangetrokken.' Premier Netanyahu was aan het begin van de nacht in Lod. Hij riep er de noodtoestand uit. Op de vraag van een journalist of het optreden van de politie tegen Palestijnen in Jeruzalem mogelijk heeft bijgedragen aan het geweld in Lod zei Netanyahu: 'Voor deze gebeurtenissen is geen excuus, dit is fundamentele haat.' Netanyahu zei verder dat de nieuwe golf van geweld nog wel even kan aanhouden. Het dagelijkse leven in Israël raakt steeds meer in de ban van het geweld. 'De scholen zijn overal gesloten', zegt correspondent Rechess. Vanwege de aanhoudende raketaanvallen vanuit de Gazastrook houden veel mensen zich op in schuilplaatsen. 'In het zuiden van Israël heeft bijna ieder huis wel een schuilkelder, maar in Tel Aviv, waar zulke aanvallen veel minder gebruikelijk zijn, hebben veel mensen dat niet. Dus iedereen probeert daar in de buurt te blijven van bijvoorbeeld een ondergrondse parkeergarage of trappenhuizen.'
12/05 10u15  Autobranche: veelrijders betalen meer, schoner rijden moet goedkoperAutobezitters moeten gaan betalen per gereden kilometer met een tarief dat is gebaseerd op de CO2-uitstoot van de auto. Dat staat in een plan van vier organisaties in de autobranche en stichting Natuur en Milieu, dat vandaag in Den Haag wordt aangeboden. ANWB, Bovag, Rai Vereniging, de leasebedrijven en de stichting Natuur en Milieu willen dat de autobelastingen op de schop gaan, zodat autorijden duurzamer wordt zonder dat dat de automobilist meer gaat kosten. Met het nieuwe belastingplan lopen de organisaties vooruit op de formatieonderhandelingen voor een nieuw kabinet, in de hoop dat hun voorstellen worden meegenomen. Wat staat er in het plan? De kilometerheffing moet in 2030 zijn ingevoerd. De heffing moet mede afhankelijk zijn van de uitstoot. Autobezitters die veel rijden, betalen dus meer. Voor die tijd moet de aanschaf van schone auto's worden gestimuleerd, zonder dat het de consument extra geld kost. Dat kan bijvoorbeeld door een aanschafsubsidie te geven op zuinige benzineauto's en elektrische auto's. Naar verwachting rijdt na 2030 nog zo'n driekwart van de auto's op fossiele brandstoffen. Daarom moet de consument door gedragssturing worden overtuigd van het belang om een milieuvriendelijk vervoersalternatief te kiezen, bepleit de alliantie. Ook moet thuiswerken makkelijker worden gemaakt en moeten leaseregelingen voor fietsen worden gestimuleerd. Autogebruik De Europese Commissie kondigde vorig jaar aanscherping van de klimaatdoelen aan. In 2030 moet er, in plaats van de eerder afgesproken 49 procent, 55 procent minder worden uitgestoten dan in 1990. Maar het autogebruik in Nederland is de laatste jaren juist toegenomen en daarmee ook de vervuiling. Daarom zijn er nu maatregelen nodig, zeggen de opstellers van het plan. Het is nog maar de vraag of rekeningrijden in een nieuw regeerakkoord wordt vastgelegd. VVD en CDA waren tot nu toe tegen.
12/05 10u15  Half miljoen boete voor website Locate Family voor overtreden privacywetDe website locatefamily.com heeft een boete van 525.000 euro gekregen van de Autoriteit Persoonsgegevens voor het overtreden van de privacywet. De zoeksite publiceert ongevraagd adresgegevens en telefoonnummers van personen. Vaak zijn mensen zich er niet van bewust dat hun gegevens op de site zijn gepubliceerd. Ook is het lastig de gegevens te laten verwijderen. De boete is opgelegd omdat Locate Family geen vertegenwoordiger heeft in de Europese Unie. Dat is een overtreding van de privacywet. Voor organisaties die diensten aanbieden in de EU is het verplicht een loket te hebben waar mensen terechtkunnen voor informatie of om hun privacyrechten uit te oefenen. Het bedrijf had drie jaar de tijd gekregen om een vertegenwoordiger aan te stellen. Het kreeg nog eens twaalf weken de tijd alsnog een vertegenwoordiger in de EU aan te wijzen, op straffe van een dwangsom van 20.000 euro voor elke twee weken dat dat niet gebeurde, met een maximum van 120.000 euro. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft nog geen bevestiging van Locate Family gekregen of dat inmiddels is gebeurd. Gegevens open en bloot Via locatefamily.com kunnen mensen zoeken naar contactgegevens van personen met wie ze in contact willen komen, bijvoorbeeld omdat ze ze uit het oog zijn verloren. Op de site staan gegevens van mensen over de hele wereld, onder wie zo'n 700.000 Nederlanders. De site is vrij toegankelijk voor iedereen. Als je zoekt op een naam, verschijnt een lijst van mensen. Bij de AP zijn tientallen klachten binnengekomen van mensen die met hun volledige naam en telefoonnummer op de website staan en bij wie Locate Family niet heeft gereageerd op het verzoek om die gegevens te verwijderen. 'Dat een site zomaar jouw naam, telefoonnummer en adres publiceert zonder dat jij dat weet, is kwalijk', zegt AP-vicevoorzitter Monique Verdier. 'Wat privé is, moet privé blijven. Met dit soort informatie kunnen kwaadwillenden bijvoorbeeld identiteitsfraude plegen. Of jou thuis bezoeken of via telefoon of e-mail lastigvallen.' Mensen moeten er zelf voor kunnen kiezen hun privégegevens te delen, zegt Verdier. En daarnaast moet het makkelijk zijn om te regelen dat de informatie van de site af gaat. Mede doordat Locate Family geen vertegenwoordiger in de EU heeft, kan dat niet. De AP heeft bemiddeld voor mensen die hun gegevens wilden laten verwijderen en dat is in de meeste gevallen inmiddels gelukt. Het bedrijf kon alleen per e-mail worden benaderd en op de website is niet terug te vinden waar het is gevestigd.
12/05 09u15  Franse burgemeester bestuurt zijn stad vanuit gevangenisEen Franse burgemeester die in de gevangenis zit wegens verkrachting blijft gewoon zijn stad besturen. Vanuit zijn cel heeft hij laten weten dat hij 'dagelijks belt met wethouders en wekelijks bezoek van medewerkers' krijgt. Hij is naar eigen zeggen vanachter de tralies full time politiek actief. 'Ik besteed al mijn tijd aan het besturen van onze gemeente.' Het gaat om Georges Tron, de 63-jarige oud-staatssecretaris en rechtse burgemeester van Draveil, een stad met bijna 30.000 inwoners ten zuiden van Parijs. Hij werd in februari in hoger beroep veroordeeld wegens verkrachting en seksueel geweld. 'Misbruik van gezag en macht' De rechter liet bij haar vonnis zwaar meewegen dat het slachtoffer een medewerkster van het stadhuis was. Het seksueel geweld gebeurde 'onder werktijd, op hun werkplek, waarbij de burgemeester zijn gezag en macht misbruikte'. Tron kreeg drie jaar cel en nog twee jaar voorwaardelijk. Ook mag hij zich zes jaar niet meer verkiesbaar stellen. De burgemeester houdt vol onschuldig te zijn. Hij heeft cassatie aangetekend. Maar de rechter weigerde hem in afwachting daarvan vrij te laten, gezien de ernst van de feiten. Tron verblijft sindsdien in een gevangenis in Parijs. 'Ik blijf gewoon' Een paar weken na zijn veroordeling kwam de gemeenteraad voor het eerst weer bijeen. Daar werd een brief van de burgemeester (.pdf) voorgelezen, geschreven in zijn cel. 'Ik heb dagelijks contact met mijn medebestuurders en ik blijf gewoon mijn functie als burgemeester uitoefenen', liet hij daarin weten. Op de website van de gemeente Draveil staat Tron, lachend op de foto, ook nog steeds als burgemeester vermeld. Begin deze maand verscheen een gemeentelijke nieuwsbrief voor de inwoners. Daarin legt Tron uitgebreid uit welke maatregelen hij voor de stad neemt en nog gaat nemen, werkend vanuit de gevangenis. Gisteravond werd er daarom gedemonstreerd. Boze burgers hebben zich verzameld in een actiecomité. Verkleed als kippen gingen ze de straat op. Ze speelden dat ze al pikkend met hun snavels een man aanvielen: verkleed als 'haantje' en met een masker van Georges Tron op zijn gezicht. 'We eisen dat de man opstapt', zei demonstrant Raphaël Demonchy. 'De regering moet in actie komen. Waarom laten ze deze veroordeelde burgemeester gewoon doorbesturen?' De demonstratie verliep rustig. Bij een vorige betoging werden leden van het actiecomité nog weggestuurd door de politie. Zelfs de locoburgemeester kwam toen het stadhuis uit om de demonstranten persoonlijk weg te jagen. 'Het is een schande en het is onvoorstelbaar wat er in onze stad gebeurt', zegt François Damerval, gemeenteraadslid van de linkse oppositie. 'We eisen dat Tron ontslag neemt. En als hij dat niet wil, moet de hele gemeenteraad opstappen. En als de raad dat niet doet, zou inderdaad de regering moeten ingrijpen. Deze man is al zijn geloofwaardigheid kwijt als burgemeester.' Toen Damerval zijn verzoek om het ontslag van Tron vorige maand indiende in de raad, stond de rechtse meerderheid op en verliet de zaal. Daarmee waren er onvoldoende raadsleden aanwezig om te stemmen. Het college van burgemeester en wethouders van Draveil praat niet met de pers. Meerdere verzoeken van de NOS om vragen te mogen stellen, bleven onbeantwoord. Ook de Franse regering heeft zich nog niet uitgelaten over de situatie. Saillant detail: de minister van Justitie was in het verleden de advocaat van burgemeester Tron. Tron niet eerste bestuurder in opspraak Frankrijk heeft geen goede reputatie als het gaat om seksueel geweld. Binnen de Europese Unie staat het land op de achtste plaats van landen met de meeste verkrachtingen per 100.000 inwoners. In Frankrijk raken bovendien regelmatig politici in opspraak. Behoorlijk wat lokale bestuurders zoals Georges Tron zijn de afgelopen jaren beschuldigd of veroordeeld. Ook landelijke politici bleken in de fout te zijn gegaan. Een van de bekendste voorbeelden is het seksschandaal rond de socialist (en toenmalig IMF-directeur) Dominique Strauss-Kahn, dat uitbraak in 2011. Hij werd beschuldigd van seksuele intimidatie en geweld in Frankrijk en hij trof een schikking met een kamermeisje uit New York dat hem beschuldigde. Een jaar geleden werd een Kamerlid van de partij van president Macron veroordeeld. Hij had zich schuldig gemaakt aan seksuele intimidatie van een medewerkster. Toen zij niet inging op zijn 'avances', ontsloeg hij haar. De socialistische minister van Financiën Michel Sapin trok in 2015 aan het elastiek van de onderbroek van een politiek journaliste toen die voorover boog. Sapin noemde dat later een 'misplaatste grap'. 'Intimiderende machosfeer' In 2016 beschuldigden acht vrouwen vicevoorzitter Denis Baupin (Groenen) van de Nationale Assemblee, de Franse Tweede Kamer, van seksueel geweld. De feiten bleken verjaard, maar Baupin moest zijn functie wel neerleggen. Volgens zowel vrouwelijke politici als vrouwelijke journalisten hangt er in de Franse politiek een intimiderende machosfeer, die uitwassen mogelijk maakt. Uit een peiling die in 2019 werd gehouden bleek dat een op de vijf parlementair assistenten op hun werk te maken hebben met seksueel geweld.
12/05 09u15  Auto in brand na ramkraak op juwelier in Den Haag, daders vluchten op scooterEen juwelier in Den Haag is vanochtend vroeg doelwit geworden van een ramkraak. De auto waarmee de kraak is gepleegd, brandde uit. Er vielen geen gewonden. De kraak gebeurde rond 03.50 uur. Het is niet duidelijk of er iets is buitgemaakt. De twee daders vluchtten na de kraak op een scooter. De politie is naar ze op zoek. De brandweer rukte uit om de brandende auto te blussen. Voor de zekerheid zijn twee naastgelegen woningen tijdelijk ontruimd. De auto zonder kentekenplaten is inmiddels geborgen. Het is niet duidelijk of de auto in brand vloog door de botsing of dat de daders het vuur aanstaken, schrijft Omroep West. Het is niet de eerste keer dat er een ramkraak is gepleegd op de Haagse juwelier. Vorig jaar februari reden twee dieven met een gestolen auto in op de juwelier. Het lukte ze toen niet om door het beveiligde glas te komen.
12/05 09u15  ABN Amro weer in de rode cijfers na witwasschikkingDe miljoenenschikking die ABN Amro heeft getroffen met het Openbaar Ministerie vanwege de gebrekkige controle op witwassen heeft stevige gevolgen voor het resultaat van de bank. Over de eerste drie maanden van het jaar werd een verlies geleden van 54 miljoen euro. De bank trof vorige maand een schikking van 480 miljoen euro. Het OM is vanwege die kwestie nog bezig met een onderzoek naar drie oud-bestuurders van ABN, onder wie Gerrit Zalm. Zonder de schikking was er een winst geweest van 426 miljoen euro. Vorig jaar werd er voor het eerst in 10 jaar tijd een jaar afgesloten met verlies, toen ging het om een bedrag van 45 miljoen euro. Geen faillissementsgolf? Ondanks die rode cijfers is de top van de bank positief over de resultaten voor de rest van het jaar. ABN Amro merkt namelijk nog weinig van de economische impact van de coronacrisis. 'We zien weinig faillissementen', zegt ABN Amro-baas Robert Swaak. 'We hebben 15 procent meer mensen klaarstaan om ondernemers in problemen te helpen, maar de drukte is er nog niet. Aan de ene kant komt dat door de overheidssteun, aan de andere kant zijn ondernemers aan het interen op hun eigen reserves. Ook afgelopen maand gingen er weinig bedrijven failliet. Het CBS telde over april 124 faillissementen, tegenover 338 een jaar geleden. ABN Amro heeft een stroppenpot met miljarden opgebouwd voor het geval klanten hun leningen niet kunnen terugbetalen. Die pot werd afgelopen kwartaal al iets afgebouwd. Swaak weet niet zeker of de faillissementsgolf waar al zo lang voor wordt gewaarschuwd nog komt. 'Dat is moeilijk te zeggen, het ligt eraan hoe snel de economie aantrekt, hoe snel er gevaccineerd wordt, hoe snel de steun wordt afgebouwd. Wij denken nu dat er dit jaar een groei van 2 procent zal zijn tegen het eind van dit jaar, met een groei van 4 procent volgend jaar.' ING Over het algemeen lijken Nederlandse banken de coronacrisis voorspoedig door te komen. ING maakte over de eerste drie maanden van dit jaar een winst van 1 miljard euro.
12/05 08u15  Beschietingen in Israël en Palestijnse gebieden gaan door; VN bijeenIn Israël en de Palestijnse gebieden zijn de beschietingen over en weer vannacht doorgegaan. Het Israëlische leger zegt dat er vanuit de Gazastrook non-stop raketten worden afgevuurd. Onder meer in de havenstad Tel Aviv gingen meerdere keren sirenes af en Israëlische burgers brachten daarom de nacht door op schuillocaties. Zo'n 90 procent van de Palestijnse raketten wordt onderschept door het Israëlische afweergeschut, maar een aantal trof toch doel. Daardoor zijn vannacht twee Israëliërs gedood. Israël voerde vannacht honderden luchtaanvallen uit, volgens het leger op Hamas-leiders, raketlanceerinstallaties en kantoren van Hamas. Internationale persbureaus melden dat daarbij opnieuw een flatgebouw in Gaza is geraakt. Dat pand is zwaar beschadigd geraakt. Gisteravond stortte een woontoren in Gaza in na een luchtaanval. Persbureau AP, dat zijn kantoor in Gaza in de buurt van dat gebouw heeft, meldt dat Israël met een drone vijf waarschuwingsraketten afvuurde, om mensen in en rond de toren te waarschuwen. Kort daarna werd het pand geraakt. Bekijk hier de beelden: Volgens een Hamas-functionaris is vanochtend bij de Israëlische aanvallen in Gaza het hoofdkantoor van de politie getroffen. Het complex zou zijn vernietigd. Veiligheidsraad bijeen De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt vandaag opnieuw bijeen in New York vanwege de spanningen in Israël en de Palestijnse gebieden. De raad, die bestaat uit vijftien landen, sprak maandag ook al over de confrontaties. De diplomaten overleggen vanochtend lokale tijd. VN-commissaris voor het Midden-Oosten Wennesland, die de leden van de Veiligheidsraad zal informeren, liet gisteravond op Twitter al weten dat hij vreest voor een 'totale oorlog', waarvan de prijs betaald zal worden door gewone mensen. Maandag kwam de raad niet met een gezamenlijke verklaring over de spanningen. Voor een reactie van de Veiligheidsraad is unanimiteit nodig, maar volgens persbureau Reuters willen de Verenigde Staten daar op dit moment niet aan. Volgens een bron van Reuters is de VS achter de schermen bezig met een staakt-het-vuren. Een verklaring van de Veiligheidsraad zou nu contraproductief zijn, aldus een Amerikaanse ingewijde. Doden en gewonden Door de confrontaties in het gebied zijn de afgelopen dagen 35 Palestijnen in de Gazastrook om het leven gekomen, zegt het ministerie van Volksgezondheid, onder wie twaalf kinderen. Meer dan 230 mensen zijn gewond geraakt. In Israël zijn vijf mensen omgekomen als gevolg van raketaanvallen. Dat zijn twee vrouwen in de badplaats Asjkelon en een vrouw in Tel Aviv. Ook kwamen twee mensen om het leven in de stad Lod, in de buurt van Tel Aviv, toen een voertuig werd geraakt door een raket. Tientallen mensen zijn gewond geraakt. Wekenlange spanningen Het conflict in de regio ontvlamde na wekenlange spanningen in Jeruzalem. Bij confrontaties tussen de Israëlische politie en Palestijnen vielen daar honderden gewonden. De confrontaties ontstonden eerst om vrijheidsbeperkingen van Palestijnen tijdens de Ramadan in de Oude Stad en daarna om de voorgenomen huisuitzetting van Palestijnse families in Oost-Jeruzalem. Eergisteren escaleerden de spanningen tot gewapende actie tussen Israël en Hamas. Hamas schoot voor het eerst sinds 2014 raketten af op Jeruzalem en Israël bestookte Gaza met luchtaanvallen.
12/05 07u15  Wekdienst 12/5: Kamer debatteert weer over formatie • Bedreigers RIVM-baas voor rechterGoedemorgen! In de Tweede Kamer wordt vandaag gedebatteerd over de coronamaatregelen én over de kabinetsformatie. En De Graafschap verhuist misschien wel naar de Eredivisie. Vanochtend eerst droog en perioden met zon. Vanmiddag is het wisselend bewolkt maar droog. Alleen in het uiterste zuiden kan een bui ontstaan. Met 15 tot 18 graden is het vrij aangenaam lenteweer. Daarna is op meer plaatsen in het land kans op een bui en wordt het iets frisser. Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden. Check hier de dienstregeling voor het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? Het Outbreak Management Team (OMT) roept het demissionaire kabinet op tot terughoudendheid voor wat betreft nieuwe versoepelingen. Gisteren werden versoepelingen aangekondigd voor volgende week, die wel onder de voorwaarde zijn dat de cijfers uit de ziekenhuizen blijven dalen. Volgens het team van deskundigen van het OMT is het versoepelen van coronamaatregelen weliswaar eenvoudig, maar zal het terugdraaien van maatregelen als de cijfers verslechteren 'welhaast onmogelijk' zijn, staat in het nieuwste OMT-advies. En dat kan het perspectief op een zomer met minder maatregelen teniet doen, vindt het OMT. Anders nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: Gisteren was er weer een persconferentie over de coronamaatregelen van demissionair premier Rutte en minister De Jonge. Er werd bekendgemaakt dat hoogstwaarschijnlijk per 19 mei stap 2 van het openingsplan ingaat, wat betekent dat er weer meerdere versoepelingen plaatsvinden. Een overzicht van wat we kunnen verwachten vanaf volgende week: Fijne dag!
12/05 05u15  Kabinet wil bonus voor alle medewerkers in zorgHet demissionaire kabinet wil een bonus geven aan alle mensen die in de zorg werken en maximaal twee keer modaal verdienen. Afhankelijk van het aantal aanvragen krijgen ze een netto-uitkering van tussen de 200 en 240 euro, schrijft demissionair minister De Jonge van Volksgezondheid aan de Tweede Kamer. Vorige maand kwam het demissionaire kabinet met twee opties voor de zorgbonus. De ene optie bestond uit een bonus van 500 euro netto voor een beperkte groep mensen die veel met coronapatiënten werken, de andere optie was de lagere bonus voor iedereen. Een voorstel van de oppositie om extra geld uit te trekken voor de bonus, haalde het niet. Onderlinge solidariteit Demissionair minister De Jonge zei eerder al een voorkeur te hebben voor een beloning voor alle medewerkers in de zorgsector en zet dat plan nu door. Een voorstel van ChristenUnie-leider Segers om de grens te verlagen naar 1,5 keer modaal, ziet De Jonge niet zitten. Segers beredeneerde dat het bonusbedrag per persoon dan hoger zou kunnen zijn. 'De gezamenlijkheid waarin alle zorgprofessionals hard werken binnen de sector vraagt om een onderlinge solidariteit. Dat brengt met zich mee dat ik een bredere doelgroep laat voorgaan op een beperkte stijging van het bonusbedrag', schrijft De Jonge. Het is de bedoeling dat zorgaanbieders op 15 juni de bonus kunnen aanvragen. Nieuw is dat ook onder meer fysiotherapeuten en verloskundigen in aanmerking komen voor een bonus. Net als bij de vorige bonus kunnen ook schoonmakers, zelfstandigen en uitzendkrachten weer een bonus krijgen. Voor de bonus is 720 miljoen euro beschikbaar. De bonus van vorig jaar bedroeg 1000 euro.
12/05 04u15  Politie: overvallers PSV-voetballer Zahavi kwamen met de fietsDe twee daders van de gewapende overval op het huis van PSV-voetballer Zahavi, afgelopen zondag in Amsterdam, kwamen allebei met de fiets. Dat maakte de politie gisteravond bekend in het tv-programma Opsporing Verzocht. Mogelijk vertrokken ze ook weer per tweewieler. De twee overvallers van zo'n 20 jaar oud belden 's middags aan bij de woning. Een van hen deed zich voor als pakketbezorger. Volgens de politie droeg diegene een polo met het logo van pakketdienst TNT en had hij een donkere huidskleur, zijn handlanger was lichtgetint en droeg een olijfgroene jas. Bij de overval werden de vrouw en de vier jonge kinderen vastgebonden, en werden hun monden dichtgeplakt met tape. De politie hoopt dat buurtbewoners camerabeelden hebben waarop de twee daders te zien zijn. Training hervat Zahavi was op het moment van de overval met PSV onderweg naar de uitwedstrijd tegen Willem II. Hij keerde, nog voordat de wedstrijd in Tilburg was begonnen, halsoverkop terug naar huis. De Israëlische spits liet gisteren weten dat hij het seizoen bij PSV willen afmaken. Hij heeft de training bij zijn voetbalclub inmiddels ook hervat. Zijn club heeft maandag aan Zahavi laten weten dat hij alle tijd moet nemen om de situatie te verwerken.
12/05 04u15  Veiligheidsraad vandaag opnieuw bijeen over situatie in Israël en de Palestijnse gebiedenDe Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt vandaag opnieuw bijeen in New York vanwege de spanningen in Israël en de Palestijnse gebieden. De raad, die bestaat uit 15 landen, sprak maandag ook al over de confrontaties. Volgens diplomaten is het overleg dat vanochtend lokale tijd wordt gevoerd aangevraagd door China, Tunesië, Noorwegen, Frankrijk, Estland, Ierland, St. Vincent en de Grenadines, Niger en Vietnam. VN-commissaris voor het Midden-Oosten Wennesland zou de leden in de bijeenkomst moeten informeren over de situatie. Wennesland liet gisteravond op Twitter al weten dat hij vreest voor een 'totale oorlog', waarvan de prijs betaald zal worden door gewone mensen. Maandag kwam de raad niet met een gezamenlijke verklaring over de spanningen. Voor een reactie van de Veiligheidsraad is unanimiteit nodig, maar volgens persbureau Reuters willen de Verenigde Staten daar op dit moment niet aan. Een bron zegt tegen het persagentschap dat de VS achter de schermen bezig is met een staakt-het-vuren. Een verklaring van de Veiligheidsraad zou daarom nu contraproductief zijn, aldus een Amerikaanse ingewijde. Weer sirenes afgegaan In de nacht van dinsdag op woensdag gingen in de Israëlische stad Tel Aviv weer meerdere sirenes af vanwege raketten. Het Israëlische leger zegt dat er non-stop raketten uit Gaza worden afgevuurd, en dat burgers in delen van Israël de nacht daarom doorbrengen op schuillocaties. Verder melden internationale persbureaus dat het Israëlische leger opnieuw een flatgebouw heeft geraakt. Dat pand is zwaar beschadigd geraakt. Gisteravond stortte een woontoren in Gaza in na een luchtaanval. Persbureau AP, dat zijn kantoor in Gaza in de buurt van het gebouw heeft, meldt dat Israël met een drone vijf waarschuwingsraketten afvuurde, om mensen in de omgeving van de toren te waarschuwen. Kort daarna werd het pand geraakt. Er zijn geen berichten over gewonden of doden. Hamas zegt dat het in reactie op de aanvallen 210 raketten heeft afgevuurd richting de stad Beersheba en Tel Aviv. Doden en gewonden Door de confrontaties in het gebied zijn de afgelopen twee dagen 35 Palestijnen op de Gazastrook om het leven gekomen, zegt het ministerie van Volksgezondheid, onder wie tien kinderen. Meer dan 230 mensen zijn gewond geraakt. In Israël zijn drie mensen omgekomen als gevolg van raketaanvallen. Het gaat om twee vrouwen in de badplaats Asjkelon, en om een vrouw van 50 in Tel Aviv. Wekenlange spanningen Het conflict in de regio ontvlamde na wekenlange spanningen in Jeruzalem. Bij confrontaties tussen de Israëlische politie en Palestijnen vielen daar honderden gewonden. De confrontaties ontstonden eerst om vrijheidsbeperkingen van Palestijnen tijdens de Ramadan in de Oude Stad en daarna om de voorgenomen huisuitzetting van Palestijnse families in Oost-Jeruzalem. Eergisteren escaleerden de spanningen tot gewapende actie tussen Israël en Hamas. Hamas schoot voor het eerst sinds 2014 raketten af op Jeruzalem en Israël bestookte Gaza met luchtaanvallen.
12/05 03u15  OMT roept op tot terughoudendheid met versoepelingenHet Outbreak Management Team (OMT) roept het demissionaire kabinet op tot terughoudendheid voor wat betreft nieuwe versoepelingen. Gisteren werden versoepelingen aangekondigd voor volgende week, die wel onder de voorwaarde zijn dat de cijfers uit de ziekenhuizen blijven dalen. Volgens het team van deskundigen van het OMT is het versoepelen van coronamaatregelen weliswaar eenvoudig, maar zal het terugdraaien van maatregelen als de cijfers verslechteren 'welhaast onmogelijk' zijn, staat in het nieuwste OMT-advies. En dat kan het perspectief op een zomer met minder maatregelen teniet doen, vindt het OMT. Op basis van de huidige modellen kan volgens de experts wel een volgende stap worden gezet, maar veel enthousiasme is er daar binnen het OMT niet voor. Liever zien ze dat die modellen worden bevestigd door harde cijfers, en dat is nu nog niet het geval. Als de optimistische scenario's in die modellen niet uitkomen, dan kan de druk op de ziekenhuizen nog wekenlang hoog blijven, waarschuwt het Outbreak Management Team. De deskundigen wijzen er ook op dat het aantal besmettelijke mensen in Nederland nog altijd hoog is, ook in vergelijking met andere Europese landen. Grote aantallen besmettingen kunnen in een latere fase van de pandemie leiden tot meer gevallen van langdurige klachten door covid-19, ook bij jongeren, zegt het OMT.
12/05 02u15  Veiligheidsraad vandaag opnieuw bijeen over onrust in Israël en de Palestijnse gebiedenDe Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt vandaag opnieuw bijeen in New York vanwege de spanningen in Israël en de Palestijnse gebieden. De raad, die bestaat uit 15 landen, sprak maandag ook al over de confrontaties. Volgens diplomaten is het overleg dat vanochtend lokale tijd wordt gevoerd aangevraagd door China, Tunesië, Noorwegen, Frankrijk, Estland, Ierland, St. Vincent en de Grenadines, Niger en Vietnam. VN-commissaris voor het Midden-Oosten Wennesland zou de leden in de bijeenkomst moeten informeren over de situatie. Maandag kwam de raad niet met een gezamenlijke verklaring over de spanningen. Voor een reactie van de Veiligheidsraad is unanimiteit nodig, maar volgens persbureau Reuters willen de Verenigde Staten daar op dit moment niet aan. Staakt-het-vuren Een bron zegt tegen het persagentschap dat de VS achter de schermen bezig is met een staakt-het-vuren. Een verklaring van de Veiligheidsraad zou daarom nu contraproductief zijn, aldus een Amerikaanse ingewijde. Door de confrontaties in het gebied zijn de afgelopen twee dagen 32 Palestijnen op de Gazastrook om het leven gekomen, zegt het ministerie van Volksgezondheid, onder wie tien kinderen. Meer dan 200 mensen zijn gewond geraakt. In Israël zijn drie mensen omgekomen als gevolg van raketaanvallen. Het gaat om twee vrouwen in de badplaats Asjkelon, en om een vrouw van 50 in Tel Aviv. Wekenlange spanningen Het conflict in de regio ontvlamde na wekenlange spanningen in Jeruzalem. Bij confrontaties tussen de Israëlische politie en Palestijnen vielen daar honderden gewonden. De confrontaties ontstonden eerst om vrijheidsbeperkingen van Palestijnen tijdens de Ramadan in de Oude Stad en daarna om de voorgenomen huisuitzetting van Palestijnse families in Oost-Jeruzalem. Eergisteren escaleerden de spanningen tot gewapende actie tussen Israël en Hamas. Hamas schoot voor het eerst sinds 2014 raketten af op Jeruzalem en Israël bestookte Gaza met luchtaanvallen.
12/05 01u15  Enschede strafte uitkeringsgerechtigden te streng en betaalt ze vier ton terugBijna 700 inwoners van Enschede hebben in het verleden onterecht een te hoge boete gekregen voor het overtreden van de bijstandsregels. De gemeente Enschede betaalt de inwoners een bedrag van bij elkaar 427.000 euro terug. De Enschedeërs kregen een boete omdat ze van begin 2013 tot eind 2015 niet zouden hebben voldaan aan de inlichtingenplicht, meldt RTV Oost. Dat hield in dat zij niet alle informatie hadden gegeven die van hen werd gevraagd bij het beoordelen van de uitkering door de gemeente. In 2019 oordeelde de Centrale Raad van Beroep dat alleen bij bewezen kwade opzet het volledige uitkeringsbedrag mag worden teruggevorderd. Naar aanleiding van die uitspraak heeft de gemeente zo'n 1000 boetes die tussen 2013 en 2015 zijn opgelegd opnieuw beoordeeld. Ruim 900 opgelegde boetes zijn nu herzien. Volgens de gemeente is er barmhartig omgegaan met het terugbetalen Daarvan heeft de gemeente ruim negenhonderd opgelegde boetes herzien. Volgens de gemeente Enschede is er barmhartig omgegaan met het terugbetalen van de bedragen. 'Inwoners hoefden niet zelf een aanvraag in te dienen, maar de herziening is proactief opgepakt', meldt het gemeentebestuur aan de gemeenteraad.
12/05 01u15  'Miljarden aan fondsengeld beschikbaar voor klimaatmaatregelen'Voor het nemen van extra klimaatmaatregelen zijn miljarden euro's fondsengeld beschikbaar. Uit onderzoek van het onafhankelijk onderzoeksbureau CE Delft in opdracht van milieuorganisatie Greenpeace blijkt dat er jaarlijks tussen de 6 en bijna 8 miljard euro klaarligt voor Nederlands klimaatbeleid. Het gaat daarbij om allerlei fondsen in zowel binnen- als buitenland waar Nederland een beroep op kan doen. Voorbeelden zijn het Nationale Groeifonds, de Regeling Groen Beleggen en het Europese coronaherstelfonds. Bij dit laatste fonds heeft Nederland als enige EU-lidstaat aangegeven hier voorlopig geen aanspraak op te maken. Het gaat in totaal om veertien verschillende fondsen: vijf Nederlandse en negen Europese. Het betreft onder meer subsidies, vrijstellingen, leningen en heffingskortingen. Volgens CE Delft is het met het fondsengeld niet alleen mogelijk om het bestaande doel van 49 procent minder uitstoot in 2030 te financieren, maar kan Nederland hiermee ook het klimaatdoel aanscherpen tot bijvoorbeeld 65 procent reductie. Politieke keuze Als het gaat om mogelijke maatregelen die genomen kunnen worden heeft het onderzoeksbureau gekeken naar de doorrekening van de verkiezingsprogramma's door het Planbureau voor de Leefomgeving. Voorbeelden zijn extra windenergie, een nationale CO2-heffing, isolatie, extra zonnepanelen, het stimuleren van warmtepompen om huizen aardgasvrij te maken of een klimaatfonds voor de landbouw. Maar er zou volgens de onderzoekers ook naar andere maatregelen gekeken kunnen worden. 'De samenstelling van een pakket met maatregelen is een politieke keuze. Het pakket dat wij hebben samengesteld is een illustratief pakket waarmee het reductiedoel wordt bereikt', zo vermeldt het rapport. Hoe het komt dat er zoveel (Europees) geld beschikbaar is voor klimaatbeleid, is volgens onderzoeker Robert Vergeer te verklaren door een toenemend gevoel van urgentie. 'Dat zie je aan een instelling als de Europese Investeringsbank. Elk project dat daar wordt ingediend, moet tegenwoordig een klimaatdoel dienen. Er is dus veel focus op dat onderwerp.' De onderzoekers hebben uitgerekend dat voor het halen van 49 procent uitstootreductie in 2030 er een financieringsbehoefte is van ongeveer 3 miljard euro per jaar. Om 65 procent minder uitstoot te halen, is 8,8 miljard euro nodig. Daarbij zal publieke financiering niet afdoende zijn, denken de onderzoekers. Vergeer: 'Maar hierbij merken we op dat publieke fondsen vrijwel nooit de volledige klimaatinvestering voor hun rekening nemen. Er is vaak sprake van een mix van private en publieke middelen.' Aansporing Overigens is het niet zo dat Nederland het geld van de beschikbare fondsen momenteel volledig onbenut laat. Bijvoorbeeld als het gaat om het coronaherstelfonds van de Europese Commissie. Daar kan Nederland later alsnog een aanvraag indienen. 'Het geld is met uitstel zeker niet weg', zegt Vergeer. 'Ons onderzoek zou alleen wel gezien kunnen worden als een aansporing om het geld niet te laten liggen en om ervoor te zorgen dat het uiteindelijk wel gebruikt wordt.' Correspondent Kysia Hekster in Brussel bevestigt dat Nederland als enige lidstaat nog geen aanvraag indient. Dat komt omdat Nederland dan eerst aan politiek gevoelige voorwaarden moet voldoen, zoals het aanpakken van de hypotheekrenteaftrek. In afwachting van een nieuw kabinet is een eventuele aanvraag daarom op de lange baan geschoven. Maar Nederland hoeft met het uitvoeren van klimaatplannen niet op zo'n aanvraag te wachten, zegt Hekster. Het kabinet kan die kosten later alsnog declareren bij de EU als het de nodige hervormingen heeft doorgevoerd. Hekster: 'Voor dit fonds is vijf jaar uitgetrokken. Dus het is natuurlijk wel zo dat hoe later Nederland zijn plan indient, hoe minder tijd er over blijft voor de uitvoering.'
11/05 23u15  'Eerste klimaatresolutie Follow This aangenomen door oliebedrijf'Aandeelhouders van oliebedrijf ConocoPhillips hebben met een krappe meerderheid de 'groene resolutie' van de Nederlandse activistische aandeelhoudersgroep Follow This aangenomen. Follow This maant aan de hand van zulke resoluties oliebedrijven al sinds 2016 om hun uitstoot te verminderen en hun bijdrage te leveren aan de uitvoering van het Parijs-akkoord. Niet eerder lukte het de groep om aandeelhouders in meerderheid achter een resolutie te krijgen. 'Het is de eerste keer sinds het Parijsakkoord dat aandeelhouders van een Amerikaans oliebedrijf überhaupt konden stemmen over emissiereducties. Dat het dan gelijk ook wordt aangenomen, daar sta ik zelf ook nog van te kijken', zegt Mark van Baal van Follow This, dat de resolutie voor het eerst indiende bij Shell. Moreel en financieel gedreven stem Volgens Van Baal adviseerde ConocoPhillips aandeelhouders om tegen de klimaatresolutie te stemmen, maar dat had dus niet het gewenste effect. Hij denkt dat dat komt doordat beleggers nu waren voorzien van de juiste informatie. 'Dat doen we al jaren maar blijkbaar dringt het nu door dat met alleen maar praten er niks gaat veranderen aan het klimaatbeleid van deze bedrijven.' Beleggers die hebben ingestemd, zijn ideëel maar ook financieel gedreven, zegt Van Baal. 'Zij beseffen ook dat de wereldeconomie negatief wordt beïnvloedt door klimaatcatastrofen. Dat dit nu is gelukt is heel goed nieuws voor de aanpak van de klimaatverandering.' Niet juridisch afdwingbaar De klimaatresolutie van Follow This wordt al vijf jaar lang ingediend bij grote oliebedrijven tijdens aandeelhoudersvergaderingen. ConocoPhilips wilde volgens de actiegroep wel de eigen emissies omlaag brengen, maar niet praten over het terugbrengen van de emissies bij klanten van het bedrijf, dus afnemers van de olie. 'Doordat deze resolutie nu is aangenomen, moeten ze emissies wel omlaag brengen. En om dat te kunnen doen moeten ze niet alleen hun eigen uitstoot, maar ook die van klanten terugbrengen. En dat kan alleen als ze overstappen op het leveren van duurzame energie.' De resolutie is in Amerika niet juridisch afdwingbaar. Al denkt de actiegroep dat dat ook niet nodig is. 'Want de aandeelhouders hebben gesproken, dus daar kunnen ze zich niet meer achter verschuilen. Het doet denken aan Shell in 2017, dat toen beloofde zijn emissies terug te brengen. Al heeft Shell zijn beloften nog niet omgezet in daden.'
11/05 22u15  Eerwraak op homoseksuele man (20) in Iran aan het licht door sociale mediaOp sociale media in Iran en daarbuiten is veel aandacht voor de dood van de 20-jarige Ali Fazeli Monfared. De jongeman, onder vrienden bekend als Alireza, is volgens de Iraanse lhbti-organisatie 6Rang door zijn halfbroer en twee neven ontvoerd en gedood. Dat gebeurde op 4 mei. De halfbroer zou kort daarvoor ontdekt hebben dat Fazeli Monfared homoseksueel was. De twintiger woonde in Ahwaz, een stad in het conservatieve zuidwesten van Iran. Hij zou een vriend hebben in Turkije en was van plan geweest op korte termijn naar Turkije te vluchten, om vervolgens met zijn vriend asiel aan te vragen in Europa. Onlangs had Fazeli Monfared een document ontvangen waarop stond dat hij vanwege zijn seksuele geaardheid is uitgezonderd van dienstplicht. Zijn halfbroer heeft dat document gezien en besloot daarop over te gaan tot eerwraak, schrijft 6Rang in een persbericht. De halfbroer zou Fazeli Monfared met de auto hebben opgehaald en naar een verlaten gebied zijn gereden. Buitenlandse media melden dat de jongen daar door zijn halfbroer en twee neven onthoofd is. Zijn lichaam zou onder een palmboom zijn achtergelaten. Volgens 6Rang zijn de drie familieleden inmiddels gearresteerd op verdenking van moord. 'Achter gesloten deuren' Eerwraak op personen in de lhbti-gemeenschap komt vaker voor in de regio, zegt NOS-correspondent Daisy Mohr. 'We horen er niet altijd over omdat het zich vaak achter gesloten deuren afspeelt. Eerwraak komt ook zeker niet altijd in het nieuws; dit verhaal is via sociale media naar buiten gekomen.' 'Het onderstreept dat de samenleving in Iran nog altijd grote moeite heeft met mensen uit de lhbti-gemeenschap. Naaste familie en vrienden zijn vaak een nog groter gevaar dan de autoriteiten.' Belangenorganisatie 6Rang waarschuwde al eerder dat de uitzonderingsbewijzen voor militaire dienst in Iran een groot risico vormen voor lhbti'ers die een beroep doen op de uitzonderingsregel voor homoseksuelen. Het document zou het te makkelijk maken voor politie, werkgevers en onderwijsinstellingen om de seksuele geaardheid van iemand te achterhalen. Ook is onduidelijk waar de informatie op het bewijs nog meer terechtkomt. Veel personen uit de Iraanse lhbti-gemeenschap vluchten volgens Mohr naar het buitenland in de hoop daar veilig te zijn en een betere toekomst te hebben. 'Als ze dat niet doen of kunnen, proberen ze zich vaak aan te passen aan de verwachtingen in de samenleving. Ze trouwen en krijgen een gezin, en hebben daarnaast misschien geheime relaties.'
11/05 22u15  Oehoe vliegt rond in Hulst: 'houd ontzag en geniet ervan'Een oehoe vliegt sinds enkele dagen rond in het Zeeuwse Hulst. De uil is vermoedelijk ontsnapt in de Belgische stad Sint Niklaas. De Dierenbescherming vraagt mensen in Hulst om de oehoe met rust te laten. Gisteren trok de oehoe in Hulst veel bekijks nadat het dier was neergestreken op een schoolplein. De vogel zat op een hek waarlangs peuters en kleuters naar binnen moeten en bleef daar enige tijd ongestoord zitten. Medewerkers van de dierenambulance probeerden de oehoe met een groot net te vangen, maar dat viel nog niet mee. De oehoe vloog op en ging op het dak van een woning zitten. Daar konden de vrijwilligers van de dierenambulance niet bij. 'Niet zelf proberen te vangen' Een woordvoerder van de Dierenbescherming zegt tegen Omroep Zeeland dat mensen die de oehoe zien altijd een melding mogen doen bij de meldkamer van de Dierenbescherming. Afhankelijk van de plek waar het dier is gesignaleerd, doet de ambulance dan opnieuw een poging om de oehoe te vangen. 'Het is geen spoedgeval, zoals bij een aangereden dier.' Volgens de woordvoerder is het onverstandig als mensen zelf gaan proberen om de oehoe te vangen. 'Daarvoor is het dier te groot. Laat dat over aan onze medewerkers.' Ook een selfie maken wordt ontraden omdat het volgens de woordvoerder een wild dier blijft met scherpe klauwen. 'Houd ontzag en geniet ervan.' Knuffelen Tommy Breyaert uit Sint Niklaas denkt dat het zijn oehoe is die een paar weken geleden is ontsnapt. 'We hebben al van alles geprobeerd om hem te vangen', vertelt hij aan Omroep Zeeland. 'Voedsel neerleggen, hem vangen met een net, maar we krijgen hem niet te pakken.' Volgens Breyaert zijn vogels die in gevangenschap leven gewend om naar mensen toe te komen om voedsel te halen. 'Maar met deze vogel heb ik nog niet kunnen trainen', vertelt hij. 'Hij is nog jong, hij is geboren in oktober vorig jaar.' Hij maakt zich zorgen en is bang dat iemand de vogel iets aandoet. 'Ik hoop dat we hem zo snel mogelijk te pakken krijgen.' Volgens Breyaert heeft de oehoe niets kwaads in de zin. 'Die oehoe is absoluut niet gevaarlijk. Hij wil alleen maar knuffelen.'
11/05 21u15  Drie jongens in Rotterdam gewond door afsteken zwaar vuurwerkIn Rotterdam zijn drie jongens van vermoedelijk 12 en 13 jaar gewond geraakt bij het afsteken van zwaar vuurwerk. Een woordvoerder van de politie laat aan Rijnmond weten dat de slachtoffers een cobra hadden afgestoken. Het ongeluk gebeurde op het Afrikaanderplein in Rotterdam-Zuid. Volgens de politie mist een van de jongens een halve vinger. De twee anderen hebben door het vuurwerk last van hun ogen gekregen. Twee slachtoffers zijn met de ambulance naar het ziekenhuis gebracht. Ooggetuigen laten aan Rijnmond weten dat op het moment van de ontploffing veel mensen aanwezig waren op het Afrikaanderplein.
11/05 21u15  Jong queer gemeenteraadslid wordt burgemeester in oudste stad WalesIn de stad Bangor in Wales is een queer gemeenteraadslid verkozen tot burgemeester. Owen Hurcum (22) is naar eigen zeggen de jongste burgemeester in Wales ooit en de eerste, waar dan ook, die zich als non-binair identificeert. Hurcum kwam twee jaar geleden uit de kast en was toen bang om door de gemeenschap verstoten te worden. Maar het tegendeel bleek gisteren het geval. Hurcum was al locoburgemeester en mag de burgemeestersketting voor een jaar dragen. Bangor, in het noordoosten, is de oudste stad van Wales. Er wonen zo'n 18.000, van wie ongeveer de helft studeert aan de Bangor University. Hurcum kwam vanuit Londen naar Bangor om er te studeren. De nieuwgekozen burgemeester was altijd al geïnteresseerd in politiek, maar dat werd sterker op de universiteit. 'Politiek beïnvloedt alles en beslist over alles in een gemeenschap', zei Hurcum tegen North Wales Live. 'Je kan ervaring in de politiek hebben en hoeft niet oud te zijn. Ik ben 22 en toch ben ik vier jaar raadslid geweest en een jaar locoburgemeester. Ik heb genoeg ervaring en genoeg ervaren mensen om me heen om beslissingen te kunnen nemen.'
11/05 21u15  Tien jaar Istanbul-conventie: 'Een mijlpaal met een zorgelijk randje'Vandaag, tien jaar geleden, is de Istanbul-conventie ondertekend. Het verdrag, bedoeld om geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld te bestrijden, wordt door tientallen landen gesteund. Wat heeft de conventie de afgelopen jaren opgeleverd en wat betekent het dat nota bene Turkije in maart uit het verdrag is gestapt? Het verdrag is opgesteld door de Raad van Europa - een internationale organisatie waar 47 landen lid van zijn. Landen die het hebben onderschreven, moeten geweld tegen vrouwen voorkomen, slachtoffers beschermen en daders veroordelen. Ook dragen ze bij aan de uitbanning van discriminatie van vrouwen, pleiten ze voor de gelijke behandeling van mannen en vrouwen en bestrijden ze geweld tegen mensen vanwege hun seksuele geaardheid. In het verdrag staat bovendien welke vormen van geweld strafbaar horen te zijn, zoals psychologisch geweld, stalking, seksueel geweld, gedwongen huwelijken, gedwongen abortus en genitale verminking. Ondertekenen en ratificeren Anno 2021 hebben 45 landen en de Europese Unie het verdrag ondertekend. Een groot deel heeft het akkoord ook geratificeerd. Dat betekent dat het parlement ermee heeft ingestemd. Onder meer Armenië, Moldavië, Tsjechië en Hongarije hebben de conventie alleen getekend. Rusland en Azerbeidzjan zijn wel lid van de Raad van Europa, maar steunen het akkoord niet. Bekijk hier welke landen het Istanbul-verdrag steunen en op welke manier: Renee Römkens, emeritus hoogleraar gender based violence aan de Universiteit van Amsterdam, was wetenschappelijk lid van de commissie die de Istanbul-conventie opstelde. 'Dat proces duurde meer dan twee jaar. Het kostte tijd voordat alle landen overeenstemming hadden bereikt, over elke komma werd nagedacht', zegt ze. Römkens vertelt dat Turkije graag wilde dat het ondertekend werd in Istanbul. 'Het land was gebrand op goed contact met Europa, in verband met de destijds beoogde toetreding tot de EU', zegt ze. 'En uitgerekend dat land stapt er als eerste uit.' Dat gebeurde afgelopen maart. Regeringspartij AKP noemt de inhoud van het verdrag 'niet in lijn met de traditionele familiewaarden' in Turkije. Ook is de AKP het oneens met de opmerkingen over gendergelijkheid en vindt de partij dat het verdrag homoseksualiteit 'propageert'. Ook Polen wil uit de conventie stappen, omdat er elementen van een 'ideologie in staan die de regering schadelijk acht'. Protesten De beslissing van Turkije leidde tot veel weerstand. Duizenden vrouwen gingen de straat op om te demonstreren. Andere landen, waaronder Frankrijk en Duitsland, veroordeelden het besluit. Geweld tegen vrouwen is al jarenlang een probleem in Turkije. 'Er was elke week wel ergens in Turkije een straatprotest voor vrouwenrechten, maar nu is dat gestopt omdat er weer een lockdown is', vertelt correspondent Mitra Nazar. 'Er wordt nog steeds veel aandacht voor de Istanbul-conventie gevraagd, vooral door vrouwenrechtenorganisaties en de oppositie, met name op sociale media.' Meerdere buitenlandse ambassades in Ankara, ook die van Nederland, hebben vandaag een verklaring gepubliceerd. Zo schrijven ze dat ze de beslissing van Turkije betreuren en hopen ze dat de regering het besluit wil heroverwegen. Turkse vrouwenrechtenorganisaties stonden vandaag stil bij het verdrag. Op de oude stadsmuur van Istanbul hebben ze de tekst 'wij geven niet op' geprojecteerd: Als Römkens terugkijkt op de afgelopen tien jaar, is ze over het algemeen tevreden. 'Er zijn hele belangrijke stappen gezet, maar we zijn er nog niet', zegt ze. 'Met sommige ontwikkelingen kunnen we blij zijn, zeker als je kijkt naar de voorzieningen die enkele landen hebben opgezet.' Een voorbeeld is volgens Römkens een telefonische hulplijn die Zweden heeft opgericht. 'Maar ook de wetswijzigingen waar sommige landen mee bezig zijn of reeds hebben doorgevoerd, zijn mooie stappen. Nederland werkt bijvoorbeeld aan een nieuwe verkrachtingswet, ook dat is een gevolg van het verdrag. Het ratificeren betekent namelijk dat je wetten indien nodig aanpast.' De emeritus hoogleraar betreurt het dat Turkije en Polen zich terugtrekken of dat dreigen te doen: 'In een tijd van groeiend populisme en conservatieve stromingen komen de vrouwenrechten als eerste onder druk te staan. Het is een trieste illustratie van hoe populistische politiek er alles aan doet om hun doel te bereiken en traditionele waarden propageert ten koste van vrouwen.' Werk aan de winkel In Nederland is volgens Römkens vooruitgang geboekt met initiatieven en rechters die de afspraken uit het verdrag toepassen. Maar er is nog genoeg te doen. 'Bij internationale verdragen worden regels soms makkelijk aan de kant geschoven, ook hier in Nederland. Er moet meer kennis van de verdragen komen, bereidheid zijn om te handhaven als regels niet worden nageleefd. En men moet zich bewust worden van het feit dat geweld tegen vrouwen een schending van fundamentele mensenrechten is.' De commissie die de naleving van het verdrag in alle landen controleert, zegt dat niet alle landen zich aan de afspraken houden. 'In Albanië, Hongarije en Polen willen ze bijvoorbeeld een aantal rechten voor vrouwen opschorten. Dat is in strijd met internationale verdragen', vertelt Römkens. 'Deze tien jaar is weliswaar een mijlpaal, maar toch ook met een zorgelijk randje.'
11/05 21u15  Optimistisch kabinet presenteert versoepelingen met 'pauzeknop'De aangekondigde versoepelingen van de coronaregels gaan volgende week door, maar dan moeten de cijfers uit de ziekenhuizen wel blijven dalen. 'Daarom zijn het versoepelingen met een pauzeknop', zei demissionair premier Rutte op de corona-persconferentie. Als de instroom van coronapatiënten in de ziekenhuizen met twintig procent daalt hoeft de pauzeknop niet ingedrukt te worden, legde Rutte uit. 'Daarbij kijken we niet op een procentje meer of minder, als de richting maar goed is.' Aanstaande maandag wordt de knoop definitief doorgehakt. En dan kunnen de versoepelingen woensdag 19 mei ingaan. Rutte acht de kans niet zo groot dat het kabinet de pauzeknop moet indrukken. De verwachting is dat de twintig procent daling al in de loop van deze week wordt bereikt: Maar garanties zijn er niet. De premier wees op de drukte op Koningsdag. Alleen al in Amsterdam zijn er toen 17 virusclusters ontstaan van tientallen besmette mensen, die ook weer anderen kunnen besmetten. 'Dan kan het snel gaan', zei Rutte. Het is een dilemma voor het kabinet. 'We willen niets liever dan mensen meer ruimte geven, maar tegelijkertijd willen we geen fouten maken, vlak voor de finish.' Maar als alles goed gaat, gaan dus de sportscholen en binnenzwembaden volgende week woensdag weer open. De terrassen mogen dan ook langer open, van 06.00 tot 20.00 uur. Ook pretparken en dierentuinen mogen weer gasten ontvangen, maar de binnenattracties blijven wel dicht. Rutte: 'Dat betekent voor de Efteling dus wel de Python, maar niet de Droomvlucht.' PVV-leider Wilders is daar overigens niet gelukkig mee, zo liet hij nog tijdens de persconferentie weten. De Droomvlucht is zijn favoriete attractie op de Efteling: Uiterlijk 25 mei wil het kabinet een besluit nemen over het weer helemaal openen van de middelbare scholen en het loslaten van de anderhalvemeter-regel op de gang. Het OMT doet onderzoek of dat dan weer verantwoord is. Zo ja, dan kan er eind mei een eind komen aan het veelvuldig online lesgeven. Hele mooie zomer Minister De Jonge ging vooral in op mogelijkheden om weer naar het buitenland op vakantie te gaan. Vanaf aanstaande zaterdag geldt het algehele negatieve reisadvies niet meer en kunnen landen weer op geel worden gezet. Dat betekent dat vakanties mogen, maar dat mensen wel moeten opletten. De eerste tijd zullen niet veel landen open gaan, maar De Jonge is 'voorzichtig optimistisch' over de tijd daarna. 'Het kan een hele mooie zomer worden. In Europa gaat het aantal gevaccineerden steeds verder omhoog en het aantal besmettingen omlaag. Daarmee kunnen steeds meer landen een bestemming worden.' Maar nu al boeken blijft op eigen risico, waarschuwde de minister. Het reisadvies voor een land kan zo weer veranderen. De Jonge: 'We kunnen dus weer naar het buitenland op vakantie, maar helemaal zorgeloos is dat nog niet.'
11/05 21u15  Woontoren in Gaza stort in na luchtaanval, Hamas reageert met raketten op Tel AvivIn Gaza is een flatgebouw van dertien verdiepingen ingestort na een luchtaanval van Israël. Of daar slachtoffers bij gevallen zijn is niet bekend. Als reactie vuurde Hamas naar eigen zeggen 130 raketten af op Tel Aviv. Zeker één vrouw kwam daarbij om het leven in Risjon Letsion. In Holon, een voorstad van Tel Aviv raakten acht mensen onder wie een vijfjarig kind gewond. Het vliegverkeer op luchthaven Ben Goerion werd stilgelegd. In de Israëlische stad Asjkelon, net ten noorden van Gaza, vielen eerder op de dag twee doden door raketten die vanuit Gaza werden afgeschoten. Het zijn de eerste slachtoffers aan Israëlische zijde tijdens het huidige conflict tussen Israël en Hamas. Het gaat om twee vrouwen wier huizen door een raket werd getroffen. Ze zouden hun schuilkelders niet op tijd hebben kunnen bereiken. Bij luchtaanvallen van Israël op Gaza was een flatgebouw met volgens Israël een kantoor van Hamas het doelwit. Het gebouw stortte in na de beschieting. Bewoners werden van tevoren door Israël gewaarschuwd om het gebouw te verlaten, zeggen ooggetuigen. Door Israëlische luchtaanvallen zijn in Gaza in totaal 28 dodelijke slachtoffers gevallen sinds maandag, zegt Hamas. Onder hen zijn negen kinderen. Ook vielen er 152 gewonden. Volgens Israël zijn er bij de luchtaanvallen sinds maandag zestien militanten gedood. Sommige burgers zouden het slachtoffer zijn geworden van mislukte raketlanceringen vanuit Gaza zelf, beweert het Israëlische leger. Het leger heeft naar eigen zeggen zo'n 130 luchtaanvallen uitgevoerd. Dreigementen De Israëlische premier Benjamin Netanyahu bezwoer eerder op dag de intensiteit van luchtaanvallen tegen stellingen van Hamas en andere radicale groeperingen in de Gazastrook verder op te voeren: 'We zullen Hamas een slag toebrengen die ze niet hadden verwacht.' Er zijn sinds gisteren zeker 630 raketten afgeschoten op Israël, zegt het leger, de raketten op Tel Aviv niet meegerekend. 480 daarvan bereikten Israël, 150 zijn volgens Israël binnen Gaza zijn geland. Van de 480 raketten die Israël bereikten, werden er ongeveer 200 door Israëlische afweersystemen uit de lucht geschoten. Hamas en Islamitische Jihad, de belangrijkste militante bewegingen in Gaza, zeiden hun raketlanceringen door te zetten. Een woordvoerder van Hamas noemde Tel Aviv daarbij al een mogelijk volgend doelwit. Huisuitzettingen Het conflict ontvlamde na wekenlange spanningen in Jeruzalem. Bij confrontaties tussen de Israëlische politie en Palestijnen vielen daar honderden gewonden. De confrontaties ontstonden eerst om vrijheidsbeperkingen van Palestijnen tijdens de Ramadan in de Oude Stad en daarna om de voorgenomen huisuitzetting van Palestijnse families in Oost-Jeruzalem. Gisteren escaleerden de spanningen tot gewapende actie tussen Israël en Hamas. Hamas schoot voor het eerst sinds 2014 raketten af op Jeruzalem en Israël bestookte Gaza met luchtaanvallen.
11/05 21u15  Dit was de coronapersconferentie van Rutte en De JongeDemissionair premier Rutte en minister De Jonge van Volksgezondheid hebben weer een persconferentie over de coronamaatregelen gegeven. De persconferentie is terug te kijken bij de NOS via de volgende kanalen: En de samenvatting van de persconferentie is hier terug te lezen.
11/05 20u15  Dit zijn de versoepelingen (en de coronaregels die blijven gelden)Als de daling van de ziekenhuiscijfers doorzet, kan stap 2 van het openingsplan van het demissionaire kabinet volgende week worden gezet. Dat zal niet afhangen van 'een enkele procent'. Dat is vanavond bekendgemaakt in de persconferentie over de coronamaatregelen. Een definitieve knoop is nog niet doorgehakt, maar komende maandag wordt besloten of twee dagen later versoepelingen kunnen volgen. Momenteel gaat het kabinet ervan uit dat deze stap gezet kan worden, maar er kan alsnog 'op de pauzeknop gedrukt worden'. Wel is al duidelijk dat het huidige negatieve reisadvies voor de hele wereld niet wordt verlengd na 15 mei. Het kabinet kijkt maandag of het aantal besmettingen en de ziekenhuisbezetting blijven dalen. Zijn die cijfers goed genoeg, dan kan stap 2 vanaf 19 mei ingaan. Doorstroomlocaties buiten, sportscholen en binnenzwembaden Dat betekent dat doorstroomlocaties buiten, zoals pretparken en dierentuinen, onder voorwaarden weer open kunnen. Er wordt één persoon per 10 vierkante meter toegelaten. Een reservering is voor maximaal twee personen, met uitzondering van mensen uit hetzelfde huishouden en kinderen. Binnenruimtes op de terreinen, zoals een attractie of een dierenverblijf binnen, blijven gesloten. 'Zo is de Python-achtbaan in de Efteling dan wel open, maar Villa Volta niet', zei Rutte vanavond. Toiletten zijn wel open. Daarnaast kunnen sportscholen en binnenzwembaden weer open. Maximaal dertig mensen kunnen tegelijk binnen. De kleedkamers en douches blijven gesloten, behalve bij zwembaden. Wedstrijden en publiek zijn niet toegestaan, reserveren en een gezondheidscheck zijn verplicht. Mondkapjes mogen af tijdens het sporten. Ook het sporten buiten is voor maximaal dertig man toegestaan, op 1,5 meter afstand. Jongeren tot en met 26 jaar mogen gezamenlijk buiten sporten zonder 1,5 meter afstand te houden. Kunst- en cultuurbeoefening Muziek- en dansscholen worden bij stap 2 ook geopend. Dit kan met maximaal twee personen en een docent. Grotere groepslessen zijn niet toegestaan, behalve als het gaat om kinderen en jongeren tot en met 17 jaar. Ook hier zijn een reservering en gezondheidscheck verplicht en mogen mondkapjes af tijdens het oefenen of repeteren. Ook mogen de buitenlocaties voor podiumkunsten en filmvertoningen open, voor maximaal dertig personen. Reservering is ook hier verplicht en voor maximaal twee personen. Alle contactberoepen zijn toegestaan, dus ook sekswerkers mogen weer de deuren openen. Verhuurlocaties voor recreatieve activiteiten buiten kunnen open zodat bijvoorbeeld weer bootjes verhuurd kunnen worden. Ontbijt of bitterbal op het terras De openingstijden van de terrassen worden in de tweede stap uitgebreid, iets wat eigenlijk niet officieel bij de tweede stap hoort, maar een aanvulling op het openingsplan is. De terrassen kunnen dan in plaats van 12.00 uur tot 18.00 uur open van 06.00 uur tot 20.00 uur. Alle voorwaarden blijven gelden, wat betekent dat er maximaal vijftig personen op een terras mogen zitten, met maximaal twee personen aan één tafel op 1,5 meter afstand. Tenzij dit mensen zijn uit eenzelfde huishouden. Ook mogen de terrassen bij sportlocaties weer open. Voor deze terrassen gelden dezelfde regels als op andere buitenterrassen. De verwachte versoepelingen vanaf 19 mei, mits de cijfers het toelaten: Oorspronkelijk zou stap 2 van het openingsplan op 12 mei ingaan, maar dat werd door het kabinet al met zeker een week uitgesteld omdat de ziekenhuisopnames nog niet terugliepen. Reizen Per 15 mei loopt het huidige negatieve reisadvies voor de hele wereld af, en wordt het weer mogelijk dat landen op 'geel' of 'groen' worden gezet, wat wil zeggen dat ernaartoe reizen niet meer afgeraden wordt. Dat betekent nog niet dat toeristen zonder voorwaarden naar die landen toe kunnen; in veel landen zijn Nederlanders nog niet welkom zonder negatieve test of quarantaine. Ook het dringende advies om het openbaar vervoer alleen voor noodzakelijke reizen te gebruiken vervalt per 19 mei. Het nieuwe advies is dan om zoveel mogelijk op rustige momenten te reizen, en drukte onderweg en op stations te vermijden. Scholen Daarnaast wordt over twee weken een beslissing genomen over het weer volledig openen van de middelbare scholen. Die versoepeling zou dan in de week van 31 mei in moeten gaan. In de scholen hoeft dan ook niet langer 1,5 meter afstand gehouden te worden, want dat is in een vol gebouw niet mogelijk. Nu is het voortgezet onderwijs gedeeltelijk open, waarbij de helft van de tijd fysiek les wordt gegeven en de andere helft online onderwijs. Een aantal coronamaatregelen wordt in deze stap nog niet losgelaten. Zo zijn er natuurlijk de basismaatregelen: houd 1,5 meter afstand, was vaak je handen en blijf thuis bij klachten. Maar ook het advies om thuis maximaal twee bezoekers te ontvangen verandert niet en de toegestane groepsgrootte blijft ook buiten maximaal 2 personen. Dat wordt pas versoepeld naar vier personen in stap 3. In stap 3 kunnen ook de doorstroomlocaties binnen, zoals bibliotheken en monumenten, restaurants en culturele instellingen open zonder toegangstesten. De maatregelen voor sporten buiten en binnen worden dan uitgebreid. Met toegangstesten zouden op dat moment evenementen georganiseerd kunnen worden. Op 1 juni wordt meer bekend over stap 3, die nu op 9 juni gepland staat.
11/05 19u15  Recordhoeveelheid e-waste ingezameld, maar het moet nog meer wordenIn Nederland is vorig jaar 125,5 miljoen kilo aan e-waste ingezameld. Dat is 8,1 procent meer dan in 2019 en een nieuw record. Dat staat in het jaarverslag van Wecycle, de landelijke campagne voor het inzamelen en recyclen van elektronische apparaten en lampen. Er moet nog wel veel gebeuren om de Europese inzameldoelstelling van 65 procent te halen. Daarvoor is volgens Wecycle 'een forse extra inspanning' nodig. Het gaat dan niet om 65 procent van alle apparatuur die wordt afgedankt, maar om een inzameling ter grootte van 65 procent van de nieuw verkochte apparatuur. Op welk percentage de inzameling nu zit, is niet bekend; het cijfer over 2020 moet nog worden berekend. In 2019 was het 48 procent. Aldi, Bol.com en Roompot Er zijn inmiddels 13.000 inzamelpunten. Dat zijn de gemeentelijke milieustraten, maar ook kringloopbedrijven en winkels. Zo staat in alle 500 Aldi-supermarkten een inzamelmeubel van Wecycle, waar klanten kleine apparatuur, lampen en batterijen kunnen inleveren. Ook bedrijven zelf zamelen steeds meer e-waste in. Wecycle noemt onder meer Bol.com en Roompot als voorbeeld. Bol.com opende vorig jaar een speciaal retourcentrum in Waalwijk, dat alle afgekeurde apparaten naar Wecycle doorsluist. De vakantieparken van Roompot doen hetzelfde met al hun afgedankte elektronica. Door het inzamelen, verwerken en hergebruiken van elektronica wordt een flinke milieuwinst behaald, zegt Wecycle. Zo werd vorig jaar ruim 64 kilo kwik afgevangen, 14 procent meer dan in 2019. Ook leidt de inzameling tot beperking van de uitstoot, vergelijkbaar met de CO2-uitstoot van 260.000 Nederlandse huishoudens. Volgens Wecycle wordt 79 procent van de ingezamelde e-waste als grondstof hergebruikt, de rest wordt doorgaans verbrand. Alles bij elkaar krijgt 99 procent 'een nuttige toepassing'.
11/05 19u15  'Politie en kabinet komende weken nog in gesprek'De politiebonden zullen de komende drie weken onderhandelen met demissionair minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid over de cao en werkdruk. Dat zegt Jan Struijs, voorzitter van de Nederlandse Politiebond NPB. De bonden gingen vandaag en zondag naar Den Haag en zullen dat gesprek naar eigen zeggen morgenochtend weer hervatten. Afgelopen weekend dreigden de bonden met een staking tijdens Feyenoord-Ajax. Toen Grapperhaus toezegde met de bonden in gesprek te willen over onder meer een nieuwe cao, werd de staking afgeblazen. Sindsdien zijn de gesprekken gaande. 'Urgentie' Struijs zegt namens de bonden dat hij 'matig optimistisch' is. Volgens hem zijn de komende weken cruciaal. 'De eerste verkenning zit erop. Aan de kant van het kabinet en de bonden is er nog veel huiswerk te doen. We hebben een forse agenda opgesteld, en gaan morgenochtend door. Dat zegt wel wat over de urgentie die het kabinet voelt.' Inhoudelijk wilt hij niet vertellen wat er is gezegd. Ook het Ministerie van Justitie en Veiligheid wil nog niet reageren terwijl de gesprekken lopen. Onvrede De politievakbonden zijn ontevreden dat er nog altijd geen nieuwe cao is afgesloten en dat politiemensen niet met voorrang gevaccineerd worden. 'Agenten zijn het meer dan zat dat hun harde en belangrijke werk niet op waarde geschat wordt en hun loyaliteit meer dan misbruikt wordt als het de bestuurders en overheid uitkomt', zeiden de vakbonden in een eerdere verklaring.
11/05 19u15  Toegangstesten en quarantaineplicht krijgen steun Kamer, maar met wijzigingenDe tijdelijke wetten voor de quarantaineplicht en de toegangstesten hebben de instemming gekregen van een meerderheid van de Tweede Kamer. Maar de Kamer stemde ook voor een aantal belangrijke aanpassingen van de voorstellen van het kabinet. Zo vervalt de eigen bijdrage van 7,50 euro voor een testbewijs dat nodig is voor toegang tot bepaalde evenementen, activiteiten en attracties. De Kamer stemde daar unaniem tegen. Goedgekeurde zelftesten krijgen een zelfde geldigheid als testen op testlocaties. Ook gaan een vaccinatiebewijs of een herstelbewijs van mensen die besmet zijn geweest gelden als 'toegangstest'. Verder zijn mensen met een beperking of ziekte die daardoor de test niet kunnen doen uitgesloten van de verplichting van een toegangstest. De Kamer heeft ook uitgesproken dat de wet niet mag leiden tot een directe of indirecte vaccinatieplicht of mag leiden tot dwang of drang van een vaccinatie. En de testlocaties moeten voor alle Nederlanders even toegankelijk zijn. Niet voor gevaccineerden Voor de quarantaineplicht en de daarbij horende testplicht voor reizigers uit 'zeerhoogrisicogebieden' heeft de Kamer besloten dat deze niet gelden voor gevaccineerden als voldoende vaststaat dat zij geen groot risico vormen bij de verspreiding van het virus. Voor landen waar een mutant van het virus rondgaat waar het vaccin niet tegen beschermt, geldt deze uitzondering niet. De quarantaineplicht vervalt ook voor mensen die naar Nederland komen voor de geboorte van een kind waarvan zij de ouder worden, en voor mensen die afscheid willen nemen van een naaste die gaat overlijden. Werkgevers die arbeidsmigranten in dienst hebben zijn verantwoordelijk voor een degelijke quarantainelocatie voor hun werknemers. En burgemeesters krijgen van de Kamer de mogelijkheid om in uitzonderingsgevallen ontheffing te verlenen van de quarantaineplicht voor bepaalde inwoners van hun gemeente. Uiteindelijk stemden regeringspartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie, en oppositiepartijen GroenLinks en Volt voor de wet over de testbewijzen. Deze zelfde partijen en de PvdA stemden voor de quarantaineplicht. De wetten worden hierna nog behandeld door de Eerste Kamer. Daar hebben de voorstanders ook een meerderheid.
11/05 19u15  Coronacrisis in India: 'Dit is een fout van de overheid''De regering heeft de beste dokters en wetenschappers tot zijn beschikking voor advies. Toch dacht de overheid niet dat er zoiets als dit zou gebeuren. Ze hadden beter voorbereid moeten zijn, met zuurstof bijvoorbeeld. Dit is een fout van de overheid.' Riksjachauffeur Rajender Chauhan kan er met zijn hoofd niet bij. Waarom was de regering niet beter voorbereid op de tweede golf coronabesmettingen in India? Terwijl beelden van talloze patiënten die naar adem happen de wereld overgaan, is dit een vraag die bijna iedereen in India bezighoudt. Met als gevolg dat de populariteit van de regering van premier Modi een dieptepunt heeft bereikt. Een storm 'Voor het eerst in zeven jaar is het aantal mensen dat ontevreden is met de regering hoger dan het aantal mensen dat tevreden is', zegt Yashwant Deshmukh. Hij ondervraagt dagelijks duizenden Indiërs in verschillende lokale talen met zijn bedrijf C-Voter. 'De tweede coronagolf heeft ons getroffen als een storm', zei premier Modi op 20 april in een live toespraak op televisie. Die dag werden er 295.000 nieuwe besmettingen geteld. Maar drie dagen eerder, op een dag dat er ruim 260.000 besmettingen bij kwamen, prees Modi nog de massale opkomst bij een verkiezingsbijeenkomst in de deelstaat West-Bengalen. 'Modi geniet zo'n hoge mate van vertrouwen door heel India, dat mensen hierdoor waarschijnlijk dachten dat corona overwonnen was, en dat ze niet meer voorzichtig hoefden te zijn', zegt Deshmukh. 'Hierdoor heeft het vertrouwen in hem nu een flinke deuk opgelopen.' 'Uitzonderlijkheidsgevoel' Al in januari sprak Modi tijdens de virtuele Davos-conferentie over 'een verhaal van hoop' uit India. Op dat moment was het aantal besmettingen heel laag. Toch had de regering rekening moeten houden met een tweede golf, zegt epidemioloog Chandrakant Lahariya. 'Het was altijd bekend dat er een tweede golf zou komen. Maar er heerste een soort Indiaas uitzonderlijkheidsgevoel. Dat het hier vrijwel voorbij is, hoewel er een tweede golf is in andere landen. De waarschuwingen zijn genegeerd en de voorbereiding was niet voldoende.' Onderzoekster Indira Chakravarthi zegt dat waarschuwingen met het ministerie van Volksgezondheid zijn gedeeld, maar dat hier niets mee is gedaan. 'Het doel van de lockdown vorig jaar was om de zorginfrastructuur te verbeteren. Maar is het aantal ziekenhuizen toegenomen, of het aantal primaire klinieken, of het aantal dokters en verplegers? En hoe had dat ook gekund, want het zorgbudget is niet verhoogd. De mate van lijden en de dodentallen hadden minder kunnen zijn.' Ze wijst erop dat in oktober vorig jaar een parlementaire commissie nog had geconcludeerd dat openbare ziekenhuizen meer zuurstof nodig hadden, en dat er stappen moesten worden gezet om daar iets aan te doen. Ook is weinig gedaan om de testcapaciteit uit te breiden, zegt Chakravarthi. 'Daarom hebben we weinig informatie uit het platteland. In hoeverre het virus zich daar verspreidt, weten we niet.' Besmettingen platteland De dagelijkse besmettingscijfers beginnen af te nemen. Maandag kwamen er zo'n 330.000 gevallen bij. Het hoogste aantal tot nu toe was op 6 mei, met ruim 414.000 besmettingen. Een dag later volgde het hoogste sterftecijfer van 4187 mensen op een dag. Maar experts zijn het erover eens dat dit niet de werkelijke aantallen weergeeft. 'Er zijn veel berichten over mensen die last hebben van griep en hoest, en over lange rijen mensen die bij klinieken aankloppen met covidsymptomen', zegt Lahariya. Maandag doken beelden op van tientallen lichamen die in de Ganges dreven. Dorpelingen zouden zich volgens lokale zorgmedewerkers de vele crematies niet meer kunnen veroorloven. Toch heeft de regering niet toegegeven dat er fouten zijn gemaakt. Vorige maand werden zelfs kritische berichten verwijderd van Twitter, schrijft Human Rights Watch. Het medische tijdschrift The Lancet plaatste hier afgelopen zaterdag een kritisch hoofdartikel over. 'Modi's acties om kritiek en open discussie te onderdrukken tijdens de crisis zijn onvergeeflijk', aldus het blad. Het tijdschrift roept de regering op fouten toe te geven en 'verantwoordelijk en transparant leiderschap te bieden'. Serieus Lahariya ziet het als een positief teken dat nu in elk geval wordt erkend dat er waarschijnlijk ook nog een derde golf komt. 'Maar het moet dit keer niet bij beloftes blijven', zegt hij. 'Toen de eerste golf begon was er een hoop discussie over het uitbreiden van India's zorginfrastructuur. Veel van die beloftes zijn niet opgevolgd. Alleen door nu de zorginfrastructuur voor te bereiden op die derde golf, vooral op het platteland, kan aangetoond worden dat we serieus zijn.' Volgens hem is het vertrouwen in de zorg geschaad, en niet alleen door wat er momenteel gaande is. 'De regering heeft vier jaar geleden al beloofd het budget voor zorg te verhogen van 1,2 naar 2,5 procent van het bbp, maar er is nauwelijks iets gebeurd. We moeten ze snel mogelijk de uitgaven verhogen. Er zou ook meer geld naar de primaire zorg gaan. Aan al die beloftes moeten worden voldaan.'
11/05 19u15  Staat in cassatie tegen betaling ruim 800 miljoen aan obligatiehouders SNSDe staat gaat in cassatie tegen de uitspraak dat de overheid ruim 800 miljoen euro plus rente moet betalen aan beleggers in SNS Reaal en SNS Bank. 'Uitbetaling van de schadeloosstelling wordt nu uitgesteld tot de hoogte van de schadeloosstelling definitief is komen vast te staan', schrijft minister Hoekstra (Financiën) aan de Tweede Kamer. Toen de overheid SNS in 2013 nationaliseerde, werden beleggers onteigend. Na een jarenlange juridische strijd besloot de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam in februari dat de overheid 804 miljoen euro plus rente moest betalen. Dat bedrag moet voor het grootste deel naar obligatiehouders gaan, die geld hadden uitgeleend aan SNS. Als SNS Reaal en SNS Bank failliet waren gegaan waren de aandelen waardeloos geweest, maar de obligaties niet, was de redenering van de Ondernemingskamer. Procesregels Cassatierechtspraak wordt gedaan door de Hoge Raad. Die beoordeelt niet de inhoud van de zaak, maar toetst of het recht en de procesregels goed zijn uitgelegd en toegepast en of de uitspraak voldoende is onderbouwd.
11/05 18u15  Oppositie vindt plannen Rutte onvoldoende, onder de maat en oplichterijDe oppositie in de Tweede Kamer is niet onder de indruk van Ruttes ideeën over een andere bestuurscultuur en zijn rol daarin. 'Ik vind de plannen onvoldoende; niet wat Nederland nodig heeft', zei Klaver van GroenLinks de dag na het interview van de VVD-leider en demissionair premier bij Nieuwsuur. In het gesprek pleitte Rutte onder voor meer maatwerk bij uitvoeringsinstanties zoals de Belastingdienst. Verder wil hij dat bij grote maatschappelijke akkoorden altijd eerst de Kamer een mandaat geeft over de hoofdlijnen. Volgens Klaver moet het vertrouwen tussen overheid en burger worden hersteld, en is dit niet genoeg. 'Het moet nog een tandje concreter.' Mensen worden vermalen PvdA-leider Ploumen mikt op meer dan een tandje erbij en noemt het 'onder de maat' wat Rutte voorstelt. Ze geeft de voorbeelden van de toeslagenaffaire en de afhandeling van de aardbevingsschade. 'Mensen worden vermalen en ik heb geen voorstellen gehoord die daarop ingaan.' Beide partijleiders sluiten Rutte toch nog niet uit als eventuele onderhandelingspartner aan de formatietafel. 'Het vertrouwen is nú nog niet hersteld', zegt Ploumen. Klaver benadrukt dat hij best bereid is om over de inhoud te praten met Rutte. SP-leider Marijnissen serveerde Rutte al aan het begin van de huidige vertrouwenscrisis af en ze is niet van plan daarvan terug te komen. 'Degene die de brand heeft aangestoken, kan 'm niet blussen', zegt ze vandaag nog maar eens. Fractieleider Ouwehand van de Partij voor de Dieren is ook niet onder de indruk. 'Ik heb ervaring met radicale ideeën en bij de heer Rutte kon ik er niet één bespeuren', was haar oordeel. Ook Ouwehand zegde eerder al het vertrouwen in Rutte op, en blijft daarbij. 'Het is niet geloofwaardig wat hij vertelt.' Hetzelfde ongeveer vindt PVV-leider Wilders. 'Dat was niks, nada, noppes. Radicale leegheid. Oplichterij. Onzeker, onrustig, nerveus. Wat een ongelooflijk slecht verhaal', twitterde hij na het interview. Trailer Kaag van D66 is een stuk milder over het optreden van Rutte. 'Het is een begin en dat vind ik belangrijk', zei ze. Rutte had van tevoren aangekondigd dat hij kwam spreken over 'radicale ideeën', maar dat vond Kaag tegenvallen. 'Soms is de trailer spannender dan de film.' D66 werd de tweede partij bij de verkiezingen en neemt samen met de VVD het voortouw in de speurtocht naar de volgende coalitie. Kaag is te spreken over de voorstellen voor de bestuurscultuur die de demissionair premier deed, onder meer voor een dunner regeerakkoord, sneller vrijgeven van ambtelijke stukken en meer ruimte in de ministerraad voor discussie. Volgens haar gaat het om thema's die D66 en andere partijen al langer uitdragen. 'En wij willen natuurlijk nog veel meer.' De D66-leider vindt het belangrijk dat er nu tempo wordt gemaakt met de formatie, zodat er weer problemen kunnen worden aangepakt. CDA en Omtzigt Voor die formatie is het CDA een belangrijke factor, al is het maar omdat de partij Ruttes favoriet is voor de volgende coalitie. Die partij reageert morgen in het debat op de ideeën van de VVD-leider. Verder gaat Rutte op enig moment nog spreken met de nummer 2 van het CDA, Kamerlid Omtzigt. Die zit al enige tijd overwerkt thuis en is zeer kritisch over de demissionair premier. In het debat over het eindverslag van informateur Tjeenk Willink kan evenwel een begin worden gemaakt met het vervolg van de formatie. Naar verwachting wordt in dat debat Mariëtte Hamer aangewezen als nieuwe informateur. Zij mag dan de volgende stappen gaat zetten op weg naar een nieuw kabinet.
11/05 18u15  Nog altijd onvoldoende zicht op vaccinatiegraadHet zicht op de vaccinatiegraad in Nederland is in twee weken amper verbeterd. Nog altijd is een kwart van de gezette prikken niet geregistreerd in het centrale register van het RIVM. Daardoor is nog altijd niet duidelijk hoeveel mensen in verpleeghuizen en hoeveel mensen door de huisartsen wel en niet zijn gevaccineerd. Het gebrek aan de informatie komt doordat de prikken die bij huisartsen en zorginstellingen zijn gezet, nog steeds niet allemaal worden doorgegeven aan het RIVM. Twee weken geleden hadden de huisartsen en de zorginstellingen respectievelijk 44 en 53 procent van hun gezette prikken doorgegeven, nu is dat 48 en 57 procent. Het opkrikken van die registraties is maar minimaal gelukt tot nu toe. De GGD'en en ziekenhuizen geven wel nagenoeg alles door, zo'n 95 procent. Het zal nooit 100 procent worden volgens het RIVM, omdat er altijd mensen zullen zijn die hun gegevens niet willen delen. OMT bezorgd Vorige maand ontstonden zorgen over het onvolledige vaccinatieregistratiesysteem CIMS. De oorzaak van de onvolledigheid was terug te voeren op de aanlevering van gegevens door huisartsen en zorginstellingen. Het RIVM besloot daarop die partijen zelf te gaan bellen om het belang van centrale registratie te benadrukken. Volgens het OMT en het RIVM leidt een onvolledig CIMS-systeem tot onduidelijkheid over het aantal gevaccineerden en bemoeilijkt het de monitoring, evaluatie en bijsturing van het vaccinatieprogramma. Er is bijvoorbeeld daardoor ook geen goed overzicht van het aantal positieve coronatests na vaccinatie. Ook bijwerkingencentrum Lareb wees op het belang van goede registratie voor het monitoren van bijwerkingen De verschillende partijen die de vaccinaties zetten in Nederland, huisartsen, zorginstellingen, ziekenhuizen en GGD'en registreren de vaccinatiegegevens ieder in hun eigen systemen. De vaccinatie wordt dus altijd ergens geregistreerd. Wanneer mensen daar toestemming voor geven, komen hun gegevens - uiteindelijk - ook in het systeem van het RIVM. Geen verklaring RIVM denkt dat het lage percentage bij de zorginstellingen komt doordat een deel van de verpleeghuizen wacht tot na 'de veegronde' om alle gegevens in één keer door te geven. Die veegronde is bedoeld om nieuwe bewoners of bewoners die voorheen niet konden worden gevaccineerd alsnog een prik te geven. Bij de huisartsen ligt het ingewikkelder. 'We hebben geen verklaring hiervoor', zegt een woordvoerder van het RIVM. 'Het heeft onze volle aandacht dus we kijken nu hoe we de huisartsen het beste kunnen helpen.' Ook de Landelijk Huisartsen Vereniging weet niet waar de registratieachterstand aan ligt. Hoe lang het duurt voordat de problemen zijn opgelost, kan het RIVM ook niet zeggen. 'We kijken nu hoe we verder moeten, maar we denken wel dat het opgelost kan worden,' aldus de woordvoerder. Koppeling reispas EU Of dat op tijd is voor de covid-reispas van de EU, waarin het landelijke centrale register ook een belangrijke rol speelt, is niet duidelijk. De Europese Commissie zei gisteren dat lidstaten op 1 juli al van start kunnen met het certificaat waarmee reizen binnen de EU makkelijker wordt. In Nederland wordt het vaccinatiebewijs onderdeel van de CoronaCheck app en website, die gevoed worden door het centrale register. De koppeling tussen CIMS en CoronaCheck zal snel klaar zijn volgens de laatste update van het ministerie van VWS. Maar, 'omdat een vaccinatiebewijs niet de keus omtrent het delen van gegevens met het RIVM mag beïnvloeden, zal het ook altijd mogelijk zijn voor mensen om hun vaccinatiebewijs langs een andere route te krijgen', aldus een woordvoerder van VWS. Die andere route zal langer op zich laten wachten.
11/05 18u15  Twee doden in Israël door raketten uit Gaza, Netanyahu kondigt stevigere actie aanIn Israël zijn twee doden gevallen door raketten die vanuit Gaza zijn afgeschoten. Het zijn de eerste dodelijke slachtoffers aan Israëlische zijde tijdens het huidige conflict tussen Israël en Hamas. Het gaat om twee vrouwen wier huizen in Asjkelon, net ten noorden van Gaza, door een raket werden getroffen. Ze zouden hun schuilkelders niet op tijd hebben kunnen bereiken. Door Israëlische luchtaanvallen zijn in Gaza in totaal 28 dodelijke slachtoffers gevallen sinds maandag, zegt Hamas. Onder hen zijn negen kinderen. Ook vielen er 152 gewonden. Volgens Israël zijn er zestien militanten gedood. Sommige burgers zouden het slachtoffer zijn geworden van mislukte raketlanceringen vanuit Gaza zelf, beweert het Israëlische leger. Het leger heeft naar eigen zeggen zo'n 130 luchtaanvallen uitgevoerd. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu bezwoer de intensiteit van luchtaanvallen tegen stellingen van Hamas en andere radicale groeperingen in de Gazastrook verder op te voeren: 'We zullen Hamas een slag toebrengen die ze niet hadden verwacht.' Er zijn sinds gisteren zo'n 400 raketten afgeschoten op Israël. Huisuitzettingen Het conflict ontvlamde na wekenlange spanningen in Jeruzalem. Bij confrontaties tussen de Israëlische politie en Palestijnen vielen daar honderden gewonden. De confrontaties ontstonden eerst om vrijheidsbeperkingen van Palestijnen tijdens de Ramadan in de Oude Stad en daarna om de voorgenomen huisuitzetting van Palestijnse families in Oost-Jeruzalem. Gisteren escaleerden de spanningen tot gewapende actie tussen Israël en Hamas. Hamas schoot voor het eerst sinds 2014 raketten af op Jeruzalem en Israël bestookte Gaza met luchtaanvallen.
11/05 18u15  Mariëtte Hamer (PvdA) wordt nieuwe informateurSER-voorzitter Mariëtte Hamer wordt morgen vrijwel zeker benoemd tot nieuwe informateur. Ingewijden bevestigen dat de oud-fractievoorzitter van de PvdA de kabinetsformatie verder moet gaan helpen. Morgen debatteert de Tweede Kamer over het eindverslag van de huidige informateur, Herman Tjeenk Willink, ook van de PvdA. Die constateerde dat er voldoende mogelijkheden zijn voor verdere gesprekken over de vorming van een meerderheidskabinet. De 62-jarige Hamer is de voorzitter van de Sociaal-Economische Raad, waarin werkgevers, vakbonden en de overheid samenwerken. Het is een van de belangrijkste adviesorganen van het kabinet. Vertrouwen in Rutte In het debat morgen zal het veel gaan over het vertrouwen in VVD-leider Mark Rutte. Dat staat ter discussie nadat bleek dat hij in de gesprekken met de verkenners had gesproken over een andere functie voor CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. Rutte erkende gisteren bij Nieuwsuur opnieuw dat hij fouten heeft gemaakt, maar zei daarbij dat hij nu niet ineens allerlei dingen heel anders zal gaan doen. Morgen zal moeten blijken of er bij mogelijke coalitiepartners als CDA, D66, PvdA en GroenLinks voldoende vertrouwen is om met Rutte verder te praten over een nieuw kabinet.
11/05 18u15  Literatuurstudie levert geen bewijs voor gezondheidsschade door burnpits(Ex-)militairen hebben mogelijk gezondheidsproblemen gekregen door burnpits tijdens buitenlandse missies, maar daar is geen wetenschappelijk bewijs voor. Dat concluderen onderzoekers van de Universiteit Utrecht (UU), die een literatuurstudie deden in opdracht van het ministerie van Defensie. Burnpits zijn kuilen waarin afval wordt verbrand. Daarbij komen 'fijnstof, verbrandingsgassen en/of andere verbrandingsproducten' vrij, met mogelijk 'risicovolle, ongezonde concentraties', stellen de onderzoekers van het Institute for Risk Assessment Sciences (IRAS) en het Nederlands Kenniscentrum Arbeid en Longaandoeningen (NKAL) van de UU. Er is te weinig bekend over de blootstelling aan de burnpits. De gevolgen worden onder meer bepaald door de afstand tot zo'n kuil, de windrichting en hoe vaak en hoe lang militairen waren blootgesteld, stellen de onderzoekers. De literatuurstudie naar zestien bestaande studies heeft geen nieuwe inzichten opgeleverd. Schadevergoeding In 2019 dachten tientallen militairen dat ze tijdens hun uitzending in Afghanistan kanker hadden gekregen door het brandende afval. Daarop werd een meldpunt ingesteld, waar binnen twee weken 110 bezorgde militairen zich meldden. Defensie zegt al jaren geen burnpits meer te gebruiken. 'Als iemand denkt klachten te hebben door het werk, dan wordt dit per individu beoordeeld', meldt het ministerie. 'Als het onderzoek uitwijst dat gezondheidsschade kan zijn veroorzaakt door een burnpit, dan kan iemand een beroep doen op de regeling 'volledige schadevergoeding'.'
11/05 18u15  Politie vindt drugslab op scheepswerf in AngerenDe politie heeft op een scheepswerf in Angeren, ten zuiden van Arnhem, een drugslab gevonden. Dat zat in een zeecontainer die daarvoor speciaal was ingericht. Het is nog onduidelijk wat er precies in de zeecontainer werd geproduceerd en in welke hoeveelheden. Er is ook nog niemand aangehouden. De politie doet onderzoek en zal daarna het lab ontmantelen. De politie heeft bij de actie onder meer een gepantserd voertuig ingezet: De eigenaar van de scheepswerf zegt totaal verrast te zijn door de vondst van het lab. 'Ik was onderweg naar een klant toen ik een telefoontje kreeg en hoorde dat de politie de poort wilde openbreken', vertelt Bas Peters van de scheepswerf aan Omroep Gelderland. 'Ik ben meteen omgekeerd en toen ik terugkwam op het bedrijf, waren er al overal agenten.' De werf stalt en onderhoudt schepen en verhuurt daarnaast containers. 'Mensen gebruiken de containers bijvoorbeeld voor opslag van hun spullen. Ik heb inmiddels in de container gekeken en dat lijken inderdaad drugstoestanden.' Peters verhuurde de bewuste container naar eigen zeggen een maand geleden aan iemand uit Zevenaar. 'Hij liet gewoon zijn legitimatie zien. Alles leek in orde, maar die man zie ik dus nooit meer terug, dat is wel duidelijk. Jammer, want ik zou de schade aan de poort wel op hem willen verhalen.' Peters zegt geen idee te hebben hoe de politie het drugslab op het spoor kwam.
11/05 18u15  Ombudsman: club die Rutte wil om burgers te helpen is er al'Het moet echt anders, de burger verdient beter'. Dat is de boodschap van de Nationale ombudsman in zijn verslag over vorig jaar. Ombudsman Van Zutphen heeft het verslag aangeboden aan de Tweede Kamer. Van Zutphen maakt zich vooral zorgen over burgers die zonder hulp moeite hebben om mee te kunnen doen of aan de kant komen te staan. Hij grijpt het jaarverslag aan om de Tweede Kamer op te roepen wetten simpel en begrijpelijk te maken. Overheid is er voor de burger Van Zutphen benadrukte dat hij al vaak heeft gezegd dat de overheid er voor de burger is en niet andersom: 'We spreken bestuurders en ambtenaren hierop aan, maar ook de Tweede Kamer.' Dat het vaak mis gaat in de uitvoering, is een belangrijk thema in de formatie. Gisteren pleitte VVD-leider Rutte nog voor 'een club tussen kabinet en Kamer' die burgers helpt als ze een probleem hebben en er niet uitkomen met uitvoeringsorganisaties. Van Zutphen zei over die club bij de aanbieding: 'Die is er', doelend op het instituut Ombudsman. Hij voegde eraan toe dat hij op zoek is naar een club die zijn rapporten leest. Tegen de Tweede Kamer zei hij: 'Ik hoop dat u dat zult zijn en dat u dat ook echt gaan doen.' De ombudsman vindt dat je burgers, maar ook ambtenaren in de uitvoering in de steek laat als regels niet hanteerbaar zijn. Hij wil nog eerder en vaker met de Kamer van gedachten wisselen over zijn aanbevelingen en adviezen. Burgers door toeslagenaffaire in desastreuze problemen Van Zutphen kwam ook terug op de toeslagenaffaire: 'Die laat zien dat burgers door de overheid in desastreuze problemen terecht kunnen komen. Erkenning en een helpende hand laten soms heel lang op zich wachten. Het vertrouwen van burgers in de overheid staat hierdoor in toenemende mate onder druk.' De ombudsman benadrukte dat ook in de toekomst veel mensen de overheid hard nodig blijven hebben. Als voorbeeld noemde hij ondernemers die gebruikmaken van steunmaatregelen van de overheid, maar die moeten terugbetalen en daardoor in de problemen komen. 'Deze problemen op de oude voet aanpakken is geen optie', vindt Van Zutphen.
11/05 17u15  Volg hier om 19.00 uur de coronapersconferentie van Rutte en De JongeDemissionair premier Rutte en minister De Jonge van Volksgezondheid geven om 19.00 uur weer een persconferentie over de coronamaatregelen. Je kunt de persconferentie live volgen bij de NOS via de volgende kanalen:
11/05 17u15  Kabinet mikt op volledige opening middelbare scholen eind meiHet kabinet wil binnen twee weken een beslissing nemen over het weer volledig openen van de middelbare scholen. Die versoepeling zou dan in de week van 31 mei in moeten gaan, zeggen ingewijden. In de scholen hoeft dan ook niet langer 1,5 meter afstand gehouden te worden, want dat is in een vol gebouw niet mogelijk. Nu is het voortgezet onderwijs slechts gedeeltelijk open. De meeste leerlingen krijgen ongeveer de helft van de tijd fysiek les, de andere uren wordt er online onderwijs gegeven. Juist vandaag werd bekend dat de VO-raad (de vereniging van scholen in het voortgezet onderwijs) en scholieren verzameld in het LAKS bij demissionair minister Slob hebben aangedrongen op volledige opening van de scholen na Pinksteren. Dat valt dit jaar op 23 mei. De twee organisaties vrezen te grote leerachterstanden als de middelbare scholen nog langer maar voor de helft open zijn. 'Het risico bestaat dat het dan helemaal niet meer gebeurt dit schooljaar.' Het is nog zo'n zeven weken tot de zomervakantie.
11/05 16u15  RIVM: daling ziekenhuisopnames, maar nog onvoldoendeHet aantal opnames in zowel de ziekenhuizen als op de IC's is de afgelopen week met 22 procent gedaald, meldt het RIVM. Het RIVM zei eerder dat een daling van 20 procent voldoende is om verder te kunnen versoepelen. Toch is de daling die vandaag wordt geconstateerd volgens Aura Timen van het RIVM, die tevens secretaris is van het Outbreak Management Team, nog onvoldoende voor die volgende stap. Timen vindt het verstandig dat het kabinet nog een week wacht. Waarschijnlijk maakt het kabinet vanavond bekend dat er alleen zal worden versoepeld als er ook de komende week een dergelijke daling te zien is. Het RIVM gebruikt de piek van de huidige golf op 21 april daarbij als ijkmoment. 'En ten opzichte van die piek is er nog geen robuuste daling van ten minste 20 procent', aldus Timen. Volgens de cijfers van LCPS liggen er nu 2480 coronapatiënten in het ziekenhuis, 7 minder dan gisteren. De bezetting is flink lager dan een week geleden toen er 2613 patiënten lagen. Ook op de IC's liggen minder patiënten dan een week geleden: toen 818, nu 748. Het percentage positief geteste personen is in de afgelopen week gestegen naar 12,3. Dat was vorige week nog 11,7. Het aantal nieuwe meldingen van positief geteste personen was 47.108, een daling van 10 procent. Deze daling wordt in ieder geval voor een deel veroorzaakt doordat minder mensen zich hebben laten testen. De afgelopen kalenderweek lieten 354.085 mensen zich testen. Dat is 14 procent minder dan de week ervoor. Het aantal afgenomen testen in de teststraten van de GGD's lijkt beïnvloed te zijn door de meivakantie, zegt het RIVM. Vooral het aantal geteste personen jonger dan 18 jaar was lager dan voorgaande weken. Het aantal besmettingen daalde in alle leeftijdsgroepen, behalve in de leeftijdsgroep van 18 tot 24. Daar steeg het aantal positieve meldingen met 7 procent. Het reproductiegetal ligt weer boven de 1. Op 26 april was het R-getal 1,01. Een week eerder lag het nog ruim onder de 1.
11/05 16u15  Kabinet betreurt uitspraken NAM-directeur over Groningen zeerHet kabinet betreurt het zeer dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij 'opnieuw onrust heeft veroorzaakt' over de versterkingsoperatie in Groningen. Directeur Atema zei vrijdag in NRC dat geen 26.000 huizen versterkt hoeven te worden, maar slechts vijftig. Maar de NAM gaat daar helemaal niet over, zegt minister Van 't Wout van Economische Zaken. Die moet alleen de rekening betalen. In het Vragenuur in de Tweede Kamer benadrukte Van 't Wout dat er volgens afspraak 26.000 panden in het aardbevingsgebied geïnspecteerd zullen worden en dat die zo nodig zullen worden versterkt. Hoe lang dat precies gaat duren, weet hij niet. Maar de Groningers hoeven zich geen zorgen te maken dat het getal drastisch naar beneden wordt bijgesteld. 'We zijn zeer gemotiveerd om alles te doen voor de Groningers.' 'Groningers merken niks' De NAM, die verantwoordelijk was voor de gaswinning die tot de aardbevingen leidde, is jaren geleden al uit het proces van de schadeafwikkeling gehaald. Daarom baalt Van 't Wout enorm van de uitspraken van directeur Atema. Hij zei in de krant dat 'volgens de laatste berekeningen blijkt dat minder dan vijftig huizen vanwege de veiligheid hoeven te worden versterkt. Als we volgend jaar de gaskraan sluiten, zijn het er nog minder.' De enige rol van de NAM is nog dat 'alle kosten voor de schade bij hen in rekening worden gebracht, en die moeten ze gewoon betalen', zegt Van 't Wout. En als het bedrijf daartegen in arbitrage gaat, dan zal het kabinet 'keihard terugknokken'. 'Wij zijn daar tot de tanden toe op voorbereid.' Dat heeft geen gevolgen voor de versterkingsoperatie, onderstreept hij. 'De Groningers zullen daar niets van merken.'
11/05 16u15  Belastingdienst ontving bijna tien miljoen aangiftes inkomstenbelastingBij de Belastingdienst zijn dit jaar 9,8 miljoen aangiftes voor de inkomstenbelasting op tijd binnengekomen, een record. De fiscus vermoedt dat dit komt doordat mensen een week langer de tijd hadden. Door storingen in de eerste week was het moeilijk om aangifte te doen. Het duurde een aantal dagen voordat de problemen waren verholpen. Daarop werd de aangiftetermijn verlengd tot 8 mei. De deadline liep daarmee tot afgelopen zaterdag. Normaal gesproken duurt de aangifteperiode van 1 maart tot en met 1 mei. Minder uitstel De Belastingdienst vermoedt dat de extra week er ook voor heeft gezorgd dat wat minder mensen uitstel hebben gevraagd dan vorig jaar. Er kwamen 2,9 miljoen uitstelverzoeken binnen, 100.000 minder dan in 2020. Van de mensen die aangifte hebben gedaan, kregen 1,9 miljoen al bericht van de fiscus over de vraag of ze geld terugkrijgen of juist moeten betalen. De Belastingdienst probeert de rest voor 1 juli hierover te informeren.
11/05 16u15  Russische activist Olga Misik krijgt 2 jaar huisarrest voor vandalismeDe Russische activist Olga Misik krijgt 2 jaar en 2 maanden huisarrest wegens vandalisme. Daarbij mag ze tussen 22.00 en 06.00 uur niet buiten zijn, oordeelt de rechter. Afgelopen zomer werd Misik gearresteerd nadat ze een gebouw van het Openbaar Ministerie met verf had besmeurd. Ook had ze een spandoek met een steunbetuiging voor politieke gevangenen opgehangen. Sindsdien zit ze in huisarrest en mag ze geen internet gebruiken. De activiste kreeg bekendheid in 2019, toen ze als 17-jarig meisje de grondwet voorlas aan de oproerpolitie tijdens demonstraties. De foto van 'het meisje met de grondwet', waarop Misik in kleermakerszit en met een kogelvrijvest aan het artikel voorleest over het recht op vreedzaam protest, ging de hele wereld over. Misik wordt op sociale media veel geprezen om haar verzet tegen het regime van Poetin. Haar slotpleidooi in de rechtbank ging vorige week viral. In dat pleidooi haalde Misik de Duitse studente Sophie Scholl aan. Die werd tijdens de Tweede Wereldoorlog veroordeeld voor hoogverraad en op 22-jarige leeftijd onthoofd. 'Zij werd vervolgd voor pamfletten en graffiti, ik voor posters en verf', zei Misik in de rechtbank. 'In werkelijkheid staan we beiden terecht voor onze politieke gedachten. Mijn zaak lijkt erg op die van Sophie en het huidige Rusland lijkt erg op nazi-Duitsland', aldus de activist.
11/05 15u15  Oud-christenpoliticus Meindert Leerling (85) overledenOud-politicus Meindert Leerling is overleden. Hij was 85 jaar. Leerling zat van 1981 tot 1994 in de Tweede Kamer voor de RPF, en was ook politiek leider en fractievoorzitter van die partij. De RPF, de Reformatorisch Politieke Federatie, is een van de voorlopers van de ChristenUnie, een partij waartoe Leerling later zelf ook toetrad. De RPF, die werkte vanuit protestants-christelijke beginselen, had nooit meer dan twee zetels en lange tijd vormde Leerling een eenmansfractie. In 1985 splitste zijn fractiegenoot Wagenaar zich af na langdurige conflicten. Getuigenis Meindert Leerling gold als een principieel politicus, die meer uit was op getuigenis dan op macht. Voor hij de politiek inging, was hij jarenlang sportjournalist. Voor de dagbladencombinatie het Rotterdammer kwartet versloeg hij onder meer Olympische Spelen en voetbalwedstrijden. Hij was een groot kenner van het zaterdagamateurvoetbal. Doordeweeks versloeg hij ook Europa Cupwedstrijden, maar hij weigerde naar wedstrijden op zondag te gaan. Leerling stond ook mede aan de wieg van de Evangelische Omroep, waarvoor hij onder meer als tv-regisseur werkte. Na zijn vertrek uit de Kamer was hij nog manager van een christelijk koor en hij organiseerde reizen naar Israël.
11/05 15u15  Peuter (2) raakt gewond bij schietpartij in Amsterdam-ZuidoostEen 2-jarig kind is gisteravond gewond geraakt bij een schietpartij in Amsterdam-Zuidoost. De politie is nog op zoek naar twee verdachten. De schietpartij gebeurde rond 21.15 uur nabij een metrostation. Het kind is met een ambulance naar het ziekenhuis gebracht. De peuter is daar behandeld, maar moest ter observatie een nacht in het ziekenhuis blijven. De politie heeft een signalement gedeeld van de verdachten. Het is nog niet duidelijk wat de aanleiding is van het schietincident, schrijft NH Nieuws. Demonstratie Naar aanleiding van de schietpartij organiseren buurtbewoners zaterdag een tocht tegen geweld. 'De buurt doet er alles aan om het hier veilig en goed voor de kinderen te maken. Er is een jongerencentrum in aanbouw, de oppasmoeders van Kraaiennest zijn dagelijks in de speeltuin en er wordt iedere dag voorgelezen', schrijft buurtorganisatie Hart voor de buurt in de aankondiging. 'Ondertussen worden op een steenworp afstand de kinderen neergeknald. Dit moet stoppen!' De demonstratie begint zaterdag om 14.00 uur op het plein naast het metrostation. Vanuit daar wordt een ronde door de buurt gelopen. Iedereen die mee wil doen wordt gevraagd potten en pannen mee te nemen, schrijft AT5. Het is de bedoeling om zo veel mogelijk lawaai te maken tegen geweld.
11/05 15u15  'Pfizer sluist miljardenwinst weg via Nederland'Vaccinproducent Pfizer sluist een groot deel van zijn winst weg via belastingparadijzen, waaronder Nederland, Luxemburg en Ierland. Dat meldt Follow The Money (FTM). In Nederland zou Pfizer zelfs helemaal geen belasting betalen, terwijl het bedrijf in Capelle aan den IJssel een kantoor heeft staan. De Zuid-Hollandse plaats is de thuisbasis van de Nederlandse vennootschap van Pfizer, waar 220 mensen werken. Volgens FTM maakte de vennootschap de afgelopen tien jaar in totaal ruim 139 miljard euro winst en wordt er jaarlijks meer dan 36 miljard euro omgezet. 'Het gaat om enorme bedragen', zegt FTM-journalist Henk Willem Smits bij radiozender BNR. 'En die winst is onbelast.' Volgens hem is het Pfizer-kantoor in Nederland een soort 'gigantische brievenbus-bv'. Door legale fiscale constructies hoeft de vennootschap in Capelle niets af te dragen aan de Nederlandse schatkist. Smits noemt het 'schrijnend' dat overheden met belastinggeld Pfizer-vaccins inkopen, maar dat het bedrijf daar zelf 'geen stuiver aan bijdraagt'. De farmaceut zegt in een reactie tegen FTM dat Pfizer in meer dan 150 landen over de hele wereld zaken doet. 'Te allen tijde, en overal waar we actief zijn, houdt Pfizer zich aan alle boekhoud- en belastingwetten en betaalt het alle verschuldigde belastingen.'
11/05 15u15  Rechter verbiedt afschot dieren bij Groningen Airport EeldeGroningen Airport Eelde mag niet langer dieren afschieten rond de luchthaven voor de vliegveiligheid. Dat heeft de meervoudige kamer van de rechtbank Groningen vandaag besloten. Volgens de rechters is een ontheffing voor het doden en vangen van beschermde dieren onder voorwaarden toegestaan, maar dan moet dat wel gebeuren via een goedgekeurd faunabeheerplan. Dierenwelzijnsorganisaties Animal Rights en Fauna4Life spanden een zaak aan tegen de provincie Drenthe, nadat die begin vorig jaar een vergunning afgaf voor het doden van 41 soorten vogels en 26 soorten zoogdieren, als ze een gevaar vormen voor het vliegverkeer. Volgens de organisaties was de vergunning slecht onderbouwd. Nieuwe versie vergunning Vorig jaar juni gaf de voorzieningenrechter de dierenwelzijnsorganisaties gelijk. Het besluit voor de vergunning was onvoldoende gemotiveerd en de provincie kreeg vier weken de tijd om het te herzien. De provincie stelde een nieuwe vergunning op waar twintig diersoorten minder op stonden. Animal Rights en Fauna4Life stapten daarop opnieuw naar de voorzieningenrechter omdat de afschot van de overgebleven diersoorten op de lijst volgens hen nog steeds niet goed gemotiveerd was. De voorzieningenrechter schoof de zaak vanwege de complexiteit door naar de meervoudige kamer. Vandaag vernietigde die de herziende vergunning van de provincie Drenthe. 'Blij' De dierenwelzijnsorganisaties zijn blij met de uitspraak. 'Vliegvelden liggen gevoelig. Niemand wil dat er vliegtuigen neerstorten, wij ook niet. Ons belangrijkste punt is dat als de provincie een opdracht tot afschot geeft, dit dan wel goed moet worden onderbouwd. Dat is hier niet gebeurd en dat is kwalijk', zegt campagneleider Jessica Smit van Animal Rights tegen RTV Noord. De provincie Drenthe en Groningen Airport Eelde kunnen nog in beroep gaan bij de Raad van State, de hoogste bestuursrechter van ons land. Volgens een woordvoerder is de luchthaven zich nog aan het beraden op het vonnis. Ook de provincie Drenthe beraadt zich nog op een reactie.
11/05 15u15  Nationaal herstel is prioriteit, zegt Britse koningin in parlementKoningin Elizabeth heeft bij de opening van het Britse parlementaire jaar gezegd dat een nationaal herstel van de coronapandemie de belangrijkste prioriteit is van de Britse regering. In het House of Lords las Elizabeth de plannen van de regering-Johnson voor het komende jaar voor. De opening van het parlementaire jaar is in Groot-Brittannië normaal gesproken een grote ceremoniële plechtigheid, maar was nu vanwege corona sober. Zo kwam de Britse vorstin niet in een koets naar het parlement, maar in een auto en droeg ze geen hermelijnen mantel en kroon, maar een alledaagse jurk. Het was voor het eerst dat de 95-jarige vorstin weer een belangrijke taak als staatshoofd uitvoerde sinds de dood van haar echtgenoot Philip, op 9 april. Sinds zijn overlijden heeft ze Windsor Castle nauwelijks verlaten. Vandaag werd ze begeleid door haar zoon Charles en zijn vrouw Camilla. Werken aan verandering In haar toespraak zei Elizabeth dat haar regering in alle delen van het land banen, bedrijven en economische groei wil ondersteunen en de gevolgen van de pandemie voor openbare diensten wil aanpakken. De Conservatieve Partij van Boris Johnson won ruim anderhalf jaar geleden de verkiezingen met de belofte van verandering, maar door de coronapandemie is daar nog weinig van terechtgekomen. Maar 'de crisis heeft op geen enkele manier het verlangen van de regering naar verandering verminderd', zei Elizabeth. Nu het coronavirus bij de Britten grotendeels bedwongen lijkt, hoopt Johnson zijn 'nivellerings'-agenda nieuw leven in te blazen. Brexit-beloften Zo wil hij de voordelen van de brexit tonen en bijvoorbeeld zijn belofte van investeringen in de gezondheidszorg inlossen. Hij wil de regels rond staatssteun en aanbestedingen stroomlijnen, zodat noodlijdende bedrijven sneller geld kunnen krijgen. Johnson wil ook het onderwijs hervormen om volwassenen toegang te geven tot levenslang leren, wat zijn regering ziet als sleutel tot hervorming van de Britse beroepsbevolking. Wat klimaatverandering betreft, herhaalde zijn regering de toezegging om tegen 2050 netto nul CO2-uitstoot te bereiken. Johnson hoopt dat dat andere landen zal aansporen tot strengere emissiedoelstellingen, vóór de VN-klimaattop in november in Schotland.
11/05 15u15  Dementerende vrouw komt om bij woningbrand in HuizenBij een woningbrand in Huizen is vannacht een oudere vrouw om het leven gekomen. Aan de brand zou een explosie vooraf zijn gegaan. Meerdere woningen zijn uit voorzorg ontruimd. De brandweer had de uitslaande brand binnen een uur onder controle. Het slachtoffer is de bewoner van het huis. Eerder ging het gerucht dat het om een kind zou gaan. 'Dementerend' Volgens een aantal buurtbewoners was de vrouw dementerend. Buren zouden al meermalen bij hulpinstanties aan de bel hebben getrokken. 'Elke dag wist ik dat dit kon gebeuren', zegt een buurvrouw tegen NH Nieuws. 'Soms dacht ze dat ze ineens weer kon fietsen, terwijl ze met een rollator of een wandelstok liep. Zo'n vrouw moet het met een beetje thuiszorg en hulp van de buren doen en voor de rest zelf uitzoeken. Dat mag niet, dat is levensgevaarlijk.' De forensische recherche doet onderzoek in het pand. De oorzaak van de brand is nog niet bekend.
11/05 14u15  'Optreden Rutte bij Nieuwsuur leek vooral sollicitatiegesprek'Demissionair premier Mark Rutte beloofde vooraf radicale ideeën voor een nieuwe bestuurscultuur. Maar hij gaat niet 'opeens allerlei dingen anders doen', bleek gisteravond aan tafel bij Nieuwsuur. 'Ik zag voornamelijk iemand die een sollicitatiegesprek deed om zijn plekje te behouden', zegt Kristie Rongen, gedupeerde in de toeslagenaffaire. Ruim twintig minuten werd de VVD-leider, naar eigen zeggen nadrukkelijk in die rol, live op televisie geïnterviewd. Over wat hij anders zou doen als hij opnieuw premier wordt. Hij erkende een aantal fouten, zoals de voorkeur geven aan controle en snelle besluitvorming ten koste van debat binnen het kabinet en in de Kamer. Ook kwam hij met voorstellen, bijvoorbeeld voor de oprichting van een 'club tussen kabinet en Kamer' om mensen te helpen bij problemen met de overheid. Daarbij wil Rutte dat het voor burgers makkelijker wordt een beroep te doen op de rechtelijke macht. 'Te hoge verwachtingen' 'Maar dit was geen groot plan om het allemaal anders te doen', zei politiek verslaggever Xander van der Wulp vanochtend in het NOS Radio 1 Journaal. 'We moeten denk ik concluderen dat Rutte zelf te hoge verwachtingen heeft gewekt in de aanloop naar dit interview. Ik denk dat we vooral hebben gekeken naar iemand die ruim tien jaar premier is en dat erg graag wil blijven. Ondanks dat veel andere partijen in Tweede Kamer, en ik vrees voor Rutte ook veel mensen in het land, op hem zijn uitgekeken.' Op sociale media wordt laconiek gereageerd op Ruttes zelfkritiek en zijn voornemen om het beter te gaan doen. Sommigen nemen het voor hem op en benadrukken dat het 'ook nooit goed is', maar het negatieve sentiment overheerst: 'Rutte had radicale veranderingen toegezegd, maar zei niets nieuws', zegt Rongen. Zij is een van de duizenden ouders die onterecht geld moesten terugbetalen aan de Belastingdienst. Vanwege de toeslagenaffaire is het kabinet gevallen. 'Verkooppraatje' Rongen vreest dat er uiteindelijk niets verandert aan de bestuurscultuur. Ruttes voorstellen om de burger te helpen bij een conflict met de overheid ziet ze vooral als 'verkooppraatje'. 'Hij wilde alleen zijn ingestudeerde verhaal aan de pers vertellen en gaf geen antwoord op de vragen die gesteld werden.' Het grote interview volgde op het eindrapport van informateur Herman Tjeenk Willink. Die adviseerde een meer open bestuursstijl en 'een andere invulling van het premierschap'. Willink zei eind april dat Rutte daarover had nagedacht en op korte termijn zijn gedachten naar buiten zou brengen. Echt een grote fout Kort door de bocht was de boodschap voor Rutte: vertrouwen terugwinnen. Begin april namen partijen immers een motie van afkeuring aan tegen de demissionair premier. Bij Nieuwsuur gaf de VVD'er toe 'echt een grote fout te hebben gemaakt' bij de betreffende kwestie rondom CDA-Kamerlid Omtzigt, Rutte zegt binnenkort een persoonlijk gesprek te hebben met Pieter Omtzigt over diens 'boosheid': Omtzigt zei in een reactie dat hij bereid is tot een gesprek. Maar niet op korte termijn aangezien hij overwerkt thuiszit. 'Het viel mij op dat Rutte zei dat hij niet had overwogen op te stappen', zegt hoogleraar leiderschap en organisatieverandering Janka Stoker (RUG). 'Terwijl je na zo'n motie van afkeuring - nooit eerder voorgekomen tegen een demissionair premier - toch wel zou mogen verwachten dat een leider die vraag aan zichzelf stelt.' Rutte beargumenteert dat opstappen raar zou zijn, aangezien hij twee miljoen voorkeursstemmen heeft gehad en lijstrekker is van de grootste partij. Het is volgens hem beter om kritisch te reflecteren op zijn handelen. 'Er is geen kwestie van goed of slecht, maar wel een kwestie van 'wat zit er in mij' waardoor dingen soms niet goed gaan', zei Rutte. 'Superman in de spiegel' Volgens Stoker is reflectie belangrijk, maar moet je dit als leider niet in je eentje doen. 'Uit onderzoek blijkt dat er vaak een groot verschil zit in hoe leidinggevenden zichzelf beoordelen en hoe anderen dat doen. Het probleem is dat leiders vaak superman in de spiegel zien. Als ze echt willen veranderen, moeten ze dus vooral samen met anderen reflecteren op hun gedrag.' 'Ik ben hier niet gaan zitten om krampachtig mensen te overtuigen', zei de premier aan het einde van het interview. Uiteindelijk draait het bij gedragsverandering niet om wat iemand zegt, maar wat iemand doet. De komende tijd moet duidelijk worden of Rutte die kans krijgt en een vijfde kabinet gaat leiden. Bekijk hier het volledige interview van Rutte bij Nieuwsuur:
11/05 14u15  VO-raad en LAKS willen volledige opening middelbare scholen na PinksterenDe Vereniging van scholen in het voortgezet onderwijs (VO-raad) en het Landelijk Aktie Komitee Studenten (LAKS) hebben er bij het kabinet op aangedrongen om de middelbare scholen volledig te openen. Als het aan hen ligt gaan de scholen na Pinksteren helemaal open en hoeven leerlingen onderling geen afstand te houden. Nu mogen scholen nog een dag in de week open en moet iedereen binnen de anderhalve meter naleven. In het openingsplan waarmee het kabinet stap voor stap versoepelingen wil doorvoeren, worden de middelbare scholen niet genoemd. De verwachting is dat op de coronapersconferentie vanavond de tweede stap wordt aangekondigd en toegelicht. 'Wij hadden op basis van een mondelinge toezegging van het ministerie de verwachting dat de versoepeling op scholen geregeld zou worden bij stap twee. Wij weten nu niet wat de stand van zaken is', zegt een woordvoerder van de VO-raad. Omdat nu een beperkt deel van de leerlingen tegelijkertijd fysiek les krijgt, loopt een deel van hen vertraging op, stellen de twee partijen. 'Het is cruciaal dat de scholen zo snel mogelijk weer volledig opengaan, omdat anders het risico bestaat dat het dit schooljaar helemaal niet meer gebeurt.' Het is nog zo'n zeven weken tot de zomervakantie. De VO-raad en LAKS onderschrijven dat voor het loslaten van de afstandsregel het aantal besmettingen en ziekenhuisopnames moet afnemen. 'Dit is een reële verwachting nu de vaccinatiegraad oploopt. Daarnaast is het belangrijk dat sneltesten voor alle leerlingen ter beschikking komen, daar zijn vergevorderde plannen voor.' Advies OMT Het OMT heeft begin mei geadviseerd om de afstandsmaatregel pas bij de derde stap af te schaffen. Modellen laten zien dat als die nu wordt afgeschaft de afname in ziekenhuis- en IC-bezetting minder snel verloopt. Mogelijk is er zelfs sprake van een nieuwe tijdelijke verhoging. Pas als aan alle voorwaarden van de tweede stap zijn voldaan, adviseert het OMT om scholen weer te openen.
11/05 13u15  Haagse steker Malek F. geen terrorist, weer veroordeeld tot tbsMalek F., ook wel bekend als de Haagse steker, is ook in hoger beroep veroordeeld tot tbs met dwangverpleging. Het OM had 12 jaar cel en tbs met dwangverpleging geëist voor een steekincident in 2018, maar net als de rechtbank oordeelt het hof dat F. volledig ontoerekeningsvatbaar was. Er wordt daarom geen celstraf opgelegd. De 34-jarige Syrische vluchteling stak in mei 2018 in de omgeving van het Haagse Johanna Westerdijkplein drie voorbijgangers neer. Ook rende hij twee anderen met een mes achterna. Daarbij zou hij 'Allahoe akbar' hebben geroepen. Op Facebook had hij geschreven dat 'alle ongelovigen moeten lijden'. Voor de rechter was de vraag of F. moest worden behandeld als terrorist of als psychiatrisch patiënt. De Haagse rechtbank oordeelde al in de zomer van 2019 dat Malek F. volledig ontoerekeningsvatbaar was geweest en legde hem tbs en geen celstraf op. Maar volgens het OM had F. wel degelijk terroristische motieven en daarom was 15 jaar cel en tbs met dwangverpleging geëist. Na de uitspraakging het OM in hoger beroep. Spijt Malek F. was al voor de steekpartij in het nieuws gekomen toen hij in verwarde toestand spullen uit zijn huis op straat had gegooid. Ook was er bij de politie in Den Haag, waar F. woonde, een melding binnengekomen dat hij terreurplannen had. F. zelf zei op de eerste dag van het hoger beroep dat hij op de mensen instak 'in opdracht van de duivel'. In de rechtszaal zei hij ook: 'Een kraai gaf me het signaal dat ik mensen moest steken.' In zijn laatste woord bij het hoger beroep zei hij dat hij spijt heeft van de gebeurtenissen en dat hij graag behandeld wil worden.
11/05 13u15  Honderden longkankerpatiënten overlijden zonder dat ze beste behandeling kregenHonderden longkankerpatiënten in Nederland zijn overleden zonder te hebben geweten dat er voor hen een betere, doelgerichte behandeling mogelijk was geweest. Die kan levensverlengend zijn, zo'n twee tot vier jaar. De betere behandeling draait om een speciale vorm van genetisch onderzoek: Next Generation Sequencing (NGS). Dat is een relatief goedkope manier om het dna van een tumor in kaart te brengen. Een behandeling kan dan worden gericht op die specifieke genetische mutatie. Variatie 'Elke longkankerpatiënt zou zo'n NGS-onderzoek moeten krijgen', zegt Joachim Aerts, hoogleraar en afdelingshoofd Longgeneeskunde in het Erasmus MC in Rotterdam. Dat moet gebeuren bij gespecialiseerde centra, vindt hij. Op dit moment bestaat er in Nederland nog veel variatie in de inzet, uitvoering en interpretatie van de onderzoeken om specifieke mutaties op te sporen waarvoor een doelgerichte behandeling bestaat. 'Een aantal ziekenhuizen bepaalt alleen de relatief vaak voorkomende mutaties', zegt Aerts. De moeilijkere tests op zeldzamere mutaties worden veel minder vaak uitgevoerd, terwijl er ook voor patiënten met een aantal van die mutaties een langere overlevingstijd mogelijk is. Er bestaan namelijk gerichte therapieën die bij hun specifieke mutatie passen. Aerts wijst er verder op dat immunotherapie voor een aantal van deze patiënten in veel gevallen maar weinig zin heeft. Die therapie is bij enkele vormen van kanker onderdeel van de standaardbehandeling, Volgens Aerts moet moleculaire diagnostiek vaker toegepast worden dan alleen bij patiënten met uitgezaaide longkanker. Daarmee kan worden voorkomen dat de patiënten een behandeling krijgen die mogelijk een negatief effect heeft, terwijl hun een werkzame behandeling wordt onthouden. Op grotere schaal toepassen Om de variatie in de toepassing van moleculaire diagnostiek en in de behandeling van patiënten met (uitgezaaide) longkanker terug te dringen, wil Aerts de techniek centraliseren. Dat doet hij met collega's uit een aantal andere ziekenhuizen en met steun van zorgverzekeraar CZ. Daartoe gaat nu een pilot lopen. De bedoeling daarvan is de behandeling van patiënten te verbeteren door de moleculaire diagnostiek op grotere schaal toe te passen. Dat moet ertoe leiden dat meer patiënten de behandeling krijgen die specifiek past bij hun genetische mutatie. Moderne apparatuur De centralisatie van de moleculaire diagnostiek moet gebeuren in een beperkt aantal academische ziekenhuizen en het Antoni van Leeuwenhoek in Amsterdam, dat in kanker is gespecialiseerd. De laboratoria van die ziekenhuizen hebben de modernste apparatuur en de meeste expertise om de benodigde tests te doen, de resultaten te interpreteren en de optimale behandeling te bepalen. Het is de bedoeling dat longartsen en pathologen van de verwijzende ziekenhuizen betrokken blijven bij de behandeling van hun eigen patiënten. Zo overleggen ze mee in de vergaderingen van de zogeheten 'Tumor Board', die twee keer per week moeten plaatsvinden.
11/05 13u15  Schuldeisers frauderende zorginstelling Almelo staan met lege handenSchuldeisers van een failliet verklaarde zorginstelling voor jongeren in Almelo vissen waarschijnlijk achter het net. Uit onderzoek blijkt dat twee panden van de instelling in 2017 en 2018 zijn verkocht en dus niet meer te gelde kunnen worden gemaakt voor de schuldeisers. Een van de schuldeisers is de gemeente. De zorginstelling kwam in opspraak toen bleek dat de voormalig directeur tonnen had uitgegeven aan casinobezoeken. Ook fêteerde ze cliënten met cadeaus als designertassen en een borstvergroting. Daarnaast schoof de directeur met geld tussen meerdere bv's. Zo leende de zorginstelling ruim 6 ton aan een bedrijf dat op haar naam staat. Ook het vastgoed van de instelling was ondergebracht in een aparte bv, die eigendom was van de zoon van de directeur. De verkoop van de twee panden staat beschreven in een nieuw faillissementsverslag, meldt RTV Oost. Ook die bv is inmiddels failliet. Schulden aflossen De curator schrijft dat een van de panden eind 2017 is verkocht. De opbrengst werd gebruikt om schulden af te lossen van een andere bv van de zorginstelling. Eind 2018 werd het tweede pand verkocht aan een derde partij, waarna de instelling het pand terug huurde en de kamers onderverhuurde aan cliënten. Door de verkoop van het vastgoed is de kans dat schuldeisers iets van hun geld terug zien flink geslonken. In het faillissementsverslag van de curator staat dat alleen al de schuld van de verschillende bv's bij de fiscus al rond de 4 ton is. De gemeente Almelo is een van de schuldeisers van de failliete zorginstelling en startte eerder een procedure tegen de directeur. De rechtbank en het gerechtshof oordeelden dat de vrouw ruim 670.000 euro moet terugbetalen. In het nieuwe faillissementsverslag staat dat de directeur dit besluit aanvecht bij de Raad van State. De procedure loopt nog. Daarnaast loopt er ook nog een zaak die de gemeente tegen de directeur heeft aangespannen wegens zorgfraude.
11/05 13u15  Doden bij aanslag op school in Russische stad KazanBij een aanslag op een school in de Russische stad Kazan, 800 kilometer ten oosten van Moskou, zijn zeker acht mensen doodgeschoten. Volgens gouverneur Minnikhanov gaat het om zeven leerlingen (vier jongens, drie meisjes) en een leraar. Russische media spraken eerder van 11 doden. De schutter is aangehouden. Russische media melden dat het gaat om een 19-jarige ex-leerling van de school. Over een motief is nog niets officieel bekend. Volgens lokale media staat de verdachte bekend als een 'lone wolf' die geen goede relatie zou hebben gehad met zijn leraren en klasgenoten. Er wordt ook gezegd dat hij mogelijk wraak wilde nemen op de school en dat hij online heeft gekeken hoe hij een bom moest maken. Over een mogelijke tweede aanvaller bestaat nog onduidelijkheid. Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken in Tatarstan (een autonome republiek in Rusland) heeft de schutter alleen gehandeld en was er geen tweede aanvaller. Daarmee worden eerdere berichten tegengesproken. Russische persbureaus hadden melding gemaakt van een tweede aanvaller die mensen in gijzeling hield. Hij zou door de politie zijn gedood. Op sociale media circuleert een video waarop te zien is dat kinderen tijdens de aanslag vanaf de bovenste verdiepingen naar beneden zijn gesprongen. Er zijn zeker 21 gewonden naar het ziekenhuis gebracht, melden lokale autoriteiten, onder wie 18 kinderen. Zes gewonden liggen op de intensive care. In een reactie op de schietpartij condoleert de Russische president Poetin de nabestaanden. Hij wil opnieuw kijken naar de vuurwapenwetten in het land. De aangehouden schutter zou bij zijn arrestatie hebben gezegd dat hij ook nog ergens een bom heeft geplaatst. Ooggetuigen zeggen tegen Russische media dat ze een explosie hebben gehoord voor er werd geschoten. Wat voor explosie dat was, is nog niet duidelijk. De politie onderzoek onder meer of er nog ergens een explosief ligt, zegt De Graaf. De school is ontruimd en gewonden zijn naar het ziekenhuis gebracht. Kinderen werden met ladders geëvacueerd:
11/05 12u15  HEMA lijdt meer dan 200 miljoen verlies in coronajaarVoor het achtste jaar op rij heeft warenhuisketen HEMA verlies geleden. Over 2020 bleef er onderaan de streep een verlies over van 215 miljoen euro. Dat is een van de grootste verliezen in de historie van het warenhuis. Alleen in 2018 werd er vanwege afschrijvingen een nog groter verlies geleden, van 233 miljoen euro. Vanwege de corona-uitbraak moesten HEMA-vestigingen afgelopen jaar dicht of er mochten minder klanten tegelijk naar binnen. De omzet daalde met 15 procent en zakte terug naar het niveau van 2014. Online werd wel meer verkocht, het dubbele van wat er in 2019 werd verkocht. Financiële uitdagingen achter de rug Het management van het warenhuis wil in het persbericht over de cijfers vooral 'vooruitkijken'. 'Met het afronden van de jaarrekening 2020 laat HEMA de financiële uitdagingen van de afgelopen jaren definitief achter zich.' Daarmee wordt gedoeld op de nieuwe eigenaren van het bedrijf en de nieuwe bestuurders die zijn aangesteld. De familie Van Eerd, de familie achter supermarktketen Jumbo, en de Nederlandse investeringsmaatschappij Parcom hebben het warenhuis begin dit jaar overgenomen en nieuwe bestuurders aangesteld. De schuldenlast is afgebouwd, waardoor het warenhuis minder geld kwijt is aan rente. Die was voorheen 50 miljoen euro, nu minder dan 10 miljoen euro per jaar. De hoogste baas wordt vanaf 1 juni Saskia Egas Reparaz, die voorheen de leiding had over drogisterijketen Etos (onderdeel van Ahold). Zij volgt Tjeerd Jegen op die de afgelopen vijf jaar de topman was.
11/05 12u15  Bevolkingsgroei China afgenomen, land telt 1,41 miljard mensenChina heeft de laatste tien jaar de laagste bevolkingsgroei gekend sinds de invoering van de eenkindpolitiek in de jaren 70. In het land wordt iedere tien jaar de bevolking geteld. Sinds 2010 is het aantal inwoners gestegen met 72 miljoen tot 1,41 miljard. Dat komt neer op een stijging van bijna een half procentpunt ten opzichte van de telling tussen 2000 en 2010. Er werden steeds minder baby's geboren in het land, het aantal werkende mensen nam af en de vergrijzing nam toe. De Financial Times plaatst kanttekeningen bij de laatste telling. De krant meldde in april dat er voor het eerst in vijftig jaar sprake was van een daling van het aantal inwoners. De krant kwam tot die conclusie op basis van cijfers van mensen die nauw betrokken waren bij de volkstelling. 'Nu is dus niet helemaal zeker of de laatste cijfers wel kloppen', zegt correspondent Garrie van Pinxteren in het NOS Radio 1 Journaal. Ook omdat gemeenten afhankelijk zijn van de financiering van bijvoorbeeld scholen op basis van het aantal inwoners. 'Dat stimuleert een beetje tot onnauwkeurigheid, tot het bijbuigen van de cijfers in de richting die je mooi vindt.' Van Pinxteren zegt zelf ook geteld te zijn. 'Ze stonden aan de deur en vroegen met hoeveel mensen ik hier woon en hoe lang al. Ze leken me op mijn woord te geloven.' 'Daarnaast zal China zelf niet graag naar buiten willen komen met cijfers dat de bevolking afneemt omdat dat misschien de indruk geeft dat het land minder sterk en groot is dan het zichzelf presenteert.' Een krimp in de bevolking kan in het land tot problemen leiden. 'Juist vanwege die eenkindpolitiek is de bevolking hard terug gevallen', zegt Van Pinxteren. 'Mensen die enig kind zijn met negen, tien of elf ooms en tantes. Dat geeft een idee van wat een last die groep ouderen gaat zijn. Voor hen moet gezorgd worden.' Maar ook de economie van het land moet draaiende worden gehouden. 'Het aantal werkenden zal dalen van driekwart van de bevolking in 2011 tot net boven de helft in 2050', zegt professor bevolkingsstudies Lu Jiehua van de universiteit van Peking tegen persbureau AP. Sinds 2015 is de eenkindmaatregel versoepeld. Stellen mogen nu twee kinderen krijgen. 'Maar mensen vinden twee kinderen gewoonweg te duur',zegt de correspondent.
11/05 11u15  Nederlanders in de rij bij Belgische pomp: 'Kan 10 tot 15 euro schelen'De benzineprijzen in Nederland zijn tot recordhoogte gestegen en dat leidt tot 'pomptoerisme' over de grens: veel Nederlanders die bijvoorbeeld in de buurt van België wonen, gooien hun tank liever vol bij onze zuiderburen dan in eigen land. Dat scheelt enkele tientallen centen per liter benzine. Onder meer dit tankstation in het Belgische Lommel is populair: Volgens Paul van Selms, directeur van consumentenorganisatie United Consumers, kan tanken in België zo'n 10 tot 15 euro per keer schelen. 'Maar je moet ook beseffen dat de kilometers die je heen en terugrijdt ook tijd en geld kosten', zegt hij in het NOS Radio 1 Journaal. 'Het is eigenlijk alleen aantrekkelijk voor mensen die vlak bij de grens wonen en maximaal tien kilometer hoeven omrijden.' In Nederland verbrak de benzineprijs vorige week het record uit 2012: de adviesprijs van een liter Euro 95 is nu zo'n 1,898 euro, tegen 1,895 toen. Overigens zijn deze adviesprijzen, geregistreerd door United Consumers, vaak de brandstofprijzen bij de pomp aan de snelweg. Elders liggen de prijzen doorgaans zo'n 10 tot 20 cent lager. Belastingdruk 'Prijsverschillen worden vaak groter gemaakt dan ze zijn', zegt Van Selms. 'Als je de prijs in België vergelijkt met die in bijvoorbeeld Utrecht of Amsterdam, dan praat je inderdaad over dubbeltjes verschil. Maar wat je ziet is dat naarmate je dichter bij een grens komt, pomphouders in Nederland ook hun prijzen aanpassen.' Toch ziet ook Van Selms substantiële verschillen in de brandstofprijzen in de grensstreken van Nederland en België. Volgens hem is dat historisch zo gegroeid. 'In Nederland is de belastingdruk heel hoog: meer dan 1,10 euro van een liter benzine gaat naar de staat.' Olieprijzen De prijsstijging van benzine is een gevolg van hogere olieprijzen. Momenteel kost een vat ruwe Brent-olie bijna 70 dollar. Ter vergelijking: een jaar geleden kostte zo'n vat rond de 33 euro. De olieprijzen waren toen gekelderd, onder meer doordat Saudi-Arabië had gedreigd om de olieproductie op te voeren. Volgens het CBS waren motorbrandstoffen vorige maand 18,3 procent duurder dan een jaar eerder. De gemiddelde prijs voor een liter benzine was in april 1,746 euro, tegen 1,468 vorig jaar. Ook de prijs van diesel is toegenomen, van 1,224 euro in april vorig jaar naar 1,387 nu.
11/05 11u15  Zeker 11 doden bij aanslag op Russische school in KazanBij een aanslag op een school in de Russische stad Kazan, 800 kilometer ten oosten van Moskou, zijn zeker 11 doden gevallen onder wie 9 leerlingen en een leraar. Een 17-jarige schutter is gearresteerd. Hij was geen leerling van de school. Een andere aanvaller, die wel op de school heeft gezeten, hield volgens de eerste berichten op de derde verdieping van het gebouw mensen in gijzeling. Hij is door de politie gedood, meldt het Russische persbureau Tass. Over een motief is nog niets bekend. Op sociale media circuleert een video waarop te zien is dat kinderen vanaf de bovenste verdiepingen naar beneden springen. Er zijn zeker 32 gewonden. 'Veel van hen zijn kinderen. We weten dat vier kinderen met schotwonden op de intensive care liggen', zegt correspondent Iris de Graaf op NPO Radio 1. Hoe de andere gewonden eraan toe zijn, is niet duidelijk. De aangehouden 17-jarige schutter zou bij zijn arrestatie hebben gezegd dat hij ook nog ergens een bom heeft geplaatst. Ooggetuigen zeggen tegen Russische media dat ze een explosie hebben gehoord voor er werd geschoten. Wat voor explosie dat was, is nog niet duidelijk. De politie onderzoek onder meer of er nog ergens een explosief ligt, zegt De Graaf. 'De school wordt ontruimd en ambulances brengen gewonden naar het ziekenhuis.'
11/05 10u15  Zeker 9 doden bij schietpartij op Russische schoolBij een schietpartij op een school in de Russische stad Kazan, 800 kilometer ten oosten van Moskou, zijn zeker 9 doden gevallen: 8 leerlingen en een leraar. Een 19-jarige schutter is gearresteerd. Hij was geen leerling van de school. Volgens de eerste berichten zou er nog een schutter zijn, die zich mogelijk op de derde verdieping bevindt. Hij houdt mogelijk meerdere mensen in gijzeling. Op sociale media circuleert een video waarop te zien is dat kinderen vanaf de bovenste verdiepingen naar beneden springen. De schutter zou bij zijn arrestatie hebben gezegd dat hij ook nog ergens een bom heeft geplaatst. Ooggetuigen zeggen tegen Russische media dat ze ook een explosie hebben gehoord voor er werd geschoten. Wat voor explosie dat was, is nog niet duidelijk.
11/05 10u15  Scheveningen wil speciale zones voor zwemmers, surfers en watersportersHet is vandaag een jaar geleden dat er voor de kust van Scheveningen vijf surfers om het leven kwamen. Een combinatie van harde wind, stroming en een dikke schuimlaag werd de ervaren zwemmers fataal. Naar aanleiding van dit ongeluk gaat de gemeente Den Haag onderzoeken of er op het strand speciale zones kunnen komen voor zwemmers, surfers en andere watersporters. Ook kijkt de gemeente naar speciale maatregelen voor surfers, zodat die bijvoorbeeld beter kunnen worden geïdentificeerd aan de hand van hun kleding, meldt Omroep West. De gemeente heeft gesproken met surfers die direct of indirect betrokken waren bij het ongeluk, met de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij, de Holland Surfing Association en de coördinator van surfschool The Shore in Scheveningen. Daarbij zijn suggesties gedaan om zo veilig mogelijk te sporten en te recreëren in zee, zoals de zones voor de verschillende groepen. Eerder werd er al gedacht aan een systeem met vlaggen om zwemmers en surfers te waarschuwen voor de gevaren op zee, zoals schuimvorming en muien. Volgens een woordvoerder van de gemeente wordt de komende tijd bekeken welke van deze maatregelen haalbaar en uitvoerbaar zijn. Daarna is er weer overleg met alle betrokkenen. Zeker is al wel dat er vanaf deze zomer op de Haagse stranden meer lifeguards aanwezig zullen zijn. Dat is niet alleen vanwege het surfdrama, maar ook omdat het steeds drukker wordt. Medaille voor de redders De 39 redders die zich hebben ingezet om de zes surfers uit zee te halen, kregen gisteren een bronzen medaille en een oorkonde van de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij. De drie redders die met de zes meter lange reddingboot 'Beluga' de enige overlevende surfer wisten te redden, kregen een zilveren medaille voor het grote risico dat zij hebben gelopen. 'Tussen de brandingsgolven tot vier meter hoog, vlak naast de betonblokken van het havenhoofd en de drie meter schuimlaag, zagen zij toch kans één surfer te redden',zegt de KNRM. Paul van Rossum was een van de vrijwilligers van de KNRM die meehielpen met het zoeken naar de vermiste surfers. Ieder dag denkt hij er nog wel even aan terug. Het heeft wel zijn leven veranderd, zegt hij tegen Omroep West. 'In mijn werk kom ik vaak alledaagse probleempjes tegen die mensen heel groot oppakken. Dan denk ik: zeik niet, dat is geen probleem, wat hier gebeurde dat is een probleem.'
11/05 10u15  Jongens (12 en 14) verdacht van dierenmishandelingTwee jongens zijn gisteravond aangehouden op verdenking van het mishandelen van eenden dit weekend in Uden. De jongens zijn 12 en 14 jaar oud en wonen in de Brabantse gemeente. Ze zouden een eend hebben overgoten met frisdrank en meerdere van haar eieren kapot hebben gegooid. Twee meisjes die dat zagen belden de politie. Zes van de acht nestjongen zijn inmiddels overleden. Zelfde plek Volgens de politie werden de jongens gisteren opnieuw gezien in de buurt van het incident. Daar zijn ze staande gehouden. Volgens Omroep Brabant heeft de politie meteen met de ouders van de jongens gesproken over de dierenmishandeling. Gezien hun leeftijd worden ze waarschijnlijk doorgestuurd naar Bureau Halt. Medewerkers van de dierenopvang patrouilleerden sinds zaterdag samen met boa's en de dierenambulance in het park. Een van de surveillanten herkende de jongens.
11/05 10u15  Giphart wil jongeren aan het lezen krijgen met game Assassin's Creed ValhallaDe auteurs Margje Woodrow en Ronald Giphart hebben achtergrondverhalen geschreven als uitbreiding van de game Assassin's Creed Valhalla. Dat hebben ze gedaan om jongeren enthousiast te krijgen om te lezen. De Leescoalitie, een samenwerkingsverband dat is opgericht om zo veel mogelijk mensen aan het lezen te krijgen, brengt de verhalen samen met gameontwikkelaar Ubisoft uit. Dat gebeurt in een online magazine dat bij de game hoort. 'Daar zitten zo'n 100.000 gamers op en die gaan onze verhalen dan lezen', zegt Margje Woodrow in het het NOS Radio1 Journaal. De Verborgen Verhalen zijn onderdeel van allerlei informatie en achtergrondverhalen over de game en de personages. 'Het doel is om het plezier in het lezen terug te brengen', aldus Woodrow. 'Je moet de verhalen zien als een toevoeging op game.' Het spel Assassin's Creed Valhalla speelt zich af in de tijd van de Vikingen. Het wordt gespeeld aan de hand van een fictief verhaal over de invasie van de Vikingen van Groot-Brittannië. In de achtergrondverhalen van Woodrow en Giphart komt het hoofdpersonage van de game terug. 'Maar we mochten ook zelf personages bedenken. Zo heb ik een jonge Viking bedacht die zijn vader moet redden met hulp van het hoofdfiguur.' Aansluiten op interesses Voor Woodrow was het wel een uitdaging om een verhaal te bedenken. 'Ik moest me helemaal verdiepen in de wereld van de game en de Vikingen.' Ze kreeg samen met Giphart een masterclass van youtuber Jordan 'JorRaptor' van Andel. Op zijn kanaal speelt hij wekelijks verschillende games. 'Daarna kon ik mijn fantasie op hol laten slaan', zegt ze. Woodrow, die normaal gesproken jeugdthrillers schrijft, ziet wel de voordelen van achtergrondverhalen bij games. 'Er zijn veel onderzoeken gedaan naar hoe slecht jongeren ervoor staan als het om lezen gaat. Ik geloof er heel erg in dat als je aansluit op hun interesses, dat ze dan echt wel te porren zijn om een boek op te pakken en verhalen te lezen.'
11/05 10u15  Dode bij explosie en woningbrand in HuizenBij een woningbrand in Huizen is vannacht een dode gevallen. Aan de brand zou een explosie vooraf zijn gegaan. Meerdere woningen zijn uit voorzorg ontruimd. De brandweer had de uitslaande brand binnen een uur onder controle. Het slachtoffer is de bewoner van het huis, meldt NH Nieuws. Eerder ging het gerucht dat het om een kind zou gaan. De forensische recherche doet vanochtend onderzoek in het pand. De oorzaak van de brand is nog niet bekend.
11/05 09u15  Jongeren aan het lezen krijgen met game Assassin's Creed ValhallaDe auteurs Margje Woodrow en Ronald Giphart hebben achtergrondverhalen geschreven als uitbreiding van de game Assassin's Creed Valhalla. Dat hebben ze gedaan om jongeren enthousiast te krijgen om te lezen. De Leescoalitie, een samenwerkingsverband dat is opgericht om zo veel mogelijk mensen aan het lezen te krijgen, brengt de verhalen samen met gameontwikkelaar Ubisoft uit. Dat gebeurt in een online magazine dat bij de game hoort. 'Daar zitten zo'n 100.000 gamers op en die gaan onze verhalen dan lezen', zegt Margje Woodrow in het het NOS Radio1 Journaal. De Verborgen Verhalen zijn onderdeel van allerlei informatie en achtergrondverhalen over de game en de personages. 'Het doel is om het plezier in het lezen terug te brengen', aldus Woodrow. 'Je moet de verhalen zien als een toevoeging op game.' Het spel Assassin's Creed Valhalla speelt zich af in de tijd van de Vikingen. Het wordt gespeeld aan de hand van een fictief verhaal over de invasie van de Vikingen van Groot-Brittannië. In de achtergrondverhalen van Woodrow en Giphart komt het hoofdpersonage van de game terug. 'Maar we mochten ook zelf personages bedenken. Zo heb ik een jonge Viking bedacht die zijn vader moet redden met hulp van het hoofdfiguur.' Aansluiten op interesses Voor Woodrow was het wel een uitdaging om een verhaal te bedenken. 'Ik moest me helemaal verdiepen in de wereld van de game en de Vikingen.' Ze kreeg samen met Giphart een masterclass van YouTuber Jordan 'JorRaptor' van Andel. Op zijn kanaal speelt hij wekelijks verschillende games. 'Daarna kon ik mijn fantasie op hol laten slaan', zegt ze. Woodrow, die normaal gesproken jeugdthrillers schrijft, ziet wel de voordelen van achtergrondverhalen bij games. 'Er zijn veel onderzoeken gedaan naar hoe slecht jongeren ervoor staan als het om lezen gaat. Ik geloof er heel erg in dat als je aansluit op hun interesses, dat ze dan echt wel te porren zijn om een boek op te pakken en verhalen te lezen.'
11/05 09u15  Dode en explosie bij woningbrand in HuizenBij een woningbrand in Huizen is vannacht een dode gevallen. Omwonenden zeiden tegen NH Nieuws dat het gaat om een kind. De politie heeft dat nog niet bevestigd. Aan de brand zou een explosie vooraf zijn gegaan. Meerdere woningen zijn uit voorzorg ontruimd. De brandweer had het vuur binnen een uur onder controle. De forensische recherche doet vanochtend onderzoek in het pand.
11/05 09u15  Meer beschietingen op Israël en Palestijnse gebieden: doden in GazaDe onrust in Israël en de Palestijnse gebieden is vannacht verder geëscaleerd. Sinds gisteravond heeft de militante beweging Hamas vanuit de Gazastrook ruim 200 raketten op Israël afgevuurd. Een groot deel ging richting de Israëlische badplaats Asjkelon, even ten noorden van de Gazastrook, maar volgens Israël is 90 procent van de raketten onderschept. Volgens het Israëlische leger heeft één raket een flatgebouw in Asjkelon geraakt. Daar zouden zes gewonden zijn. Het Israëlische leger voerde vanochtend als antwoord weer nieuwe luchtaanvallen uit op de Gazastrook. Volgens het Israëlische leger zijn er tot nu toe 130 aanvallen uitgevoerd, met gevechtsvliegtuigen en drones. Daarbij zijn 15 leden van Hamas en de Islamitische Jihad omgekomen, zegt Israël. Volgens de Palestijnen is het dodental opgelopen tot 24, onder wie 9 kinderen. In onderstaande video zie je zowel het afvuren van raketten door Hamas als explosies in Gaza door Israëlische luchtaanvallen: Zowel het Israëlische leger als de Hamas-beweging zegt voorlopig door te gaan met zijn beschietingen. Dreigende huisuitzettingen Het geweld volgt op de onrust van de afgelopen weken in Oost-Jeruzalem. Daar waren botsingen tussen Palestijnse demonstranten en de Israëlische politie. Bij confrontaties op de Tempelberg, bij de Al-Aqsamoskee, raakten vele honderden Palestijnen gewond. Ook tientallen Israëlische agenten raakten gewond. Directe aanleiding voor de Palestijnse woede is de dreigende uitzetting van Palestijnse gezinnen uit huizen in een wijk in Oost-Jeruzalem. Zij moeten van de Israëlische rechter plaatsmaken voor Joodse kolonisten. Sirenes in Jeruzalem Gisteren kwam het tot een eerste dag van beschietingen. Hamas vuurde raketten af op meerdere Israëlische steden, inclusief Jeruzalem. Het was voor het eerst sinds 2014 dat daar sirenes afgingen vanwege inkomende raketten. Ook in andere gebieden was het gisteren onrustig, onder meer op de bezette Westelijke Jordaanoever en ook in Arabische steden in Israël. Landen over de hele wereld roepen op tot kalmte nu het geweld tussen de Israëliërs en de Palestijnen weer is opgelaaid. Politieke situatie Volgens correspondent Ties Brock is de escalatie niet los te zien van de politieke situatie. In de Palestijnse gebieden zouden verkiezingen komen, maar tot frustratie van veel Palestijnen zijn die uitgesteld. Volgens president Abbas is dat gebeurd omdat Israël niet toestaat dat Palestijnen in Oost-Jeruzalem mogen stemmen. Ook in Israël is de politieke situatie instabiel. De afgelopen twee jaar waren er tot vier keer toe parlementsverkiezingen, maar lukte het telkens niet om een stabiele regering te vormen. De geweldsescalatie maakt de situatie niet makkelijker, waardoor er mogelijk weer verkiezingen moeten komen.
11/05 08u15  Adviescommissie: zorg heeft asielzoekers nodig voor vervullen vacaturesAsielzoekers en erkende vluchtelingen met een zorgopleiding kunnen helpen het personeelstekort in de zorg terug te dringen. Voorwaarde is wel dat zij beter worden begeleid naar de arbeidsmarkt. Dat staat in een rapport van de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken (ACVZ). Op dit moment is er een tekort van meer dan 56.000 mensen in de zorgsector. In 2030 groeit dat naar meer dan 100.000. Volgens de commissie kunnen asielzoekers en vluchtelingen die al erkend zijn goed bijspringen. Er zijn niet alleen artsen, verpleegkundigen en tandartsen nodig, maar ook tolken en zorgconsulenten, die nieuwkomers wegwijs kunnen maken in het Nederlandse zorgstelsel. Pandemie Er zijn nu te veel barrières voor mensen die in hun thuisland een zorgopleiding hebben gevolgd om hier aan de slag te gaan. Ook na jaren in Nederland lukt het ze amper om hun beroep uit te oefenen. Ook in de coronacrisis worden ze te weinig ingeschakeld, constateert de commissie. Aan het begin van de pandemie boden 173 artsen en 23 verpleegkundigen hun diensten aan via de Vereniging van Buitenlandse Gediplomeerde Artsen. Uiteindelijk werd een van hen opgeroepen. Het asielzoekersorgaan COA vond nog 37 asielzoekers die voldeden aan de eisen op het gebied van taal en opleiding. Zij werden aangeboden bij het ministere van VWS. Uiteindelijk zijn drie van hen via het Rode Kruis als vrijwilliger aan de slag gegaan bij het Ikazia ziekenhuis in Rotterdam. Belemmeringen De commissie ziet in Nederland drie belangrijke belemmeringen voor de inzet van migranten in de zorg. Struikelblok is onder meer de lange asielprocedure. Heeft iemand eindelijk een status, dan staan gemeenten niet altijd toe dat iemand zich inwerkt in de zorgsector, met behoud van uitkering. Ook worden buitenlandse diploma's en werkervaring hier vaak niet erkend. Mensen die in het buitenland werkten als arts of verpleegkundige moeten in Nederland een traject van zeker vier jaar doorlopen, met allerlei toetsen en hoge kosten. Wat het ook lastig maakt is de cultuur op de werkvloer, stelt de commissie. Daarbij gaat het om hiërarchie, omgangsvormen, en initiatief nemen De adviescommissie zegt verder dat migranten in de zorg vaak te maken hebben met vooroordelen. Ook komt discriminatie voor door cliënten en collega's. Volgens voorzitter Monique Kremer van de adviescommissie lukt het asielzoekers in onder meer België en het Verenigd Koninkrijk beter om toe te treden tot de zorg. Wat daarbij helpt is de taal. Zo wordt in een deel van België Frans gesproken, waardoor het voor meer mensen makkelijker is snel in te stappen.
11/05 07u15  Wekdienst 11/5: Persconferentie over versoepelingen • Overleg politiebonden met GrapperhausGoedemorgen! Demissionair premier Rutte en minister De Jonge geven vanavond een persconferentie, waarin waarschijnlijk versoepelingen voor over een week worden aangekondigd. En het hof doet uitspraak in de beroepszaak tegen de Syriër die in 2018 drie mensen neerstak in Den Haag. Eerst het weer: er vallen vandaag meerdere buien, soms met onweer. Het wordt wel zacht, met 17 tot lokaal 20 graden. Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden. Check hier de dienstregeling voor het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft op Twitter gereageerd op de uitzending van Nieuwsuur van gisteravond, waarin demissionair premier Rutte te gast was. Rutte zei dat hij binnenkort een persoonlijk gesprek heeft met Omtzigt. Die zegt dat er inderdaad per sms contact is geweest en dat hij altijd tot een gesprek bereid is, maar dat het 'op dit moment niet lukt dit soort gesprekken te voeren'. Omtzigt zit al enige tijd ziek thuis. Eerder kwam Rutte onder vuur te liggen omdat hij het in de formatie over de positie van Omtzigt had gehad, terwijl hij dat later ontkende. Het leidde tot een kritisch debat in de Tweede Kamer. In Nieuwsuur erkende Rutte gisteren dat hij fouten heeft gemaakt. Anders nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: De walvis die deze week strandde in de Engelse rivier de Theems, in Londen, heeft een spuitje gekregen. Volgens reddingswerkers waren zijn verwondingen te ernstig om nog te herstellen. Waarschijnlijk ging het om een jonge dwergvinvis, bekijk hieronder beelden van het dier: Fijne dag!
11/05 04u15  China woedend over gepland VN-overleg over OeigoerenChina heeft woedend gereageerd op een aangekondigde digitale bijeenkomst bij de Verenigde Naties over de mensenrechtenschendingen tegen de Oeigoeren in de regio Xinjiang. Duitsland, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten hebben die conferentie georganiseerd, maar China wil dat de bijeenkomst wordt geannuleerd. Volgens de Chinese delegatie bij de VN is de videobijeenkomst 'gebaseerd op pure leugens en politieke vooringenomenheid'. De Chinezen vinden ook dat de organiserende landen zich schuldig maken aan bemoeienis met interne aangelegenheden. China stelt dat de huidige situatie in Xinjiang nooit eerder zo goed is geweest. Volgens China is er 'stabiliteit, snelle economische ontwikkeling en leven mensen van alle etnische groepen harmonieus samen'. Dwangarbeid en martelingen Uit onderzoeken van verschillende mensenrechtengroeperingen en nieuwsorganisaties blijkt dat er minstens een miljoen Oeigoeren en andere moslimminderheden worden vastgehouden in kampen. Daarbij komen regelmatig verhalen naar buiten over martelingen, gedwongen sterilisatie en dwangarbeid. Mensenrechtenorganisaties spreken van volkerenmoord. De Verenigde Staten betitelden de de situatie eerder dit jaar als genocide. Volgens China gaat het om 'heropvoedingskampen' om religieus extremisme tegen te gaan. 'De Verenigde Staten beweren dat ze geven om de mensenrechten van moslims, ondanks het feit dat de VS moslims heeft vermoord in Afghanistan, Irak en Syrië', zegt de Chinese VN-delegatie. 'Het zijn de VS en zijn bondgenoten die het grootste aantal moslims ter wereld hebben vermoord.' NOS op 3 maakte vorige maand deze uitlegvideo over China en de Oeigoeren:
11/05 02u15  Amerikaanse ruimtesonde vertrokken van planetoïde voor terugkeer naar aardeEen Amerikaanse ruimtesonde die materiaal heeft verzameld van een planetoïde, is begonnen aan de terugreis naar de aarde. De NASA-sonde Osirix-Rex, die in oktober vorig jaar landde op de planetoïde Bennu, heeft naar schatting zo'n 200 tot 400 gram gruis opgezogen en keert als alles goed gaat in september 2023 terug op aarde. Wetenschappers hopen met het verzamelde gruis meer te weten te komen over het ontstaan van het zonnestelsel, en daarmee ook de aarde. Het gruis kan mogelijk meer vertellen over hoe planeten zijn ontstaan en waar het leven op aarde vandaan komt. Bennu is naar schatting 490 meter lang en zo'n 4,5 miljard jaar oud. Hoeveel gruis er precies is opgezogen, wordt pas na de landing op aarde duidelijk. Om de aarde te bereiken, zal de sonde twee keer rond de zon vliegen en een afstand van 2,3 miljard kilometer afleggen. De planetoïde is nu zo'n 287 miljoen kilometer van de aarde verwijderd. De missie, die meer dan 800 miljoen dollar kost, is de eerste in een reeks van meerdere NASA-missies naar planetoïden. Het is de eerste keer dat de Amerikanen materiaal van een planetoïden naar de aarde willen brengen, maar Japan was ze al eens voor. Dat ging wel om een veel kleinere hoeveelheid materiaal. Hoe haal je gruis van een planetoïde? Een missiemanager legde vorig jaar uit hoe dat gaat:
11/05 02u15  Omtzigt reageert op Rutte: bereid tot gesprek, maar dat lukt nu nietCDA-Kamerlid Pieter Omtzigt zegt dat zijn herstel langzamer gaat dan gehoopt. Volgens hem komt dat 'door de aanhoudende stroom zaken rond mijn persoon'. Het Kamerlid uit Enschede zit al enige tijd ziek thuis, en was ook op sociale media de afgelopen periode niet actief. Hij reageerde gisteravond op Twitter op een uitzending van Nieuwsuur, waarin VVD-leider Rutte zei dat hij binnenkort een persoonlijk gesprek heeft met Omtzigt. Rutte zei dat hij vooral wil weten waar de boosheid zit van Omtzigt. Omtzigt zegt dat er per sms contact is geweest, en dat Rutte aanstaande vrijdag wilde afspreken. 'Ik heb geantwoord dat ik altijd tot een gesprek bereid ben, maar dat het op dit moment niet lukt dit soort gesprekken te voeren', schrijft Omtzigt op Twitter. Hij schrijft ook dat hij al een tijdje niet twittert, 'omdat ik echt probeer rust te pakken, en zeker op sociale media'. Volgens politiek verslaggever Xander van der Wulp is het essentieel dat het vertrouwen tussen Rutte en Omtzigt hersteld gaat worden. 'De positie van het CDA is cruciaal', zei hij in het NOS Journaal. 'Die partij lijkt voor de VVD onmisbaar voor een meerderheidskabinet Rutte IV. Maar de situatie in de kabinetsformatie blijft voorlopig heel ingewikkeld. Omtzigt is er wellicht voorlopig nog niet, en dat gesprek tussen Rutte en Omtzigt lijkt toch wel eerst te moeten gaan plaatsvinden, voor er weer echt significante stappen in de kabinetsformatie kunnen worden gezet.' 'Functie elders' In de uitgelekte notities van verkenner Ollongren bleek te staan dat er was gesproken over een 'functie elders' voor Omtzigt, die ruim 342.000 stemmen kreeg bij de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen. Later bleek dat het Rutte was die de positie van het Kamerlid ter sprake had gebracht, al kon hij zich dat naar eigen zeggen aanvankelijk niet herinneren. Bovendien bleek uit vrijgegeven notulen van de ministerraad dat bewindspersonen klaagden over kritische Kamerleden als Omtzigt, en dat Rutte daarin meeging. Steun binnen partij Gisteren bleek uit een rondgang van de NOS onder tientallen CDA-afdelingen dat een deel van de CDA-achterban vindt dat het CDA er alles aan moet doen om Omtzigt bij de partij te houden, maar dat regeren met Mark Rutte tegelijkertijd niet moet worden uitgesloten. De meeste afdelingen zeiden dat ze een brandbrief van twee weken geleden, waarin 20 afdelingen schreven dat het CDA niet meer met Rutte moet gaan regeren, niet hebben ondertekend. De lokale CDA-politici vinden dat er moet worden ingezet op herstel van vertrouwen. Ingewijden binnen het CDA zeiden dat de partijtop aan een oplossing werkt en 'goede gesprekken' met Omtzigt heeft gevoerd. Veel afdelingen zeiden ook enorm veel waardering te hebben voor Omtzigt, vanwege zijn vasthoudende en goede werk.
11/05 00u15  Ministers van Justitie in Amerikaanse staten tegen kinderversie InstagramDe ministers van Justitie van tientallen Amerikaanse staten roepen Facebook-oprichter Mark Zuckerberg op om te stoppen met de ontwikkeling van een kinderversie van Instagram. Die app is bedoeld voor kinderen onder de 13 jaar, die vanwege Amerikaanse privacyregels nu niet welkom zijn op Instagram. Volgens Facebook moet de speciale versie van de Instagram-app ouders meer controle geven over wat hun kinderen op sociale media doen. Maar de ministers zien de app als een gevaar voor 'het mentale en fysieke welzijn van kinderen'. In een brief aan Zuckerberg uiten ze hun zorgen over cyberpesten en online kinderlokkers. Ze wijzen ook op 'de moeite die Facebook nu al heeft' om kinderen op hun platforms te beschermen. 'Het is schandalig dat Facebook de negatieve effecten negeert die sociale media op de veiligheid en het welzijn van jonge kinderen kunnen hebben, in een poging om geld te verdienen aan een kwetsbaar deel van de bevolking', zegt minister Healey van Massachusetts in de brief, die de steun heeft van de ministers van 40 staten, Washington D.C. en drie Amerikaanse territoria. 'Facebook lijkt hiermee niet te voorzien in een behoefte maar juist een nieuwe behoefte te creëren, omdat dit platform kinderen aantrekt die anders geen Instagram-account zouden hebben.' Geen reclame In een reactie zegt Facebook dat de kinderversie van Instagram ontwikkeld wordt 'in samenwerking met experts op het gebied van kinderwelzijn'. Het bedrijf zegt graag te willen overleggen met wetgevers en de ministers van Justitie. In de nieuwe app zal volgens Facebook geen reclame te zien zijn. In 2017 lag het Amerikaanse techbedrijf ook al onder vuur vanwege de ontwikkeling van een berichtenapp voor kinderen. Messenger Kids kwam er uiteindelijk wel.
10/05 23u15  NBC zendt uitreiking Golden Globes 2022 niet uitHet Amerikaanse tv-station NBC zendt volgend jaar de uitreiking van de Golden Globes niet uit. De organisatie achter de prijzen voor film- en tv-producties ligt onder vuur, omdat de organisatie en zijn jury niet divers genoeg van samenstelling zouden zijn en de relatie met filmstudio's te innig zou zijn. Vorige week ging de negentig leden tellende organisatie nog akkoord met een voorstel om meer zwarte leden aan te nemen. Het aantal leden moet in anderhalf jaar tijd verdubbelen en leden mogen geen relatiegeschenken meer aannemen. 'Hervormingen van deze omvang hebben tijd nodig', zegt NBC. 'Ervan uitgaande dat het plan wordt uitgevoerd, hoop ik dat we de show in 2023 weer kunnen uitzenden.' Netflix en Amazon Bekende acteurs lieten de afgelopen dagen weten dat ze het hervormingsplan van de organisatie niet ver genoeg vinden gaan. Streamingdiensten Netflix en Amazon willen de samenwerking tijdelijk staken. Dat kan tot gevolg hebben dat eventuele prijswinnaars volgend jaar niet naar de uitreiking komen. Bij de uitreiking dit jaar, in februari, gingen tien prijzen naar een Netflix-productie. NBC zendt de uitreiking van de Golden Globes sinds 1996 uit. Het is onduidelijk of een ander tv-station de uitreiking in 2022 wil overnemen.
10/05 23u15  Grapperhaus: grensoverschrijdende trainingsvormen bij opleiding politiehondenEr komt een onderzoek naar grensoverschrijdende trainingsvormen bij het opleiden van politiehonden. Het gaat daarbij vooral om het gedrag van de trainers. Dat heeft demissionair minister Grapperhaus van Justitie geschreven aan de Kamer. Het onderzoek volgt op een uitzending van het tv-programma Zembla. Dat liet in maart zien dat honden die worden opgeleid tot politiehond, worden mishandeld. De dieren worden geschopt en krijgen stokslagen of stroomschokken. Rijnmond schrijft dat er vanwege die uitzending enkele verdachten zijn aangehouden in Rotterdam en Rhoon. Ook begon justitie in Oost-Brabant een onderzoek. Volgens Grapperhaus richt het onderzoek zich op één vereniging.
10/05 23u15  Duitse priesters zegenen relaties tussen homoseksuele gelovigenKatholieke priesters in Duitsland trotseren deze week het Vaticaan door relaties tussen gelovigen van hetzelfde geslacht te zegenen. Paus Franciscus zei in maart dat het zegenen van homoseksuele verbintenissen tegen de geloofsleer indruist. Tegen het burgerlijk huwelijk tussen twee mannen of twee vrouwen heeft hij geen bezwaar. Van discriminatie zou daarom geen sprake zijn. Liebe gewinnt Progressieve priesters in Duitsland zijn het daar niet mee eens. De Liebe gewinnt-beweging (liefde wint) waarvan zij deel uitmaken, spreekt van een 'klap in het gezicht van mensen overal ter wereld'. Uit protest zegenen ze deze week verspreid over heel Duitsland in zo'n honderd parochies relatie tussen katholieken van hetzelfde geslacht. Duizenden priesters en medewerkers van de katholieke kerk tekenden de petitie waarin het Vaticaan wordt opgeroepen om het zegenen van dergelijke relaties toe te staan. Deze gelovige stellen zijn blij met de zegen: De Duitse bisschoppen zijn er niet blij mee. 'We vragen ons af of dit het juiste moment is', zegt de woordvoerder van de Duitse bisschoppenconferentie. 'We begrijpen dat er behoefte aan is, maar voor ons voelt het als een provocatie, omdat we in Duitsland midden in een theologische discussie over hervorming van de kerk zitten. We moeten eerst met elkaar in gesprek.' Nederland Nederlandse homostellen kunnen voor het zegenen van hun relatie terecht bij leden van het Werkverband van katholieke homo-pastores. Dat maakte na de uitspraak van de paus in maart bekend dat zij het verbod zouden negeren. In een brief aan de bisschoppen en collega-pastores schreven ze: 'Wanneer twee mensen (twee mannen, twee vrouwen, vrouw en man) elkaar en hun gezinsleden tot zegen willen zijn, zijn wij bereid op hun verzoek en na de gebruikelijke zorgvuldige voorbereiding die zegen ook over hun relatie uit te spreken'.
10/05 22u15  Duitse priesters zegenen relaties tussen homoseksuele gelovigen inKatholieke priesters in Duitsland trotseren deze week het Vaticaan door relaties tussen gelovigen van hetzelfde geslacht in te zegenen. Paus Franciscus zei in maart dat het inzegenen van homoseksuele verbintenissen tegen de geloofsleer indruist. Tegen het burgerlijk huwelijk tussen twee mannen of twee vrouwen heeft hij geen bezwaar. Van discriminatie zou daarom geen sprake zijn. Liebe gewinnt Progressieve priesters in Duitsland zijn het daar niet mee eens. De Liebe gewinnt-beweging (liefde wint) waarvan zij deel uitmaken, spreekt van een 'klap in het gezicht van mensen overal ter wereld'. Uit protest zegenen ze deze week verspreid over heel Duitsland in zo'n honderd parochies relatie tussen katholieken van hetzelfde geslacht. Duizenden priesters en medewerkers van de katholieke kerk tekenden de petitie waarin het Vaticaan wordt opgeroepen om het zegenen van dergelijke relaties toe te staan. Deze gelovige stellen zijn blij met de zegen: De Duitse bisschoppen zijn er niet blij mee. 'We vragen ons af of dit het juiste moment is', zegt de woordvoerder van de Duitse bisschoppenconferentie. 'We begrijpen dat er behoefte aan is, maar voor ons voelt het als een provocatie, omdat we in Duitsland midden in een theologische discussie over hervorming van de kerk zitten. We moeten eerst met elkaar in gesprek.' Nederland Nederlandse homostellen kunnen voor het zegenen van hun relatie terecht bij leden van het Werkverband van katholieke homo-pastores. Dat maakte na de uitspraak van de paus in maart bekend dat zij het verbod zouden negeren. In een brief aan de bisschoppen en collega-pastores schreven ze: 'Wanneer twee mensen (twee mannen, twee vrouwen, vrouw en man) elkaar en hun gezinsleden tot zegen willen zijn, zijn wij bereid op hun verzoek en na de gebruikelijke zorgvuldige voorbereiding die zegen ook over hun relatie uit te spreken'.
10/05 21u15  Een stad, twee realiteiten: vijf vragen over JeruzalemAl enkele weken is Jeruzalem het toneel van oplopende spanningen. Bij confrontaties tussen Palestijnen uit Oost-Jeruzalem en de Israëlische politie zijn honderden gewonden gevallen. Vijf vragen over de escalaties, en over de vraag waar de woede vandaan komt. Waarom is Jeruzalem in tweeën verdeeld? Dat heeft te maken met de stichting van de staat Israël in 1948. Toen de VN besloot dat het voormalig Engelse mandaatgebied Palestina moest worden verdeeld onder Joden en Arabieren, claimden beide kanten zeggenschap over de stad. In de oorlog die volgde veroverden de Israëliërs West-Jeruzalem; Oost-Jeruzalem kwam in handen van Jordanië. Tijdens de Zesdaagse Oorlog in 1967 veroverde Israël het oostelijke stadsdeel, samen met de rest van de Westelijke Jordaanoever. Tegenwoordig beschouwt Israël Oost-Jeruzalem als Israëlisch grondgebied; de internationale gemeenschap ziet het als bezet Palestijns gebied. Tussen de helften loopt een barrière: op sommige plaatsen een muur, soms een hek. West-Jeruzalem is bijna volledig bewoond door Joodse Israëliërs. Ook in het Palestijnse Oost-Jeruzalem wonen Israëliërs, omdat zij het stadsdeel ook als Israëlisch gebied zien. De Palestijnen en een groot deel van de internationale gemeenschap zien deze mensen als kolonisten. Waarom is de Oude Stad zo belangrijk? Het oude ommuurde centrum van Jeruzalem, ook wel de Oude Stad genoemd, is een belangrijke plaats voor drie grote religies: het jodendom, het christendom en de islam. Het is ook de locatie van meerdere heilige plaatsen waaronder de al-Aqsamoskee, waar vrijdagavond het geweld tussen Palestijnen en de Israëlische politie oplaaide. De Oude Stad is opgedeeld in vijf gebieden, waaronder vier wijken voor christenen, joden, moslims en Armenen. Het vijfde deel, de Tempelberg, heeft een speciale betekenis voor alle religies en heeft dan ook een speciale status. Formeel staat de Tempelberg onder het bestuur van een Jordaanse stichting, omdat Oost-Jeruzalem tot 1967 Jordaans grondgebied was. Omdat Jeruzalem zo'n belangrijk gebied is voor alle bevolkingsgroepen in de regio, zijn politieke keuzes rondom de stad vaak omstreden. Israël en de Palestijnse Autoriteit claimen allebei Jeruzalem als hoofdstad. Het besluit van voormalig president Trump om de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem te verplaatsen, waarmee de Israëlische claim werd versterkt, stuitte op veel internationaal verzet. Waarom wordt er geprotesteerd? De protesten van de afgelopen week draaien om de wijk Sheikh Jarrah, zo'n twee kilometer ten noorden van het oude centrum. In deze wijk wonen voornamelijk nakomelingen van Palestijnen die in 1948 uit West-Jeruzalem werden verjaagd, iets wat de Palestijnen de Nakba of 'catastrofe' noemen. Toen het gebied nog in handen was van Jordanië werd de grond aan de Palestijnen geschonken. In de jaren na de Israëlische bezetting hebben Israëlische kolonisten meerdere rechtszaken tegen Palestijnen aangespannen en gewonnen, met de claim dat de grond aan hen toebehoort. Vorige week bepaalde een Israëlische rechter dat vier Palestijnse families hun huis moeten verlaten, om plaats te maken voor Joodse Israëliërs. De Palestijnen die nu demonstreren zeggen bang te zijn voor een nieuwe Nakba. 'Ze willen geen Arabieren in Sheikh Jarrah, of ook maar ergens in Oost-Jeruzalem', zei een van de Palestijnen die uit huis worden gezet tegen The New York Times. 'Als de Arabieren weg zijn, kunnen ze de Oude Stad omringen.' Waarop baseren beide kanten hun claim op Oost-Jeruzalem? De Palestijnen die tijdens de Nakba naar wijken als Sheikh Jarrah kwamen, kwamen daar als vluchteling. Jordanië gaf het grondgebied aan de Palestijnen die daar huizen hadden gebouwd. Enkele families wonen al generaties in deze gebieden. De Joodse Israëliërs zeggen juist dat hun voorouders uit het gebied zijn verjaagd: voor Jordanië het gebied in 1948 innam was het in Joods bezit. De locoburgemeester van Jeruzalem vergeleek de huidige Palestijnse bewoners met krakers. De regering van premier Netanyahu ziet de ophef rondom uitzettingen als 'een onroerendgoedkwestie'. Volgens de Israëlische wet mogen Joodse Israëliërs gebied opeisen dat in oorlogen is kwijtgeraakt. Aan de andere kant hebben de Palestijnse bewoners volgens de Israëlische wet niet het recht om in Oost-Jeruzalem te wonen. Palestijnen hebben ook niet het recht om hun oorspronkelijke huizen van voor 1948 in Israëlisch gebied op te eisen. Als kolonisten rechtszaken aanspannen, krijgen zij daarom vaak gelijk. Na de onrust om Sheikh Jarrah heeft het hooggerechtshof de zitting in deze zaak met dertig dagen uitgesteld. Als dit vaker gebeurt, waarom wordt dan nu zo fel gedemonstreerd? Dat de protesten van de afgelopen weken zo grootschalig waren, heeft te maken met de ramadan. In de vastenmaand komt het vaker tot confrontaties tussen Palestijnen en Israëliërs. Toch is de timing niet de enige reden voor het geweld: de uitzettingen zijn voor veel Palestijnen symbolisch voor een verharding in de relatie tussen Arabieren en Joden. De afsluiting van een plein in Oost-Jeruzalem leidde in april al tot rellen, waarbij ook extreemrechtse Joden betrokken waren. Intussen bestookten Hamas vanuit de Gazastrook en het Israëlische leger elkaar met raketten en luchtaanvallen. Ook de politieke situatie belooft geen verbetering. Israël zit al jaren in een politieke impasse, en escalatie tussen Palestijnen en Israëliërs kan in het voordeel van premier Netanyahu werken. Onder Palestijnen is veel frustratie omdat president Abbas de eerste Palestijnse verkiezingen in vijftien jaar heeft uitgesteld. Volgens Abbas doet hij dat omdat Israël de Palestijnen in Oost-Jeruzalem niet mee wil laten stemmen. Ook verwijten veel Palestijnen Abbas dat hij te nauw samenwerkt met Israël. Ook deze frustraties worden in de demonstraties geuit.
10/05 21u15  Gestrande walvis in Londen is niet meer te redden en krijgt een spuitjeDe walvis die afgelopen nacht strandde in de Engelse rivier de Theems, krijgt vanavond een spuitje. De verwondingen van het dier zijn te ernstig om nog te helen, zeggen reddingswerkers. De walvis kwam afgelopen nacht vast te zitten bij een sluis ten zuidwesten van Londen. Reddingsdiensten wisten de walvis te bevrijden maar even later kwam het dier verderop in de rivier weer vast te zitten. 'Het wordt nu eb en waarschijnlijk komt de walvis snel droog te liggen', zeggen de reddingswerkers van het British Divers Marine Life Rescue. 'Als dat gebeurt zullen dierenartsen de walvis uit het lijden verlossen en euthanaseren.' Volgens Britse media gaat het waarschijnlijk om een jonge dwergvinvis. De reddingsoperatie van het drie tot vier meter lange dier trok veel publiek langs de oevers van de Theems. Zij zagen dat de walvis na een eerdere reddingspoging opnieuw strandde: De walvis heeft volgens de organisatie nauwelijks nog de kracht om te zwemmen en heeft meerdere ernstige verwondingen opgelopen. 'Walvissen stranden vaak om dezelfde reden, namelijk dat ze al ziek, zwak of gewond zijn', zegt een woordvoerder van de organisatie tegen de BBC. 'En dan kunnen wij ook niet zoveel meer doen.'
10/05 21u15  Duitse priesters zegenen huwelijken tussen homoseksuele gelovigen inKatholieke priesters in Duitsland trotseren deze week het Vaticaan door huwelijken tussen gelovigen van hetzelfde geslacht in te zegenen. Paus Franciscus zei in maart dat het inzegenen van homoseksuele verbintenissen tegen de geloofsleer indruist. Tegen het burgerlijk huwelijk tussen twee mannen of twee vrouwen heeft hij geen bezwaar. Van discriminatie zou daarom geen sprake zijn. Liebe gewinnt Progressieve priesters in Duitsland zijn het daar niet mee eens. De Liebe gewinnt-beweging (liefde wint) waarvan zij deel uitmaken, spreekt van een 'klap in het gezicht van mensen overal ter wereld'. Uit protest zegenen ze deze week verspreid over heel Duitsland zo'n honderd huwelijken in tussen katholieken van hetzelfde geslacht. Duizenden priesters en medewerkers van de katholieke kerk tekenden de petitie waarin het Vaticaan wordt opgeroepen om het zegenen van dergelijke huwelijken toe te staan. Deze gelovige stellen zijn blij met de zegen: De Duitse bisschoppen zijn er niet blij mee. 'We vragen ons af of dit het juiste moment is', zegt de woordvoerder van de Duitse bisschoppenconferentie. 'We begrijpen dat er behoefte aan is, maar voor ons voelt het als een provocatie, omdat we in Duitsland midden in een theologische discussie over hervorming van de kerk zitten. We moeten eerst met elkaar in gesprek.' Nederland Nederlandse homostellen kunnen voor het inzegenen van hun huwelijk terecht bij leden van het Werkverband van katholieke homo-pastores. Dat maakte na de uitspraak van de paus in maart bekend dat zij het verbod zouden negeren. In een brief aan de bisschoppen en collega-pastores schreven ze: 'Wanneer twee mensen (twee mannen, twee vrouwen, vrouw en man) elkaar en hun gezinsleden tot zegen willen zijn, zijn wij bereid op hun verzoek en na de gebruikelijke zorgvuldige voorbereiding die zegen ook over hun relatie uit te spreken'.
10/05 21u15  Gedupeerden toeslagenaffaire: afhandeling schade gaat niet goedOuders die in de toeslagenaffaire ten onrechte als fraudeur zijn bestempeld, hebben voor het eerst hun verhaal gedaan in de Tweede Kamer. Dat gebeurde in een rondetafelgesprek, waarbij Kamerleden vragen mochten stellen aan de ouders. De afgelopen jaren is er al veel contact geweest tussen Kamerleden en gedupeerden, maar voor het eerst kregen ze het woord in een officiële vergadering in het parlement. Ze schetsten een beeld van ouders die nog steeds diep in de problemen zitten en vertelden dat er veel mis gaat bij de afhandeling van de schade. Het duurt te lang, en ze dreigen opnieuw vermorzeld te worden door de regels. Veel gedupeerden maakten duidelijk dat ze het vertrouwen in de overheid zijn kwijtgeraakt door de affaire. Ze moesten vaak jarenlang vechten voordat ze hun recht haalden. 'Pas na zes jaar werd er gereageerd op mijn bezwaar', vertelde Jacqueline Massop. Er wordt nu wel gewerkt aan compensatie van de tienduizenden gedupeerden, maar die vinden de erkenning dat ze geen fraudeur zijn net zo belangrijk, bleek in het gesprek. De affaire heeft grote invloed gehad op het persoonlijk leven van de betrokkenen. Er zijn volgens hen nog steeds gedupeerden die zich uit schaamte niet durven te melden. 'Er is op een on-Nederlandse manier met ons omgegaan', zei Marcel Moes, die plotseling alle toeslagen die hij had ontvangen moest terugbetalen. 'Je moest gewoon betalen, geen discussie mogelijk.' Tweede nationaliteit Het is voor veel ouders ook nog steeds niet duidelijk waarom ze op een zwarte lijst van de fiscus terecht kwamen. Nazmiye Yigit Karaduman is ervan overtuigd dat haar Turkse achternaam en tweede nationaliteit hebben meegespeeld. Het waren 'risicofactoren' waar de belastingdienst mee werkte. 'Als één van die factoren bij jou gold, was het al bingo.' Ook Yigit Karaduman is daardoor haar vertrouwen in de overheid kwijt. 'Tot dit dossier heb ik me een trotse Nederlander gevoeld. Het was de eerste keer dat ik me gediscrimineerd heb gevoeld in Nederland, en dat was dus door de overheid.' Zij heeft ook geen vertrouwen in de manier waarop de schade nu afgehandeld wordt en is bang dat er nog steeds gediscrimineerd wordt door de overheid. Alle gedupeerden hebben recht op ten minste 30.000 euro uit de zogeheten Catshuisregeling. Mensen die meer schade hebben, kunnen naar een commissie stappen die de werkelijk schade berekent. Veel ouders wezen erop dat er door het grote aantal zaken inmiddels een 'bottleneck' is ontstaan bij die commissie, waardoor de afhandeling erg lang gaat duren. 'En daar komen ook nog eens de meest complexe zaken terecht', zei Massop. Maar volgens de ouders is ook nog steeds niet duidelijk wie er allemaal gedupeerd zijn. De laatste tijd hebben duizenden mensen onterecht opnieuw een afwijzing gekregen, volgens de ouders omdat niet direct bewezen kan worden dat ze inderdaad kinderopvangtoeslag hebben gekregen. 'Daar staan de deurwaarders weer voor de deur', vertelde Michelle Brouns de Kamerleden. Er leven bij de ouders nog veel vragen over de manier waarop de schade vergoed en gecompenseerd wordt. Gedupeerde Joe ten Cate constateerde dat veel ouders nog steeds te horen krijgen dat hun verzoek afgewezen is, terwijl de reden niet duidelijk is. Dat komt ook doordat veel gedupeerden nog steeds, ondanks herhaalde verzoeken, hun dossier niet hebben gekregen. Soms kregen ze wel stukken, maar die waren grotendeels zwartgelakt. De afhandeling wordt gedaan door de persoonlijke zaakbehandelaars van de Uitvoeringsinstantie Herstel Toeslagen (UHT), onderdeel van de belastingdienst. Over die zaakbehandelaars zijn de meeste ouders wel te spreken, maar ze hebben volgens hen te weinig bevoegdheden om zelfstandig beslissingen te nemen. 'Op deze manier wordt het een tienjarenplan', verzuchtte gedupeerde Renate Wolbers.
10/05 21u15  Invloedrijke verhalen over coronacrisis winnen journalistieke TegelsDe journalistieke prijs De Tegel is vandaag uitgereikt aan journalisten van onder meer Nieuwsuur, NRC en Follow the Money. Zij kregen de prijs voor hun verhalen over de eerste fase van de coronacrisis in Nederland. De digitale uitreiking vond plaats in de Centrale Bibliotheek in Den Haag. In de categorie onderzoek vielen Nieuwsuur-journalisten Milena Holdert en Renee van Hest in de prijzen. Uit hun onderzoek bleek dat zowel ouderen als medewerkers in de verpleeghuizen en thuiszorg in onveilige situaties zijn gebracht door de coronarichtlijnen van het RIVM. Volgens die richtlijnen was het dragen van mondmaskers en andere beschermende kleding door verzorgend personeel 'niet nodig'. Pas maanden later werden de richtlijnen aangepast. Bekijk hier waarom enkele belangrijke RIVM-coronarichtlijnen een magere wetenschappelijke basis hadden: Eelke van Ark en Jan-Hein Strop van onderzoeksplatform Follow the Money wonnen in de categorie nieuws met een verhaal over een tekort aan materialen voor coronatests in de eerste coronagolf. Dat tekort was deels ontstaan doordat farmaceut Roche het recept van een testvloeistof niet wilde vrijgeven. Na publicatie van het artikel ontstond er commotie en politieke druk, waarop Roche het recept toch met Nederlandse laboratoria deelde. Van Ark en Strop wonnen met het verhaal ook de publieksprijs. 'Dat het publiek het zo waardeert, is wel heel erg tof. Dat laat zien dat mensen echt betrokken zijn bij dit verhaal', reageerde Van Ark. NRC-journalisten Derk Stokmans en Mark Lievisse Adriaanse ontvingen De Tegel voor hun achtergrondverhaal over hoe Nederland in een paar weken tijd de controle verloor over de corona-uitbraak. De journalisten reconstrueerden de gebeurtenissen van dag tot dag. Dat er journalistieke producties over de coronacrisis zouden winnen, kon bijna niet missen. 'Als je kijkt naar het totaalaantal inzendingen, zie je dat een heel groot deel coronagerelateerd was', zei voorzitter van de eindjury Hille van der Kaa bij aanvang. Toeslagenaffaire De Tegel wordt sinds 2006 uitgereikt. Vorig jaar wonnen onder anderen Pieter Klein (RTL Nieuws) en Jan Kleinnijenhuis (Trouw) met hun onderzoek naar de toeslagenaffaire rond de kinderopvang. Ben Meindertsma en Lex Runderkamp van de NOS en Kees Versteegh en Jannie Schipper van NRC wonnen toen in de categorie nieuws, voor hun onthulling dat bij een Nederlandse luchtaanval op een bommenfabriek van IS in Hawija in Irak zeker zeventig burgerdoden waren gevallen.
10/05 20u15  Stilleggen oliepijplijn VS veroorzaakt door gijzelsoftware van 'DarkSide'Hij ziet ze heel vaak voorbijkomen in z'n werk: aanvallen bij bedrijven met zogeheten gijzelsoftware - waarmee internetcriminelen data op computers vergrendelen om losgeld te eisen. Maar ook voor Martijn Hoogesteger van cybersecuritybedrijf Northwave is het stilleggen van een oliepijplijn in de VS, als gevolg van zo'n aanval, uitzonderlijk. Precies dat gebeurde afgelopen vrijdag. Nu, vier dagen later, wordt de boel bij Colonial Pipeline weer opgestart. Wat er precies is voorgevallen, is nog onduidelijk. De gevolgen waren al wel direct zichtbaar: de vier hoofdleidingen werden dit weekend stilgelegd. Er is daarnaast een noodverordening afgegeven die vervoer over de weg mogelijk maakt en er dreigen tekorten aan benzine en gas. De bron van de aanval is inmiddels bekend: de FBI heeft bevestigd dat het gaat om software gemaakt door DarkSide. Dit is volgens experts een relatief nieuwe groep, maar wel een die heel professioneel te werk gaat. Compleet met een klantenservice. Hun doel: veel geld verdienen. De werkwijze wordt ransomware as a service genoemd, wat zoveel betekent als dat de groep de gijzelsoftware ontwikkelt en anderen rekruteert om aanvallen uit te voeren. De groep krijgt vervolgens een percentage van het losgeld. Volgens Hoogesteger zijn aanvallen met ransomware (ofwel gijzelsoftware) een van de meest voorkomende aanvallen bij organisaties en krijgen ze steeds meer de overhand. 'Het is gewoon een heel interessant verdienmodel voor criminelen. Je loopt weinig risico om gepakt te worden en de opbrengst is gigantisch.' De software, die bijvoorbeeld binnenkomt via een phishingmail naar een medewerker, nestelt zich in het netwerk en 'gijzelt' vervolgens alle data. Daarna wordt er losgeld geëist om de data weer terug te krijgen. Het gebeurde onlangs bij een kaasdistributeur, met als gevolg dat schappen in de supermarkt leeg bleven. En daarvoor gebeurde iets soortgelijks bij de Universiteit Maastricht. Losgeld tot 2 miljoen dollar De groep zou grote losgeldbedragen vragen: tussen de 200.000 en 2 miljoen dollar, aldus cybersecuritybedrijf Cybereason. Daarbij zouden ze gebruikmaken van 'dubbele afpersing': niet alleen de systemen vergrendelen, maar ook data stelen en dreigen deze online te zetten. In het geval van de pijplijn zou er bijna 100 GB aan data zijn buitgemaakt, meldt persbureau Bloomberg. Opmerkelijk: eenmaal binnen bij een potentieel doelwit, zou DarkSide eerst informatie verzamelen. Als blijkt dat ze zijn binnengedrongen bij een universiteit of ziekenhuis, dan zetten ze niet door, schrijft Cybereason. Zelf claimen ze daarnaast delen van de buit te hebben geschonken aan goede doelen, die dit niet zouden hebben geaccepteerd. Waar de groep internetcriminelen vandaan komt, is lastig te zeggen. Van DarkSide wordt wel gezegd dat hun software zich uitschakelt op het moment dat deze detecteert dat het op een computer zit met een Cyrillisch toetsenbord. Dat suggereert een link met Oost-Europa. Dit geldt overigens niet alleen voor deze groep, maar voor veel partijen die dergelijke aanvallen uitvoeren. Er is daarnaast vanmiddag een verklaring gepubliceerd uit naam van de groep, waarin wordt gezegd dat het 'hun doel is om geld te verdienen en niet om problemen te veroorzaken voor de maatschappij'. Een belangrijke vraag bij ransomware-aanvallen is altijd: wordt er betaald? 'Sommige bedrijven die we hebben geholpen hebben jaren geïnvesteerd in bijvoorbeeld het maken van industriële tekeningen', zegt Frank de Korte, ook werkzaam bij Northwave. 'Als dan ook de back-ups weg zijn ben je vier jaar aan investeringen kwijt. Dus het is iets wat je per bedrijf en per systeem moet afwegen.' Frank Groenewegen, partner cyberrisico's bij Deloitte, noemt het een 'duivels dilemma'. Een situatie waar op verschillende manieren naar kan worden gekeken, zegt hij. Een bedrijf kan puur kijken naar wat het kost, soms speelt ook de vraag mee hoelang een zaak het kan overleven zonder de vergrendelde data. Ook kunnen ethische dilemma's - wil je een crimineel wel betalen? - meespelen, net zoals wat er mag volgens de lokale wet- en regelgeving. Groenewegen adviseert bedrijven altijd aangifte te doen. 'Want de boeven moeten wel worden gepakt, anders is het dweilen met de kraan open.' Digitale branddekens en rookmelders Het incident met de pijplijn roept ook de vraag op of je je als bedrijf niet beter kunt voorbereiden. 'Ik vergelijk het ook wel eens met een brand. Dat is ook een risico, maar wel een dat je kunt managen', zegt Hoogesteger. 'Zorgen dat je branddekens om de hoek hebt liggen en rookmelders hebt ophangen bijvoorbeeld. Het betekent echter niet dat er nooit brand zal uitbreken.' En dat geldt ook voor Nederland, waarschuwt Groenewegen. 'We mogen van geluk spreken dat dit soort aanvallen met deze gevolgen nog niet hier heeft plaatsgevonden. Dat is eerder geluk dan dat wij de boel hier beter op orde hebben.'
10/05 19u15  Europese Commissie: Covid-reispas wél klaar vóór de zomervakantieDe Europese Commissie ziet geen enkele reden waarom lidstaten, waaronder Nederland, niet al op 1 juli van start kunnen met het covid-certificaat waarmee reizen binnen de EU makkelijker wordt. Premier Rutte suggereerde afgelopen zaterdag dat het systeem pas 'opgeleverd' wordt op 21 juni en dat landen daarna 'tot zes weken de tijd hebben om het nationaal te implementeren'. Nederland zal proberen die tijd zo kort mogelijk te houden, zei Rutte toen. Deze lezing wordt door de Europese Commissie van de hand gewezen. 'Voor de Commissie is geen implementatieperiode nodig. Wij weten dat een aantal lidstaten in de onderhandelingen die nu gaande zijn er om gevraagd heeft, maar daar is nog geen besluit over genomen', aldus een woordvoerder van de commissie. 'Wij liggen aan onze kant volledig op schema. Op 1 juni zijn we klaar en vanaf dat moment kunnen landen het systeem gaan gebruiken. De meesten zullen dat midden juni gaan doen'. Nederland doet mee aan test Vandaag begint een test met de technische kant van het systeem waar 18 EU-lidstaten aan meedoen. Volgens de Europese Commissie test Nederland vanaf morgen mee. 'Hierdoor kunnen lidstaten alvast werken met het systeem en zorgen dat ze er klaar voor zijn als het systeem eind juni wordt opgeleverd'. Een extra implementatieperiode van zes weken is volgens de Europese Commissie dus ook niet nodig. Die technische kant van systeem werkt als volgt: lidstaten moet burgers die in aanmerking komen voor de covidpas een QR-code verstrekken. Die code moet vervolgens door burgers in een (eventueel nationale) app kunnen worden opgeslagen of geprint. Lidstaten moeten beschikken over de controle-app waarmee de geldigheid gecontroleerd kan worden. Politieke vragen De onderhandelingen over de politieke vragen verlopen voorspoedig, aldus de Europese Commissie. Ze delen de twijfel van Rutte niet. Zaterdag zei de demissionair premier dat 'het nog maar afwachten is of die datum wordt gehaald'. Rutte en de Commissie doelen daarbij op de driehoeksonderhandelingen tussen de lidstaten, de Europese Commissie en het Europees Parlement. Daar wordt besloten welke vaccins in aanmerking komen voor een Covid-reispas, hoe lang een negatief testbewijs geldig is en of en op welke manier lidstaten nog aanvullende regels kunnen stellen aan mensen die zich aan een grens melden met een geldige QR-code.
10/05 19u15  Huisartsen willen met Prullenbakvaccin.nl verspilling tegengaanHuisartsen en instellingen die vaccins over hebben, kunnen dat doorgeven op prullenbakvaccin.nl, een website die vandaag live is gegaan. Mensen die graag gevaccineerd willen worden maar nog niet aan de beurt zijn, kunnen zo toch alvast geholpen worden. Ook hoeven huisartsen geen vaccins weg te gooien, stellen de initiatiefnemers. Het gaat overigens om zeer beperkte aantallen, van vaccins die overblijven als een flesje is aangebroken. Op de website staat een speciale kaart waarop mensen binnen een straal van 20 kilometer van hun woonplaats kunnen zoeken naar een beschikbaar vaccin. Vervolgens toont de site de contactgegevens van de huisartsenpraktijk of instelling waar ze terecht kunnen. De website is een initiatief van artsen die het niet kunnen verdragen dat er vaccins worden weggegooid. 'Een week of wat geleden postte huisarts Marco Blanker dat hij vaccins in de prullenbak moest mikken', schrijft Marlies Schijven, chirurg in het Amsterdam UMC, op sociale media. 'Heel veel mensen gaven aan dat verschrikkelijk te vinden.' Samen met huisarts in opleiding Bernard Leenstra en softwareontwikkelaar Anees Saban zetten ze in een weekend de website prullenbakvaccin.nl op. 'Als ik hierdoor straks geen vaccins meer weg hoef te gooien, zou dat geweldig zijn', zegt Leenstra tegen de NOS. 'Ik heb doodzieke mensen gezien hier en het doet gewoon pijn als je vaccins weg moet flikkeren.' Het initiatief wordt positief ontvangen op sociale media. Leenstra: 'Ik ben daar ontzettend blij mee, tussen de spreekuren door zie ik de positieve reacties uit de klauwen lopen.' Restvaccins Voor restvaccins zijn wel richtlijnen opgesteld maar die zijn niet altijd even duidelijk geweest. GGD's en huisartsenpraktijken trokken daar de afgelopen maanden hun eigen conclusies uit, al dan niet volgens de richtlijnen. 'Die richtlijnen zijn nu tenminste iets duidelijker', zegt Leenstra. 'Over het AstraZeneca-vaccin zegt de KNMG nu dat het aan 60-minners mag worden gegeven onder de strikte voorwaarde dat het spillage betreft en iemand er na goede voorlichting bewust voor kiest.' Dat zou volgens Leenstra een vanzelfsprekendheid moeten zijn. 'Ik vind het belachelijk om 60-minners dat vaccin te weigeren. Het is juist mijn vak om goede voorlichting te geven over de overigens uiterst zeldzame bijwerkingen. Al die onduidelijkheid en onrust had niet gehoeven.' Op de eerste dag dat de site in de lucht is, staan er nog maar enkele huisartsenpraktijken op de kaart. 'Verwacht niet dat er nu meteen al heel veel vaccins zijn op de eerste dag', zegt chirurg Schijven in haar post. 'Maar we verwachten dat er heel snel veel huisartsen zullen meedoen, want het mág gewoon. En dan verdwijnen er dus zo min mogelijk goede vaccins in de prullenbak.' Ministerie: 'Geen verstandig idee' 'Dit idee lijkt sympathiek, maar het is geen verstandig idee', zegt het ministerie van Volksgezondheid over het initiatief. 'De vaccins zijn van het RIVM, zij bepalen de verdeling. Dit is niet aan anderen.' Artsen die vaccins over hebben kunnen dat via 'vaccinatiemakelaars' van het RIVM laten herverdelen. 'RIVM-makelaars volgen de landelijke strategie: de meest kwetsbaren en ouderen eerst. Dit initiatief doet dat niet.' Het ministerie wijst er verder op dat er maar weinig vaccins overblijven en dat er nog steeds schaarste is. Dit initiatief is niet voor die groep kwetsbaren bedoeld', reageert Marco Blanker, een van de initiatiefnemers. 'We maken restjes op, die zijn er altijd en die kunnen niet naar de groep die door het mininsterie genoemd worden. Wat wij doen conflicteert niet, maar steunt juist het beleid van het ministerie. In die zin dat we willen voorkomen dat er ook maar één spuit wordt weggegooid. Dus wij gaan ermee door.'
10/05 19u15  Hamas vuurt raketten af op Jeruzalem, Israël voert luchtaanvallen uit op GazaIn meerdere Israëlische steden klonken vanmiddag sirenes nadat er vanuit Gaza raketten waren afgevuurd. Hamas, de groepering die de macht heeft in Gaza, heeft de raketaanvallen opgeëist, samen met de radicale beweging Islamitische Jihad. Ook in Jeruzalem luidden de sirenes en klonken knallen. Palestijnen in Jeruzalem reageerden met gejuich. Het is voor het eerst sinds de oorlog tussen Israël en Hamas in 2014 dat in Jeruzalem sirenes afgingen vanwege inkomende raketten. Het Israëlische leger reageerde met luchtaanvallen op Gaza. Volgens het ministerie van Gezondheid in Gaza kwamen er negen Palestijnen, onder wie drie kinderen, om het leven bij Israëlische luchtaanvallen in het noorden van Gaza, berichten Palestijnse media. De kinderen kwamen om door een mislukte raketlancering vanuit Gaza, zegt het Israëlische leger. Het leger claimt ook drie Hamas-leden te hebben gedood bij een luchtaanval. Volgens het Israëlische leger zijn zes raketten die op Jeruzalem zijn afgevuurd neergekomen in open gebied. Eén raket kon door Israëlische luchtafweersystemen worden onderschept. Volgens het Israëlische Channel 12 raakte een huis in Mevaseret Zion, een buitenwijk van Jeruzalem, beschadigd door een raketinslag. De vergaderzaal van de Knesset, het Israëlische parlement, werd ontruimd: Hamas had in een ultimatum geëist dat Israël voor 18.00 uur zijn veiligheidstroepen zou terugtrekken van Tempelberg in Jeruzalem. In een verklaring zegt de beweging de raketten te hebben afgevuurd als 'reactie op de misdaden en agressie tegen de Heilige Stad en de intimidatie van ons volk in Sheikh Jarrah en de Al Aqsa-moskee. Dit is een boodschap die de vijand goed zal begrijpen.' Het is al weken onrustig in Jeruzalem. Dat begon in het begin van de ramadan toen Israël het aantal Palestijnen dat kon bidden op de Tempelberg beperkte en hekken plaatste bij de Damascuspoort in de Oude Stad, een veelgebruikte ontmoetingsplek voor Palestijnen tijdens de ramadan. De afgelopen dagen zorgde voorgenomen huisuitzettingen van Palestijnen in de wijk Sheikh Jarrah in Oost-Jeruzalem voor extra olie op het vuur. Bij confrontaties met de Israëlische politie raakten honderden Palestijnen gewond. Vandaag wordt in Israël Jeruzalemdag gevierd. In 1967 veroverde Israël het oostelijke deel van de stad tijdens de Zesdaagse Oorlog. Ook steden dichter bij Gaza werden onder vuur genomen. De radicale beweging Islamitische Jihad claimt dertig raketten te hebben afgevuurd op Sderot. Een Israëlische man raakte gewond toen een antitankwapen vanuit Gaza op zijn auto werd afgeschoten.
10/05 18u15  11 maanden cel geëist tegen voormalig hoofdofficier na seks met minderjarigeEen voormalig officier van justitie in Amsterdam moet, als het aan het Openbaar Ministerie ligt, elf maanden de cel in voor seks met een minderjarige jongen (16). Plaatsvervangend hoofdofficier van Justitie Vincent L. (43) werd in april 2017, samen met tien anderen, aangehouden voor het plegen van zedenmisdrijven. De mannen zouden seks hebben gehad met de minderjarige jongen. Die had zichzelf aangeboden via een advertentie op een datingsite, waarbij hij zich voordeed als een 18-jarige. Tijdens de zitting vandaag zei Vincent L. dat hij de jongen niet betaald heeft voor seksuele diensten. Wel heeft hij hem geld gegeven omdat de jongen financiële problemen had. Jeugdpuistjes en beugel Het Openbaar Ministerie zegt dat L. wist dat hij een minderjarige met de betalingen verleidde tot seksuele ontmoetingen. Ook moet hij hebben geweten dat de jongen minderjarig was. Op foto's uit die tijd in 2016 zijn volgens het OM duidelijk jeugdpuistjes en een beugel te zien. Bij de afspraken tussen L. en de jongen is het in zeker vijf gevallen tot seksuele handelingen gekomen. De tien andere mannen die zijn opgepakt in deze zaak, stonden eerder al terecht. Zij kregen straffen variërend van een maand tot zeven weken cel. NH Nieuws schrijft dat het OM die straffen te laag vindt en in hoger beroep is gegaan.
10/05 18u15  Franse seriemoordenaar Michel Fourniret, 'monster van de Ardennen', (79) overledenDe Franse seriemoordenaar Michel Fourniret (79) is overleden. De man die de bijnaam 'het monster van de Ardennen' kreeg, lag sinds eind april in een ziekenhuis. Waarom hij was opgenomen wilde de Franse justitie niet bekendmaken, maar volgens Franse media had hij onder meer moeite met ademhalen. Fourniret en zijn voormalige echtgenote werden in 2008 tot levenslange gevangenisstraffen veroordeeld. Bewezen was dat hij in Frankrijk en België tussen 1987 en 2001 zeven vrouwen en meisjes tussen de 12 en 22 jaar oud had ontvoerd, verkracht en vermoord. Zijn vrouw hielp hem bij het vinden van slachtoffers. In 2018 kwam daar wegens nog een moord nog een veroordeling tot levenslang bij. De twee werden in 2003 in België gearresteerd, nadat een 13-jarige meisje dat door Fourniret ontvoerd was, wist te ontsnappen en de politie belde. Daarna werden Fourniret en zijn vrouw aan Frankrijk uitgeleverd waar ze de politie hielpen bij het terugvinden van de stoffelijke resten van drie slachtoffers.
10/05 18u15  Veel Nederlanders die aan Duitse zijde vochten meldden uitkering niet bij fiscusSlechts een klein deel van de Nederlanders met een Duitse oorlogsuitkering heeft die opgegeven bij de Nederlandse fiscus. Dat schrijft demissionair staatssecretaris Hans Vijlbrief van Financiën in antwoord op Kamervragen van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. De groep die het betreft heeft in de Tweede Wereldoorlog aan Duitse zijde gevochten, voornamelijk bij de SS, en raakte daarbij gewond. Na jaren van aandringen maakte Duitsland begin dit jaar een lijst bekend van Nederlanders die van 2015 tot en met 2019 de zogeheten Kriegsbeschädigtenrente ontvingen. Slechts 20 procent van die mensen meldde die uitkering bij de aangifte van hun inkomstenbelasting in Nederland. 'Vermoedelijk wordt dit veroorzaakt door het feit dat de uitkering in Duitsland als een onbelaste uitkering wordt aangemerkt', schrijft Vijlbrief. De staatssecretaris maakte ook bekend om welke bedragen het gaat. De laagste uitkering was 129 euro per jaar, de hoogste 16.908 euro. Omdat een steeds kleinere groep nog in leven is, nam het totale bedrag af van 204.092 euro in 2015 naar 135.585 euro in 2019. In 2015 ontvingen nog een kleine zestig Nederlanders de uitkering, in 2019 waren dat er nog zo'n dertig. Navordering De staatssecretaris schrijft dat degenen die geen aangifte hebben gedaan mogelijk een naheffing krijgen over de jaren 2016 tot en met 2019. Die naheffing kan ook nog plaatsvinden als de betrokkene inmiddels is overleden. Navordering over 2015 is niet meer mogelijk omdat die termijn eind 2020 verstreek. Of er onder de groep ook oorlogsmisdadigers zijn, weet Vijlbrief niet. Volgens historici is dat mogelijk wel het geval, maar 'de Belastingdienst mag ook niet over dergelijke informatie beschikken, aangezien deze informatie niet relevant is voor de wettelijke taak van de Belastingdienst.'
10/05 18u15  CDA-achterban wil Omtzigt behouden, maar sluit regeren met Rutte niet uitHet CDA moet er alles aan doen om Pieter Omtzigt bij de partij te houden, maar moet regeren met Rutte ook niet uitsluiten. Dat zegt een deel van de achterban in een rondgang van de NOS langs tientallen afdelingen. De NOS sprak CDA-fractievoorzitters in het hele land: van Ameland tot Heerlen, van Groningen tot Vlissingen. De meesten zeggen de brandbrief van twee weken geleden, waarin 20 afdelingen schreven dat het CDA niet meer met Rutte moet gaan regeren, niet te hebben ondertekend. De lokale CDA-politici vinden dat er fors moet worden ingezet op herstel van vertrouwen. De politieke crisis rond VVD-leider Rutte heeft ook zijn weerslag op het CDA. Haagse bronnen bevestigen dat de partijtop aan een oplossing werkt en 'goede' gesprekken met Omtzigt heeft gevoerd. De gesprekken gaan deze week verder want een oplossing is er nog niet. Onduidelijk is nog wat Omtzigt doet. Een ingewijde denkt dat Omtzigt 'zijn verantwoordelijkheid kent en het CDA niet zal willen opbreken.' De top van het CDA vreest daar wel voor als Omtzigt zou vertrekken of dat doet als het CDA met Rutte in zee gaat. Buitencategorie Omtzigt zit al enige tijd ziek thuis. Bij zijn installatie als Kamerlid sprak hij fel over de 'functie elders' die voor hem gesuggereerd is. Omtzigt hekelde het belemmeren van zijn functioneren. 'Er is vier jaar lang tegen mij gelogen.' Die pijn voelen velen met hem mee. De nummer twee van het CDA wordt bij veel afdelingen enorm gewaardeerd om zijn vasthoudende en goede werk, en velen hopen dat hij bij het CDA blijft. Een publiek gebaar van de partij zou niet misstaan. 'Hij is van de buitencategorie' zegt de Hoornse fractievoorzitter Dick Bennis. 'Je zou het liefst meer Omtzigts in de Kamer hebben', zegt de Rotterdamse fractievoorzitter Christine Eskes. 'Het doet wel pijn hoe met iemand is omgegaan die zo is opgekomen voor tienduizenden mensen', zegt de Leidse fractievoorzitter Joost Bleijie. Hij kan nog boos worden als hij aan de woorden 'functie elders' en 'sensibiliseren' denkt. Het beeld dat uit de beruchte notulen kwam noemt Bleijie ronduit 'onthutsend'. Wat hem betreft moet de partij zich dan ook nog eens heel goed afvragen of je met dezelfde mensen opnieuw in zee wil gaan. Zelf twijfelt hij maar 'het is uiteindelijk aan de landelijke fractie'. Dat benadrukken alle fractieleiders: uiteindelijk heeft de fractie in de Kamer het mandaat. Het is te makkelijk om alles alleen aan Rutte toe te schrijven, zegt de Rotterdamse fractievoorzitter Christine Eskes. Er is volgens haar een breder probleem, de poppetjes allemaal vervangen gaat dat niet oplossen. 'In de politiek is het niet altijd even fraai, daar moet je eerlijk over zijn, maar we moeten ook door.' 'Zo'n afrekencultuur heeft geen zin', meent Eskes. 'We hebben zelf ook tien jaar mee geregeerd, we zijn medeverantwoordelijk', zegt de Hilversumse fractievoorzitter Olaf Streutker. Meer afdelingen brengen dit naar voren. De bestuurscultuur veranderen, dat moet je met zijn allen doen, is het idee. Rutte heeft aangegeven door te willen en dingen anders te gaan doen. Iedereen is benieuwd naar wat hij daar over gaat zeggen. Fractieleider De Jong van Ameland vindt dat ook Hoekstra nog wel wat uit te leggen heeft. Volgens hem zal in het landsbelang 'iedereen over zijn schaduw heen moeten stappen'. Veel fractievoorzitters wijzen op de problemen waar het land mee kampt, zoals de coronacrisis, de gezondheidscrisis, de economie, de woonproblemen en het klimaat. Het CDA moet daar niet voor weglopen, vinden de meesten. 'We weten allemaal dat je meer kunt realiseren als je mee regeert' zegt Erik-Jan Kreuze uit Hoogeveen. En vergeet ook de leiderscapaciteiten van Rutte niet, zegt Dick Bennis uit Hoorn. ' Laten we eerlijk zijn, weinig anderen hebben die kwaliteiten. De man heeft fouten gemaakt en zal zichzelf hoop ik nog wel tien keer in de spiegel aankijken, maar uiteindelijk, vertel mij maar wie ons internationaal zo goed vertegenwoordigt en ons door de crisis leidt? Ik zie voorlopig geen ander.' Wat dat betreft is het spannend waar Rutte vanavond mee komt, zegt Ron Dreijer uit Haarlem. 'Vertrouwen terugwinnen is veel moeilijker dan vertrouwen verliezen. Het zal zeker tijd nodig hebben.' 'Sterk CDA geluid' Mocht het CDA weer mee gaan doen met een nieuw kabinet dan moet de partij 'flink inzetten' op en vechten voor de idealen. En er moet echt iets te halen zijn, benadrukt de achterban. Wat dat betreft zijn afdelingen blij met de evaluatie van de verkiezingsnederlaag die onder leiding van Liesbeth Spies is begonnen. Vanuit steden als Leiden, Rotterdam en Den Haag klinkt een pleidooi om als CDA de problemen in grote steden meer voor het voetlicht te brengen. Ook het soms wat 'stoffige imago' kan beter, denkt de Haagse fractievoorzitter Partiman. 'De stedeling denkt dat het CDA geen partij voor hem of haar is maar dat kunnen en moeten we juist wel zijn'. Wat D66 met het Onderwijs deed zou het CDA met de zorg moeten doen, denkt Partiman: omarmen als thema. De Rotterdamse Christine Eskes wil Wopke Hoekstra bij de formatie nog wel een boodschap meegegeven. Die zegt dat het gezien de verkiezingsuitslag nu niet aan het CDA is, en heeft het over 'pas op de plaats' maken. 'Dat is allemaal begrijpelijk. Maar we hebben ook snel een missionair kabinet nodig. Ik zou zeggen, niet een te lange pas op de plaats, Wopke. Blijf niet te lang hangen in die bescheidenheid.'
10/05 17u15  Radboudumc moet internist-oncoloog weer laten werken ondanks ernstige foutenHet Radboudumc in Nijmegen moet een internist-oncoloog weer aan het werk laten gaan in het ziekenhuis. In maart vorig jaar bleek dat de vrouw ernstige fouten had gemaakt bij de behandeling van patiënten. Het gaat onder meer om fouten op medisch-inhoudelijk, communicatief en organisatorisch vlak. De vrouw werd door het ziekenhuis in augustus 2019 op non-actief gesteld. Het ziekenhuis wilde haar ook ontslaan, maar dat werd door de kantonrechter en later ook door het gerechtshof afgewezen omdat er onvoldoende aanwijzingen waren voor verwijtbaar handelen. Het Radboudumc was het daar niet mee eens en wees daarbij naar klachten en schadeclaims tegen de arts. Het ziekenhuis wil de vrouw pas weer wil toelaten op de werkvloer als het vertrouwen binnen de organisatie is hersteld. De arts was het hier niet mee eens en stapte naar de rechter. Die stelde haar in het gelijk. Volgens de rechtbank moet de vrouw de kans krijgen om het vertrouwen terug te winnen. Het ziekenhuis moet haar daarbij wel begeleiden. Over een half jaar kan ze mogelijk weer haar volledige werk doen. Omroep Gelderland schrijft dat het ziekenhuis ook eerdere berichten over de vrouw moet rectificeren.
10/05 17u15  Rechter liep zelf vast in procedures familierecht: 'Geen incident'Van het kastje naar de muur worden gestuurd. Niet gehoord worden. Hulpverleners met een vooringenomen houding. Het systeem in de familierechtspraak moet op de schop, zegt rechter Nathalie van Waterschoot. Het gezin van de rechter in Amsterdam liep helemaal vast in het systeem van de jeugdbescherming en de familierechtspraak. Ze besloot hier na jaren voor uit te komen in een interview dat ze deelde op LinkedIn. De ontboezeming zorgde voor een stortvloed aan reacties. Van Waterschoot is zelf bestuursrechter maar stond als moeder veel voor de familierechter, in verband met procedures over omgang en gezag.' Dat heeft voor heel veel leed, wanhoop en verdriet gezorgd', zegt ze in het NOS Radio 1 Journaal. Frame vechtscheiding Veel ouders en kinderen zitten klem in het systeem, zegt Van Waterschoot. Vooral kinderen worden niet gehoord. 'Als een kind niet naar een ouder wil, dan kan dat op meerdere zaken wijzen. Dat het kind liegt, maar ook dat het zich onveilig voelt. Maar door het frame van een vechtscheiding worden kinderen er vanaf het begin buiten gehouden.' En daar gaat het volgens haar mis. 'Als het kind al zo dapper is om iets te zeggen, dan wordt het teruggeduwd naar die ouder waar echt wat mee aan de hand is. En dat zie je dus ook in omgangskwesties. Dan wil één ouder niet meewerken omdat het kind wordt beschadigd, waarop die andere ouder dat ontkent.' In zo'n geval komt het voor dat de ouder die aan de bel heeft getrokken wordt weggezet als een 'vechtende ouder', zegt Van Waterschoot. 'Daarom pleit ik er net als veel wetenschappers, forensisch en klinisch psychologen voor om heel goed onderzoek te doen als een kind zegt niet te willen gaan.' De rechter en haar gezin hadden uiteindelijk acht jaar met langslepende juridische procedures te maken. Hierin ziet ze veel gelijkenissen met de toeslagenaffaire, waarover ze begin dit jaar een opiniestuk schreef. 'Het begon voor ons eigenlijk al in jaar één, en als je eenmaal op de verkeerde stapel ligt kom je er niet meer af', legt ze uit. Geen incident Bij Bureau Jeugdzorg kreeg het gezin van de rechter te maken met medewerkers die vanuit hun eigen interpretatie dingen opschreven die niet de waarheid waren, zegt Van Waterschoot.. 'Als je daar tegenin ging, dan was je weer de strijdende ouder. Klachtprocedures werken ook vaak niet en duren heel lang, waardoor je achter de feiten aanloopt.' Dat werkt weer heel vervreemdend en biedt kinderen geen houvast, betoogt Van Waterschoot. 'Als een kind eerst problemen heeft met één ouder, dan krijgt het naar verloop van tijd problemen met allebei omdat het zich nergens meer veilig voelt. Ik denk dat dat onvoldoende wordt onderkend.' Door haar beroep was het voor haar extra lastig om haar ervaringen met het familierecht te delen. 'Ik heb heel lang gezwegen, maar de kinderen zijn nu meerderjarig waardoor ik me nu kan uitspreken over de ernstige misstanden. Dat doe ik omdat ik weet dat het geen incident is.'
10/05 17u15  RIVM gaat kwetsbaren sneller uitnodigen, want veel prikafspraken staan nog openHet RIVM gaat mensen uit de 'griepprikgroep' versneld uitnodigen voor een coronavaccinatie. Iedereen van 18 tot 60 jaar met een medische indicatie krijgt nog deze week de brief thuis gestuurd. Eerder zou het sturen van uitnodigingen tot en met dinsdag 18 mei duren. Reden voor de versnelling is een bericht van de GGD's. Zij signaleren vandaag dat er van de 525.000 uitnodigingen die sinds donderdag zijn verstuurd, nog maar 180.000 afspraken zijn gemaakt. Honderdduizenden tijdstippen voor afspraken voor de kwetsbare groep zijn nog niet ingevuld. De oorzaak is niet bekend. Mogelijk speelt de meivakantie een rol. 'We roepen iedereen die een uitnodiging heeft ontvangen op om zo snel mogelijk een afspraak te maken. Er is plek voor je en binnen drie weken kom je aan beurt', zegt Suzan Demirhan van GGD GHOR Nederland. Speciale code De groep die nu een afspraak kan maken, heeft voorrang door een medische indicatie. Het gaat dan bijvoorbeeld om longproblemen. Ze zijn door hun huisarts op een lijst gezet en komen ook jaarlijks in aanmerking voor een griepprik. Bij de GGD krijgen zij een vaccinatie met Pfizer-BioNTech. Het plan was om van donderdag 6 mei tot en met dinsdag 18 mei dagelijks 175.000 uitnodigingen te versturen. Dat gebeurt nu dus allemaal nog deze week. Ruim 1 miljoen mensen kunnen een brief verwachten met een code die nodig is om de afspraak te maken. Een half miljoen mensen hebben de brief al ontvangen. Het RIVM verwacht vanaf volgende week verder te gaan met het uitnodigen van de leeftijdsgroepen. Het geboortejaar 1963 komt dan als eerste aan de beurt, dat zijn mensen van 57 of 58 jaar oud. Iedereen daarboven is inmiddels uitgenodigd, behalve een deel van de 60- tot 64-jarigen in de provincies Gelderland en Zuid-Holland. Zij krijgen via de huisarts hun vaccinatie tegen covid-19.
10/05 17u15  Brand in twee woningen in Sassenheim na explosieIn Sassenheim is na een explosie brand uitgebroken in twee woningen. De brandweer probeert te voorkomen dat de brand naar andere woningen overslaat. Het is nog onduidelijk of er op het moment van de explosie mensen binnen waren. Ook over de oorzaak van de explosie is nog niets bekend. Vanwege de rook die vrijkomt, adviseert de brandweer buurtbewoners om ramen en deuren te sluiten en de ventilatie uit te zetten. Bekijk hier beelden van de brand:
10/05 17u15  Pensioenwet komt jaar later en daarmee het nieuwe pensioenstelsel wellicht ookDe nieuwe pensioenwet gaat minimaal een jaar later in dan eerder voorzien: op 1 januari 2023, is nu het plan van demissionair minister Koolmees van Sociale Zaken. Hierdoor krijgen pensioenfondsen de gelegenheid om het bijbehorende nieuwe pensioenstelsel ook een jaar later in te laten gaan: in 2027. De tijd tussen het ingaan van de wet en het ingaan van het stelsel, hebben pensioenfondsen nodig om over te gaan gaan naar het nieuwe stelsel. Vier jaar is daarvoor de afgesproken termijn. 'Maar de inzet van vakbonden, werkgevers, pensioenfondsen en mijzelf is om die periode zo kort mogelijk te houden', benadrukt Koolmees. De minister hoopt dat het nieuwe pensioenstelsel, zoals eerder overeengekomen, nog gewoon in 2026 in kan gaan. 'Maar het risico op vertraging is groter geworden.' Ingewikkeld en veel geld Dat de wet later ingaat heeft te maken de complexiteit, zegt Koolmees. 'Het is een heel ingewikkeld vraagstuk, het gaat om heel veel geld, grote belangen. Het moet zorgvuldig gebeuren en daar hebben we helaas iets meer tijd voor nodig.' De grote lijnen van het pensioenakkoord werden in 2019 al afgesproken en een jaar geleden vastgelegd in een akkoord. Kern van het nieuwe stelsel is dat er geen harde beloften meer worden gedaan over de hoogte van pensioenen, maar dat de uitkering meer afhangt van de ontwikkelingen op de beurs. Gaan de koersen omhoog, dan stijgen ook de pensioenen; dalen de koersen, dan geldt dat ook voor de pensioenen. 'Stevige tegenvaller' Vakbond CNV is niet gelukkig met het uitstel en vreest dat hierdoor ook de indexatie van pensioenen vertraging oploopt, omdat er binnen het nieuwe stelsel makkelijker geïndexeerd kan worden. 'Nu de rente eindelijk weer stijgt, zou dat voor veel gepensioneerden uitzicht op indexatie betekenen', zegt pensioenonderhandelaar Patrick Fey. Hij noemt de vertraging 'een stevige tegenvaller voor veel gepensioneerden'. Na druk van de werkgevers en werknemers, gaat minister Koolmees wel kijken of er eerder al geïndexeerd kan worden, zegt het CNV. 'We zullen de minister hier het komende jaar strikt aan houden', zegt Fey. 'Te veel mensen wachten al jaren op indexatie.' Ook FNV is teleurgesteld over het uitstel, om dezelfde reden als de collega-vakbond. 'Indexatie is voor alle pensioendeelnemers belangrijk, want velen hebben al jaren geen verhoging gehad', zegt Willem Noordman. 'Om die reden is het belangrijk dat alle betrokken partijen haast blijven maken.' 45 jaar Minister Koolmees ging vandaag ook in op de kwestie van recht op pensioen na 45 werkjaren. Eerder al schreef hij in een brief aan de Kamer dat een dergelijke regeling 'niet wenselijk' is. Die Kamerbrief werd ingetrokken, omdat hij te vroeg was verstuurd. Het idee om mensen die 45 jaar hebben gewerkt met pensioen te laten gaan is een wens van de vakbonden, vooral gericht op mensen met zware beroepen. Een miljard Volgens de minister zijn er te veel bezwaren, bijvoorbeeld omdat een arbeidsverleden van 45 jaar moeilijk is aan te tonen en het oneerlijk uitpakt voor vrouwen, die meer loopbaanonderbrekingen hebben. Om mensen met zware beroepen tegemoet te komen, heeft Koolmees nu afgesproken dat sectoren zelf afspraken gaan maken in nieuwe cao's. Het kabinet stelt een miljard euro beschikbaar om dergelijke regelingen mogelijk te maken voor de komende vier jaar. Wat er daarna moet gebeuren, daar wordt nog over gesproken.
10/05 17u15  RIVM meldt 5910 nieuwe besmettingen, stijging tot stilstand gekomenBij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 5910 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 768 minder dan gisteren. Het betekent dat de toename van de afgelopen dagen weer tot stilstand is gekomen. Gemiddeld is het aantal positieve coronatests over de afgelopen zeven dagen ongeveer gelijk aan dat van de zeven dagen daarvoor. Voorlopig zijn veel van de besmettingen ook bij tieners en twintigers te zien, in de leeftijdsgroepen dus die minder snel in het ziekenhuis belanden. Het risico daarbij is altijd wel dat zij hun ouders en andere oudere mensen besmetten. 2487 coronapatiënten in het ziekenhuis In de ziekenhuizen nam de bezetting het afgelopen etmaal toe, maar op weekbasis was er sprake van een duidelijke daling van 12 procent van de ziekenhuisopnames en 13 procent van de IC-opnames. Dat is nog niet de 20 procent daling die het Ourbreak Management Team (OMT) het kabinet adviseerde om voor de zekerheid aan te houden. Maar voorzitter Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg wees er vanmiddag op dat het nog ruim een week duurt voordat de versoepelingen ingaan die het kabinet waarschijnlijk morgen aankondigt. Mochten de cijfers tegenvallen de komende week, dan kan het besluit volgens hem altijd nog worden ingetrokken. 'Maar op dit moment is de trend omlaag.' Op dit moment liggen er 2487 mensen met corona in het ziekenhuis (gisteren: 2435), van wie 757 op de IC (gisteren: 767), laten cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) zien. Nederland bevindt zich binnen de Europese Unie nog altijd wel in de kopgroep van de landen met de hoogste besmettingsgraad. Zondag ging het bijvoorbeeld om 439 besmettingen op 1 miljoen inwoners. In Finland en Portugal, landen met uitzonderlijk weinig besmettingen, waren dat er minder dan 40. In de strijd tegen het coronavirus zijn naar schatting van het ministerie van volksgezondheid bijna 6,5 miljoen prikken gezet. Het gaat daarbij om het aantal gezette prikken, niet het aantal gevaccineerden. Vanaf afgelopen woensdag het tempo duidelijk omhoog gegaan, met op de meeste dagen zo'n 120.000 vaccinaties per dag. 17 overleden covid-patiënten Bij het RIVM werden het afgelopen etmaal 17 overleden covid-patiënten gemeld. Gisteren waren dat er 4. De afgelopen zeven dagen registreerde het RIVM gemiddeld 22 doden per dag, tegen 18 doden per dag een week eerder. Het aantal overledenen stijgt dus eerder dan het daalt.
10/05 16u15  Financiële meevaller voor Nederland: ruim 100 miljoen euro terug van EU-begrotingNederland krijgt 101 miljoen euro terug van de EU-begroting. Dat gaf minister Wopke Hoekstra vandaag door aan de Tweede Kamer. De financiële meevaller is te danken aan meerdere zaken. Zo kon er door de corona-uitbraak minder gereisd en vergaderd worden. Hierdoor werd er 121 miljoen euro bespaard. Daarnaast kreeg de Europese Unie ook meer geld binnen uit invoerrechten en boetes. In totaal leidde het tot een meevaller van 1769 miljoen euro, een bedrag dat onder de lidstaten wordt verdeeld. Nederland hoeft daardoor dit jaar 101 miljoen euro minder te betalen dan in de eerste instantie werd begroot. Dit soort meevallers komt vaker voor, maar pakt ook wel eens minder goed uit. De afgelopen jaren heeft Nederland meerdere keren een naheffing gekregen: dan moest er juist meer geld aan de EU worden betaald dan vooraf werd begroot.
10/05 16u15  RIVM meldt 5910 nieuwe besmettingen, gemiddelde blijft ongeveer gelijkBij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 5910 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 768 minder dan gisteren. Gemiddeld blijft het aantal positieve coronatests ongeveer gelijk: afgelopen week werden gemiddeld 7051 positieve tests per dag geregistreerd. In de strijd tegen het coronavirus zijn naar schatting van het ministerie van volksgezondheid 6,3 miljoen prikken gezet. Het gaat daarbij om het aantal gezette prikken, niet het aantal gevaccineerden. 2487 coronapatiënten in het ziekenhuis In de ziekenhuizen nam de bezetting toe. Er liggen nu 2487 mensen met corona in het ziekenhuis (gisteren: 2435), van wie 757 op de IC (gisteren: 767), meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). 17 overleden covid-patiënten Bij het RIVM werden 17 overleden covid-patiënten gemeld. Gisteren waren dat er 4. De afgelopen zeven dagen registreerde het RIVM gemiddeld 22 doden per dag, tegen 18 doden per dag een week eerder. In het weekend worden minder stergevallen doorgegeven aan het RIVM. Daardoor zijn op zondag en maandag deze cijfers vrijwel altijd lager dan in de rest van de week. Hoe het aantal doden zich ontwikkelt, hangt mede af van het aantal besmettingen in verpleeghuizen. Er zijn nu 156 verpleeghuizen waar de afgelopen twee weken minimaal één coronabesmetting is vastgesteld. Een week geleden waren dat er 160.
10/05 16u15  Tientallen arrestaties bij demonstratie Extinction Rebellion in Den HaagDe politie heeft veertig demonstranten van Extinction Rebellion gearresteerd tijdens een actie in Den Haag. De groep hield een 'sitdown' voor het ministerie van Economische Zaken. Dat bevestigt een politiewoordvoerder aan Omroep West. Toen de demonstranten de Boslaan en de Bosbrug blokkeerden, greep de politie in. De actie was niet aangekondigd bij de politie of de gemeente. Volgens Extinction Rebellion deden ruim vijftig mensen mee aan het protest. Extinction Rebellion eist een stop op subsidies voor fossiele brandstoffen. Ook wil de actiegroep dat de overheid meer documenten over Shell vrijgeeft. Door de demonstratie zijn meerdere tramlijnen in Den Haag vertraagd.
10/05 16u15  Kabinet wil volgende week versoepelen, maar besluit pas twee dagen van tevorenHet demissionaire kabinet besluit volgende maandag of twee dagen later of de versoepelingen ingaan die in stap twee staan van het openingsplan. Ingewijden zeggen dat dat de boodschap is in de persconferentie morgen van minister De Jonge en premier Rutte. Stap twee betekent versoepelingen voor zogenoemde doorstroomlocaties buiten, zoals pretparken en dierentuinen. Die mogen dan onder voorwaarden weer mensen toelaten. Datzelfde geldt voor binnenzwembaden en sportscholen. Ook worden de mogelijkheden voor buiten sporten verruimd en worden kunst- en cultuurbeoefening in bijvoorbeeld muziekscholen weer toegestaan. Uitgesteld Oorspronkelijk was het de bedoeling dat deze versoepelingen per 12 mei zouden ingaan, maar dat werd door het kabinet al met zeker een week uitgesteld omdat de ziekenhuisopnames nog niet terugliepen. Het kabinet mikt op dit moment op 19 mei, omdat de daling is ingezet. Maar omdat het nog onzeker is of is die daling doorzet, wordt het besluit pas twee dagen van tevoren definitief genomen. Met andere woorden: over een week zegt het kabinet of de versoepelingen een dag later ingaan. In aanvulling op het vorige openingsplan om is het kabinet ook van plan om de openingstijden voor terrassen te verruimen. Nu mogen terrassen open zijn van 12.00 tot 18.00 uur. Dat wordt dan 07.00 tot 20.00 uur. Of dit al eerder dan 19 mei kan ingaan, is nog niet duidelijk. Reizen Het kabinet heeft verder besloten dat het negatieve reisadvies voor de hele wereld niet wordt verlengd. Dat houdt in dat het na 15 mei weer mogelijk is dat landen op geel of groen worden gezet, wat wil zeggen dat ernaartoe reizen niet meer afgeraden wordt. Dat betekent nog niet dat toeristen zonder voorwaarden naar die landen toe kunnen; de meeste landen hebben reisbeperkingen voor Nederlanders. Rutte en De Jonge gaan morgen in de persconferentie ook in op de rest van het openingsplan. Stap drie staat daarin is gepland voor 26 mei. Het is de vraag of dat nog haalbaar is.
10/05 15u15  Meerdere arrestaties bij demonstratie Extinction Rebellion in Den HaagDe politie heeft meerdere demonstranten van Extinction Rebellion gearresteerd tijdens een actie in Den Haag. De groep hield een 'sitdown' voor het ministerie van Economische Zaken. Dat bevestigt een politiewoordvoerder aan Omroep West. Toen de demonstranten de Boslaan en de Bosbrug blokkeerden, greep de politie in. Het is niet bekend hoeveel mensen precies zijn gearresteerd. Volgens Extinction Rebellion deden ruim vijftig mensen mee aan het protest. De actie was niet aangekondigd bij de politie of de gemeente. Extinction Rebellion eist een stop op subsidies voor fossiele brandstoffen. Ook wil de actiegroep dat de overheid meer documenten over Shell vrijgeeft. Door de demonstratie zijn meerdere tramlijnen in Den Haag vertraagd.
10/05 15u15  Podcast De Dag: de opmars van vega(n)Nederlanders eten per persoon de meeste vleesvervangers van Europa en vegetariërs en veganisten zijn de afgelopen tien jaar aan een opmars bezig in Nederland. De totale vleesconsumptie daalt nog niet, maar de plantaardige eetwereld is al volop in ontwikkeling. Onder meer doordat bekende chefs, restaurants en grote bedrijven daar toekomst en mogelijkheden in zien. Journalist en trendwatcher op het gebied van eten Hans Steenbergen vertelt in podcast De Dag hoe Nederlanders de afgelopen decennia anders zijn gaan denken over eten. Ook vegetariërs en veganisten hebben nu andere redenen om geen vlees te eten dan bijvoorbeeld in de jaren 70. Waar wordt de opmars van plantaardig eten door gedreven en wat levert het mens en milieu op? Reageren? Mail dedag@radio1.nl Deze aflevering van De Dag kun je hier beluisteren. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren! Onze podcasts: De Dag: elke werkdag twintig minuten verdieping bij één onderwerp uit het nieuws. Met het Oog op Morgen: elke dag een overzicht van het nieuws, een blik in de ochtendkranten en het betere journalistieke interview. De NOS op 3 Tech Podcast: iedere donderdag praten Casper Meijer of Jonna ter Veer en hun gasten je bij over het laatste nieuws uit de wereld van technologie en sociale media. Het Beste uit het Oog: iedere zaterdag selecteert de redactie van Met het Oog op Morgen de mooiste gesprekken van de afgelopen week. De Stemming van Vullings en Van der Wulp: elke vrijdag een nieuwe aflevering waarin de politieke week wordt doorgenomen. Gemaakt door NOS en EenVandaag. Lang verhaal kort: Elke werkdag rond vijven één onderwerp, in 5 minuten. NOS op 3 vertelt je wat je moet weten over een actueel onderwerp om het nieuws erover beter te kunnen volgen.
10/05 15u15  Kabinet wil volgende week versoepelen, maar besluit pas dag van tevorenHet kabinet vindt de tijd rijp voor de tweede stap van het openingsplan, maar neemt pas over een week het definitieve besluit. Ingewijden zeggen dat dat de boodschap is in de persconferentie morgen van minister De Jonge en premier Rutte. Stap twee betekent versoepelingen voor zogenoemde doorstroomlocaties buiten, zoals pretparken en dierentuinen. Die mogen dan onder voorwaarden weer mensen toelaten. Datzelfde geldt voor binnenzwembaden en sportscholen. Ook worden de mogelijkheden voor buiten sporten verruimd en worden kunst- en cultuurbeoefening in bijvoorbeeld muziekscholen weer toegestaan. Uitgesteld Oorspronkelijk was het de bedoeling dat deze versoepelingen per 11 mei in zouden gaan, maar dat werd door het kabinet al met zeker een week uitgesteld omdat de ziekenhuisopnames nog niet terugliepen. Het kabinet durft het op dit moment wel aan per 18 mei, omdat de daling is ingezet. Maar omdat het nog onzeker is of is die daling doorzet, wordt het besluit pas een dag van tevoren definitief genomen. Met andere woorden: over een week zegt het kabinet of de versoepelingen een dag later ingaan. Buiten het vorige openingsplan om is het kabinet ook van plan om de openingstijden voor terrassen te verruimen. Nu mogen terrassen open zijn van 12.00 tot 18.00 uur. Dat wordt dan 07.00 tot 20.00 uur. Of dit al eerder dan 18 mei in kan gaan, is nog niet duidelijk. Reizen Het kabinet heeft verder besloten dat het huidige negatieve reisadvies voor de hele wereld niet wordt verlengd. Dat houdt in dat het na 15 mei weer mogelijk is dat landen op geel of groen worden gezet, wat wil zeggen dat ernaartoe reizen niet meer afgeraden wordt. Dat betekent nog niet dat toeristen zonder voorwaarden naar die landen toe kunnen; in veel landen zijn Nederlanders nog niet welkom zonder negatieve test of quarantaine.
10/05 15u15  27-jarige slachtoffer steekpartij Arnhem overleden, verdachte aangehoudenEen 27-jarige man uit Doesburg die gisteravond ernstig gewond raakte bij een steekpartij in Arnhem is overleden. Dat meldt Omroep Gelderland. Een 24-jarige man uit Arnhem is gearresteerd. De steekpartij vond rond 21.50 uur plaats in een woning aan de Dragonstraat. De politie deed in de omgeving urenlang onderzoek met zoeklichten. Later die avond meldde de verdachte zich zelf bij de politie. De man wordt verhoord. De politie roept getuigen op zich te melden.
10/05 15u15  Voorwaardelijke celstraf voor journalist vanwege misbruik dossier KasteelmoordJournalist Bart Aerts van de Belgische publieke omroep VRT is veroordeeld tot vier maanden voorwaardelijke gevangenisstraf omdat hij misbruik heeft gemaakt van het inzagerecht in het dossier van de zogenoemde Kasteelmoord. Peter Gyselbrecht, de zoon van de veroordeelde hoofddader, kreeg dezelfde straf, schrijft VRT NWS. Het dossier was geheim voor het publiek. Maar enkele opgenomen telefoongesprekken uit dat dossier waren in november 2016 te horen in een uitzending van actualiteitenprogramma Terzake. Hoewel ze geheim waren, werden ze toch uitgezonden omdat de opnames de indruk wekten dat de rechtbank zich tijdens het onderzoek liet beïnvloeden door de familie van het slachtoffer. Eerder werd al geoordeeld dat er geen beïnvloeding was, maar volgens Terzake was dat oordeel op basis van onvolledige informatie. Peter Gyselbrecht bekende korte tijd daarna dat hij de dossiers had doorgespeeld aan de VRT-redactie. Hij was op dat moment verdachte in de zaak. Later bleek dat Peter Gyselbrecht er niets mee te maken had. Maar hij werd wel vervolgd voor het lekken van de telefoongesprekken. Ook Bart Aerts, die de Terzake-reportage maakte, kwam in beeld als mogelijke mededader van het lekken. Ze moesten zich eind vorig jaar verantwoorden voor de rechter voor het misbruik. De advocaat van de zoon zei toen dat zijn cliënt zich met het lekken wilde verdedigen in de moordzaak. Aerts verklaarde dat hij zijn journalistieke taak vervulde. Uit meerdere bronnen zou volgens de journalist blijken dat er sprake was beïnvloeding. De rechters oordelen nu dat de twee de intentie hadden om de 'morele integriteit' van de familie van het slachtoffer te schaden. Omdat de feiten meer dan vier jaar oud zijn, werd een voorwaardelijke celstraf opgelegd. Gyselbrecht gaat daartegen in beroep, stelt zijn advocaat. 'Aerts zal wellicht hetzelfde doen', schrijft de omroep. Beroepsvereniging is geschrokken De Vlaamse Vereniging van Beroepsjournalisten is geschrokken van de uitspraak. 'Wij waren er altijd van uitgegaan dat in deze zaak een vrijspraak zou volgen', zegt algemeen secretaris Pol Deltour tegen de omroep. 'Dat er nu toch een veroordeling volgt, na een huiszoeking en inbeslagnames bij een journalist, is erg gevaarlijk voor alle journalisten.' Volgens hem had Aerts niet de bedoeling om de familie in een kwaad daglicht te stellen. 'Hij wilde wel een aantal terechte vragen stellen over een maatschappelijk relevant dossier. Wij hopen dat de rechters in beroep hier helemaal anders over oordelen, en dat de zaak desnoods tot voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens komt.'
10/05 13u15  Vermiste arts die tegensprak dat Navalny werd vergiftigd weer gevondenDe vermiste Siberische arts Aleksandr Moerachovski is weer gevonden. De arts, die verantwoordelijk was voor de behandeling van Kremlincriticus Navalny na zijn vergiftiging van afgelopen zomer, verliet vrijdag een jachtkamp in Omsk, waarna er niets meer van hem werd vernomen. De man kwam zelf een dorpje in lopen, zegt Rusland-correspondent Iris de Graaf. Russische media melden dat de man in goede gezondheid is gevonden. Moerachovski was afgelopen vrijdag een bos in gegaan waar veel beren leven. 'Het staat bekend als een bos waar je niet zomaar in moet gaan. Er werd dan ook gevreesd voor zijn leven', zegt De Graaf. Er werd een grote zoekactie opgetuigd met drones, vrijwilligers en het leger, maar hij werd niet gevonden. Gisteravond kwamen er berichten dat hij was gevonden. 'Eerst berichten over levend en daarna dood', zegt de correspondent. Die klopten niet. De zoekactie werd hervat. 'Even later kwam hij zelf aanlopen.' Volgens z'n vrouw wil hij geen medische hulp hebben en begrijpt hij de omvang van de enorme zoektocht niet. Moerachovski wordt nu onderzocht in het ziekenhuis. Over de reden van zijn vermissing wordt niets gezegd. 'Misschien dat er later nog een verklaring wordt gegeven. Het lijkt er nu op dat hij is gaan jagen en de weg kwijtraakte.' Twee overleden artsen Eerder kwamen twee artsen die Navalny behandelden op mysterieuze wijze om het leven. Volgens critici zouden de twee betrokken zijn bij een verklaring dat Navalny was vergiftigd. Die verklaring werd later ingetrokken. Toen Moerachovski vermist raakte, gingen de alarmbellen bij Kremlin-critici af. Maar Moerachovski heeft altijd gezegd dat Navalny niet is vergiftigd, maar juist leed aan een zeldzame stofwisselingsstoornis en een lage bloedsuikerspiegel. 'Die twee overleden artsen en deze vermissing lijken op geen enkele manier met elkaar verbonden te zijn', zegt De Graaf. Mensen die achter het beleid van het Kremlin staan, vinden het schandalig dat het zo in het nieuws gebracht wordt. Zij zien de connectie met de twee andere artsen dan ook als een reden voor het Westen om Rusland en Poetin in een kwaad daglicht te stellen.
10/05 13u15  RIVM-vaccinatiecoördinator Van Delden weg, vervanger komt van ministerieJaap van Delden vertrekt als directeur van het corona-vaccinatieprogramma van het RIVM. Hij wordt opgevolgd door Marcel van Raaij, die nu nog bij het ministerie van Volksgezondheid werkt. Volgens het RIVM was de programmadirectie, waar Van Delden leiding aan geeft, aangesteld om het vaccinatieprogramma in Nederland op te starten. Nu dat is gebeurd, wordt de leiding gewisseld, zegt de organisatie. Van Delden werkt al sinds 2006 bij het RIVM, waar hij zich sindsdien vooral bezighield met bevolkingsonderzoek en preventie. In november vorig jaar werd hij aangesteld als directeur van het corona-vaccinatieprogramma. In Nederland zijn begin januari de eerste coronaprikken gezet. Het programma kreeg de eerste maanden veel kritiek, omdat het vaccinatietempo te laag zou liggen en de uitrol te omslachtig zou zijn. Inmiddels is het tempo opgevoerd en zijn volgens het coronadashboard van de Rijksoverheid zo'n 6,3 miljoen prikken gezet. Kritiek van huisartsen Jaap van Delden kwam eind april nog onder vuur te liggen door zijn uitspraak dat het vaccin van AstraZeneca mogelijk al snel niet meer nodig zou zijn. Dat kwam hem op kritiek te staan van huisartsen. Die zeiden dat ze bang waren dat Van Deldens uitspraak zou leiden tot een nog lagere vaccinatie-opkomst. 'Wat ons betreft is het duidelijk: als de keuze is tussen AstraZeneca nu of mogelijk een ander vaccin op een later moment, dan moet de keuze absoluut voor AstraZeneca nu zijn', zei de Landelijke Huisartsen Vereniging toen. De Gezondheidsraad adviseerde het demissionaire kabinet eerder in april om het AstraZeneca-vaccin alleen nog te gebruiken voor mensen boven de 60 jaar. Minister De Jonge nam dat advies over. De aanleiding voor het Gezondheidsraadadvies waren meldingen van de zeldzame combinatie van trombose en een verlaagd aantal bloedplaatjes na het vaccineren met AstraZeneca.
10/05 13u15  Opnieuw confrontaties bij moskee in Jeruzalem, honderden gewondenHet is vanochtend opnieuw onrustig in de Oude Stad van Jeruzalem. Bij confrontaties met de Israëlische politie zijn honderden Palestijnen gewond geraakt. De Israëlische politie meldt dat 21 agenten gewond zijn geraakt. Volgens de Palestijnse hulporganisatie Rode Halve Maan hadden meer dan 200 van de Palestijnse gewonden een medische behandeling nodig. Op beelden is te zien dat het vooral onrustig is in en rond de Al-Aqsamoskee op de Tempelberg, in het oude gedeelte van de stad. Palestijnen gooien met stenen en andere projectielen, de politie zet traangas en flitsgranaten in. Ook in het moskeegebouw zijn ontploffingen en wordt met stenen gegooid: Het is al weken zeer onrustig in Jeruzalem en op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever. Bij confrontaties zijn de afgelopen dagen honderden Palestijnen en enkele tientallen Israëlische politieagenten gewond geraakt. De spanningen lopen vooral op in de Oude Stad, waar veel Palestijnen na zonsondergang naartoe komen vanwege de ramadan. Ook de Tempelberg met de Al-Aqsamoskee bevindt zich daar. Huisuitzetting De directe aanleiding voor het geweld is de mogelijke huisuitzetting van enkele Palestijnse families in Oost-Jeruzalem. Zij moeten plaatsmaken voor Joodse kolonisten, oordeelde een Israëlische rechter eerder. In deze video geeft correspondent Ties Brock uitleg over de zaak: Vandaag zou duidelijk worden of de families in hoger beroep mogen gaan tegen dit besluit, maar de zitting van het Israëlische hooggerechtshof over de zaak is uitgesteld. Jeruzalemdag Daarmee is de angel er echter niet uit. Vandaag wordt opnieuw een spannende en mogelijk explosieve dag, verwacht correspondent Ties Brock. Het is Jeruzalemdag, de dag waarop Israël viert dat het Oost-Jeruzalem veroverde tijdens de Zesdaagse Oorlog in 1967. Op die feestdag trekken doorgaans nationalistische Israëliërs door de oude stad, onder wie vaak ook leden van extreem-rechtse groeperingen. 'Veel Palestijnen beschouwen die optocht als provocerend', zegt Brock. De politie heeft overwogen om de route aan te passen. Ook zou het Joodse gelovigen vandaag verboden zijn om de Tempelberg te betreden, waar ook de Al-Aqsamoskee ligt. 'De vraag is of de optocht doorgaat, en zo ja: op welke manier. Het kan tot verdere escalatie leiden.' Internationale bezorgdheid De toenemende spanningen in Israël trekken internationaal de aandacht. Vandaag overlegt de VN-Veiligheidsraad over de kwestie. Dit weekend uitten de EU, Rusland en de VS al hun zorgen over het conflict. Paus Franciscus riep op om de confrontaties in Jeruzalem te stoppen. De stad is voor zowel joden, moslims als christenen een heilige plek.
10/05 12u15  RIVM-vaccinatiecoördinator Van Delden wegJaap van Delden vertrekt als directeur van het corona-vaccinatieprogramma van het RIVM. Hij wordt opgevolgd door Marcel van Raaij, die nu nog bij het ministerie van Volksgezondheid werkt. Volgens het RIVM was de programmadirectie, waar Van Delden leiding aan geeft, aangesteld om het vaccinatieprogramma in Nederland op te starten. Nu dat is gebeurd, wordt de leiding gewisseld, zegt de organisatie. In Nederland zijn begin januari de eerste coronaprikken gezet. Het programma kreeg de eerste maanden veel kritiek, omdat het vaccinatietempo te laag zou liggen en de uitrol te omslachtig zou zijn. Inmiddels is het tempo opgevoerd en zijn volgens het coronadashboard van de Rijksoverheid zo'n 6,3 miljoen prikken gezet. Jaap van Delden was eind april nog in het nieuws door zijn uitspraak dat het vaccin van AstraZeneca mogelijk al snel niet meer nodig zal zijn. Dat kwam hem op kritiek te staan van huisartsen, die zeiden te vrezen dat de opkomst voor prikken met AstraZeneca de komende tijd nog lager zou uitvallen, terwijl het vaccin volgens hen juist enorm belangrijk is.
10/05 12u15  Vangen meeuw met plastic om bek lastig: 'Zodra we er zijn is-ie gevlogen'Een meeuw met plastic om zijn bek houdt medewerkers van de Dierenambulance Groningen al wekenlang bezig. Door het stuk plastic kan de vogel nauwelijks eten of drinken en wordt hij steeds zwakker. Maar het dier vangen blijkt een lastige opgave. 'De eerste melding kwam zo'n vier weken geleden binnen', zegt Suus van der Woude van de Dierenambulance tegen RTV Noord. 'Vanaf dat moment zijn we er al mee bezig.' De meeuw wordt regelmatig gezien op de Vismarkt in het centrum van de stad. Volgens Van der Woude zit het stuk plastic om het bovenste deel van de snavel geklemd, waardoor eten en drinken nauwelijks gaat. 'We zien dat hij de afgelopen weken heel mager is geworden, hij ziet er een stuk slechter uit.' De verwachting is dat het daardoor wel makkelijker wordt om de meeuw te vangen. Vangen met jas Inmiddels zijn er meerdere pogingen gedaan. Als de centrale een melding binnenkrijgt dat de vogel is gezien, proberen medewerkers daar zo snel mogelijk heen te gaan. 'Maar meeuwen zijn heel onrustig. Zodra we er zijn, is-ie al weer gevlogen. Vandaar de oproep aan iedereen om te helpen, want we zijn aldoor net te laat', zegt Van der Woude. Dat kan bijvoorbeeld door een jas over hem heen te gooien. 'Dan kunnen vrijwilligers hem verlossen van het bakje en het dier naar de opvang brengen om aan te sterken. En nee, een jas over een meeuw gooien is niet zielig. Er kan niet zoveel gebeuren. Het is juist zielig zoals hij nu leeft. Hij moet gewoon geholpen worden.'
10/05 11u15  Nederlander maakt video van 'uitgestorven' aap in CongoJaap van der Waarde van het Wereld Natuur Fonds heeft in Congo uniek materiaal van een apensoort gefilmd waarvan lang werd aangenomen dat hij uitgestorven was. De beelden zijn het bewijs dat de Bouviers rode franjeaap, zoals de de apensoort heet, weer aan het floreren is in het Centraal-Afrikaanse land. Dit zijn de beelden: In 2015 maakte een Belgische bioloog een foto van de aap, waarop Van der Waarde, die als coördinator van natuurbeschermingsprojecten voor het WNF werkt, besloot naar het dier op zoek te gaan. De zoektocht in het Ntokou-Pikounda National Park in Congo was behoorlijk zwaar, zegt de Nederlander nu tegen de NOS. 'Het was drie dagen reizen om er te komen, midden in het oerwoud. Echt in de middle of nowhere. Toen ik erheen ging had ik malaria, dus ik was hartstikke ziek.' Geluid van de kroonarend Daarna moest de expeditie nog het bos in. Er waren van tevoren al rangers het woud in gestuurd om de aapjes te vinden. Die wezen een bepaald gebied aan waar de zoektocht kon beginnen. 'Na twee dagen hadden we nog niks gezien, maar op de derde dag had ik hem op film.' Om de aapjes te lokken werd het geluid van de kroonarend nagebootst. 'Dat is een grote roofvogel die jaagt op apen. De apen reageren op dat geluid met een alarmroep', legt Van der Waarde uit. 'Dat is een heel specifiek geluid waardoor je weet waar hij zit en dan is het zaak om daarnaartoe te gaan.' Uiteindelijk spotte Van der Waarde een groepje van vijf apen met een baby, waarvan hij er uiteindelijk één van heeft kunnen vastleggen. 'Die fungeerde als een soort achterwacht voor de groep, hij keek naar ons en hield de boel in de gaten.' Stinkende vacht De aap is volgens Van der Waarde bijzonder omdat hij alleen maar voorkomt in dat ene natuurpark in Congo. 'Dat is uniek, een aap die maar op één plek voorkomt.' De onderzoeker wil graag nog verder onderzoek doen naar de apensoort. 'We weten er eigenlijk nog helemaal niets van. We weten niet wat hij eet, hoe hij zich gedraagt. We willen dat onderzoeken om te weten wat zijn kwetsbare punten zijn zodat we hem beter kunnen beschermen.' Omdat te doen, wil Van der Waarde camera's en microfoons in het leefgebied van de Bouviers rode franjeaap hangen. 'Op die manier kun je heel veel onderzoek doen zonder dat die apen doorhebben dat je er bent.' Het Wereld Natuur Fonds beschermt het dier samen met de lokale overheid. Volgens Van der Waarde loopt de aap niet veel gevaar om gestroopt te worden voor het vlees. 'De vacht schijnt te stinken en daardoor zou het vlees ook niet lekker zijn.'
10/05 11u15  Viruswaarheid verliest rechtszaak: coronamaatregelen kunnen blijvenDe coronamaatregelen hoeven niet van tafel, oordeelt de rechtbank in Den Haag in een kort geding dat actiegroep Viruswaarheid had aangespannen. Volgens de rechter is er voldoende wettelijke basis voor de maatregelen. In het kort geding tegen de staat eiste Viruswaarheid vorige week dat alle coronaregels per direct zouden worden geschrapt, omdat die in strijd zouden zijn met de grondrechten en internationale verdragen. Volgens de actiegroep mogen 'crisismaatregelen die leiden tot vergaande inperkingen van grondrechten' alleen onder heel strenge voorwaarden worden genomen. Zo had de staat er officieel de noodtoestand voor moeten uitroepen, aldus Viruswaarheid. Heel Nederland wordt door de maatregelen 'in een detentieregime' gehouden, betoogde de actiegroep in de rechtszaal. Maar volgens de staat ziet Viruswaarheid de ernst van de coronasituatie niet in en leeft de groep 'in een andere werkelijkheid'. Ook zou het niet nodig zijn om de noodtoestand uit te roepen om de maatregelen te rechtvaardigen. Avondklokzaak Het was niet voor het eerst dat Viruswaarheid en de Nederlandse staat tegenover elkaar stonden in de rechtszaal. In februari spande de actiegroep een zaak aan over de avondklok. De rechter gaf Viruswaarheid gelijk en bepaalde dat die maatregel per direct moest worden opgeheven, omdat de avondklok op verkeerde rechtsgronden ingesteld zou zijn. In hoger beroep veegde het hooggerechtshof die uitspraak van tafel. Volgens het hof was de coronapandemie voldoende aanleiding om de avondklok in te voeren. De maatregel bleef daarom van kracht. Overigens zou het kort geding waarin de rechter vandaag uitspraak heeft gedaan aanvankelijk ook alleen gaan over de avondklok. Maar omdat die sinds eind april niet meer geldt, greep Viruswaarheid de zaak aan om het afschaffen van alle coronamaatregelen te eisen. 'De bezwaren tegen de avondklok gelden voor alle coronaregels die grondrechten en vrijheden inperken', zei Viruswaarheid-jurist Jeroen Pols daarover.
10/05 11u15  Minister verleent na 33 jaar gratie aan levenslang veroordeelde Loi Wah C. (62)De levenslang veroordeelde Loi Wah C. (62) heeft afgelopen week gratie gekregen van minister Dekker (Rechtsbescherming). De man, die vastzat voor de moord op vier gezinsleden in Rotterdam, kreeg alleen gratie op voorwaarde dat hij Nederland direct zou verlaten. Daarom is C. afgelopen donderdag naar Hongkong, waar hij werd geboren, vertrokken. Dat bevestigt het ministerie van Justitie en Veiligheid naar aanleiding van berichtgeving in De Telegraaf. Het is de tweede keer sinds 1986 dat er gratie is verleend aan een levenslang veroordeelde in Nederland. C. werd in 1988 veroordeeld voor een moord op het Chinese gezin Tang in Rotterdam. De man heeft de viervoudige moord altijd ontkend. Hij diende al zes keer eerder een gratieverzoek in. Het zevende verzoek kreeg een positief advies van het Openbaar Ministerie en de rechter, waardoor de man na 33 jaar de gevangenis mocht verlaten. 'Ik kan op dit moment niets anders doen dan gratie verlenen', schrijft minister Sander Dekker voor Rechtsbescherming in een reactie over het verzoek. 'Zowel de rechter als het Openbaar Ministerie adviseert bij het zevende gratieverzoek aan de heer C. onvoorwaardelijke gratie te verlenen nu er geen argumenten meer zijn om gratie te weigeren.' De gratie neemt de veroordeling niet weg. De dader is nog steeds schuldig bevonden aan de feiten die hij heeft gepleegd en het vonnis blijft staan. C.'s advocaat heeft contact met hem gehad en laat weten dat zijn cliënt blij is met de uitkomst van de zaak. Hoe werkt gratie verlenen eigenlijk? In januari dit jaar werd ook al gratie verleend aan Cevdat Y., die in 1983 zes mensen doodschoot in het Delftse café 't Koetsiertje. Hij opende het vuur nadat iemand hem beledigd had, en raakte daarbij tien mensen. Zes van hen, onder wie een moeder en haar 12-jarige dochter, overleefden de aanslag niet. Y. kreeg in 1984 levenslang, maar werd in 2001 overgeplaatst naar een tbs-kliniek, waar hij met onbegeleid verlof mocht. Minister Dekker verleende hem met tegenzin gratie. 'Verschillende keren heeft de rechter geoordeeld dat er onvoldoende argumenten zijn om gratie te weigeren', schreef Dekker aan de Tweede Kamer. 'Gisteren heeft het hof dat in hoger beroep opnieuw bevestigd. Daarmee zijn de juridische argumenten om gratie niet uit te voeren uitgeput en kan ik niet anders dan het indienen van een positieve voordracht tot gratieverlening bij het Kabinet van de Koning.' De minister vroeg zich na die gratieverlening al openlijk af of hij wel over deze gratieverzoeken moet gaan, en niet iemand anders.
10/05 11u15  Winkeliers kregen 20 miljoen van PostNL om open te blijvenPostNL heeft winkeliers tijdens de afgelopen lockdown bij elkaar 20 miljoen euro betaald om open te blijven. Dat zegt het bedrijf bij de presentatie van de cijfers over het eerste kwartaal van dit jaar. Winkeliers met een PostNL punt kregen vanaf half december een vergoeding om open te blijven, als ze eigenlijk door de lockdown moesten sluiten omdat ze niet-essentiële goederen verkopen. Bij elkaar gaat het volgens de Vereniging van Postale en Bancaire Retailers (VVP), waar ook winkels met een postpunt bij zitten, om 3000 winkels. Vergoedingen afgebouwd Zij konden in eerste instantie maximaal acht uur per dag een vergoeding van 19 euro per uur krijgen om open te blijven. Dat werd in de loop van de lockdown afgebouwd, volgens PostNL omdat winkeliers ook steeds meer hun eigen producten weer konden verkopen door bijvoorbeeld click en collect. In januari werd de vergoeding teruggeschroefd naar maximaal zes uur per dag. Sinds 1 maart is de vergoeding per uur gestopt, en kregen winkeliers nog eenmalig 500 euro. De vergoedingen kwamen bovenop de standaard handelsvergoeding die volgens de VVP 25 cent per pakje is. Niet alle winkeliers tevreden 'Het zou PostNL gesierd hebben als ze deze coronavergoeding in stand hadden gehouden tot aan het moment dat de winkels weer volledig open kunnen', zei VVP-woordvoerder Gert Koudijs in maart. Ook waren de vergoedingen volgens hem niet kostendekkend. Maar PostNL-topvrouw Herna Verhagen vindt 20 miljoen euro 'voor een bedrijf als PostNL' veel geld. 'Ik denk dat we echt een grote bijdrage hebben geleverd aan winkeliers die open zijn gebleven.' Vervolgd in België Afgelopen weekend meldde de Belgische krant De Tijd dat PostNL in België vervolgd wordt voor 'sociale fraude'. Bezorgers zouden werken onder slechte omstandigheden, vastzitten in wurgcontracten en coronamaatregelen zouden niet zijn gerespecteerd. Bij de toelichting van de kwartaalcijfers antwoordt Verhagen op vragen over de vervolging: 'PostNL heeft ook in België vanaf dag één gezondheid voorop gezet. We zijn in staat geweest ons netwerk in stand te houden. Dat lukt alleen maar als je dat veilig en gezond doet.' Verder denkt Verhagen niet dat het bedrijf regels heeft overtreden. 'Wij voldoen in België voor zover wij kunnen inschatten aan alle wet- en regelgeving. We zien de zaak met vertrouwen tegemoet.' Recordaantal pakketten bezorgd Zoals aangekondigd heeft het postbedrijf een paar hele goede maanden achter de rug. Dat was mede te danken aan de grote hoeveelheden online aankopen, terwijl de meeste fysieke winkels gesloten waren. Er werden in het eerste kwartaal 108 miljoen pakketjes bezorgd, een nieuw record. Maar ook de verkiezingen en het vaccinatieprogramma zorgden voor hoge cijfers. Mede door het briefstemmen, en vanwege uitnodigingen om gevaccineerd te worden, werden er miljoenen brieven meer dan normaal bezorgd. Een deel van de stijging van de postvolumes is dan ook eenmalig, volgens het bedrijf. PostNL verwacht dat de pakketbezorging ook na corona nog blijft groeien, maar wat minder hard dan nu. Volgens het bedrijf zullen er na de piek geen banen verdwijnen. Verhagen: 'We blijven mensen werven.' Snellere investeringen door winst Bruto was de winst zo'n 130 miljoen euro, tegenover 15 miljoen euro in het eerste kwartaal van vorig jaar. PostNL zegt het geld te willen gebruiken om investeringen in de digitalisering te versneller. Het gaat om fundamentele aanpassingen van de IT-systemen, waar klanten nog niet snel iets van zullen merken. Het aandeel PostNL op de beurs daalt op de kwartaalcijfers en noteert bij opening 6 procent lager op 4,30 euro. De koers van het aandeel was sinds het handelsbericht van eind april 15 procent gestegen.
10/05 11u15  Tientallen doden en gewonden na explosies in AfghanistanIn Afghanistan zijn zeker vijftien mensen om het leven gekomen bij verschillende explosies. Tientallen mensen raakten gewond. De explosies gebeurden enkele uren nadat de Taliban een staakt-het-vuren hadden aangekondigd om het einde van de ramadan te vieren. Zeker elf mensen kwamen om nadat een bom was afgegaan bij een bus. Zeker 25 mensen raakten gewond. De ontploffing was gisteravond laat in de zuidelijke provincie Zabul. Volgens de gouverneur van de provincie zijn onder de gewonden ook vrouwen en kinderen van wie de toestand kritiek is. Wie er achter de aanval zit, is nog niet duidelijk. Een soortgelijk incident deed zich voor in de provincie Parwan, ten noorden van hoofdstad Kabul. Een minibus raakte een mijn. Minstens twee burgers lieten het leven en zeker acht mensen raakten gewond. Toen omwonenden hulp verleenden, ging er nog een bom af waarbij nog eens vier mensen gewond raakten. In de westelijke provincie Farah ging een autobom af bij een legercontrolepost. Zeker twee militairen overleefden dat niet, maar sommige leden van de provincieraad spreken van zes dodelijke slachtoffers. Bestand tijdens Suikerfeest De ontploffingen waren enkele uren nadat de Taliban een staakt-het-vuren van drie dagen hadden aangekondigd. Dat bestand valt samen met het Suikerfeest. Het feest ter afsluiting van de heilige maand ramadan begint op woensdag of donderdag, afhankelijk van waarnemingen van de maan. Taliban-woordvoerder Mohammad Naeem zegt dat Afghanen het feest vredig moeten kunnen vieren. Het geweld in Afghanistan is de afgelopen weken sterk toegenomen, nadat de Verenigde Staten en andere NAVO-leden hadden aangekondigd hun militairen voor 11 september uit het land terug te trekken. Aanslag school Kabul Zaterdag vielen bij een aanslag op een school in de Afghaanse hoofdstad Kabul nog zeker zestig doden. Meer dan 150 mensen raakten gewond bij de ontploffingen, net nadat de lessen waren afgelopen. De meeste slachtoffers zijn tienermeisjes.
10/05 11u15  Italiaans eiland Lampedusa ziet op 24 uur bijna 2000 bootmigranten komenIn Italië is het aantal bootmigranten dat over de Middellandse Zee aankomt dit jaar verder gestegen. De afgelopen 24 uur kwamen bijna 2000 migranten aan land op het eiland Lampedusa, dat tussen Noord-Afrika en Sicilië ligt. In totaal arriveerden gisteren zeker veertien boten met migranten. Afgelopen nacht kwamen daar nog meer boten bij. Op een paar kilometer van de kust werd een boot onderschept met zo'n 400 mannen, vrouwen en kinderen aan boord, meldt het Italiaanse persbureau ANSA. 'De aankomst van migranten valt samen met de gunstige weersomstandigheden', zegt de burgemeester van Lampedusa, waar het aanmeldcentrum de toestroom nauwelijks kan verwerken. 'We moeten weer een debat voeren over het immigratievraagstuk.' Twee keer zo veel Dit jaar zijn in Italië al ruim twee keer zo veel bootmigranten geregistreerd als in dezelfde periode vorig jaar. Vrijdag stond de teller op zo'n 11.000 mensen, blijkt uit gegevens van het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. In die periode vorig jaar, tijdens de eerste coronagolf, waren het er ruim 4100. Dat waren er weer meer dan vier keer zo veel als in die periode in 2019. Het gaat dit jaar met name om Tunesiërs en Ivorianen die de oversteek maken. Ondanks de toename van de afgelopen jaren komen de getallen nog niet in de buurt van die in 2015, het jaar van de Europese migrantencrisis. Salvini Matteo Salvini, de leider van de rechts-populistische partij Lega, zegt dat hij met premier Draghi om tafel wil over de migranten. 'We kunnen niet zorgen voor duizenden illegale migranten nu miljoenen Italianen met problemen kampen', schrijft hij op Twitter. Salvini's partij is de op een na grootste in het Italiaanse parlement. Vorige maand werd bekend dat Salvini in september voor de rechter moet komen in een zaak rond bootmigranten. In 2019 besloot hij als minister van Binnenlandse Zaken om een schip met migranten tegen te houden, zodat die niet kon aanmeren op Lampedusa. Salvini noemt het een politiek proces.
10/05 10u15  Opnieuw confrontaties bij moskee in Jeruzalem, zeker 180 gewondenHet is vanochtend opnieuw onrustig in de Oude Stad van Jeruzalem. Bij confrontaties met de Israëlische politie zijn zeker 180 Palestijnen gewond geraakt. Volgens de Palestijnse hulporganisatie Rode Halve Maan hadden zeker tachtig van hen een medische behandeling nodig. The Jerusalem Post schrijft over één gewonde agent aan Israëlische zijde. Op beelden is te zien dat het vooral onrustig is in en rond de Al-Aqsamoskee op de Tempelberg, in het oude gedeelte van de stad. Palestijnen gooien met stenen en andere projectielen, de politie zet traangas en flitsgranaten in. Ook in het moskeegebouw zijn ontploffingen en wordt met stenen gegooid: Het is al weken zeer onrustig in Jeruzalem en op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever. Bij confrontaties zijn de afgelopen dagen honderden Palestijnen en enkele tientallen Israëlische politieagenten gewond geraakt. De spanningen lopen vooral op in de Oude Stad, waar veel Palestijnen na zonsondergang naartoe komen vanwege de ramadan. Ook de Tempelberg met de Al-Aqsamoskee bevindt zich daar. Huisuitzetting De directe aanleiding voor het geweld is de mogelijke huisuitzetting van enkele Palestijnse families in Oost-Jeruzalem. Zij moeten plaatsmaken voor Joodse kolonisten, oordeelde een Israëlische rechter eerder. Vandaag zou duidelijk worden of de families in hoger beroep mogen gaan tegen dit besluit, maar de zitting van het Israëlische hooggerechtshof over de zaak is uitgesteld. Jeruzalemdag Daarmee is de angel er echter niet uit. Vandaag wordt opnieuw een spannende en mogelijk explosieve dag, verwacht correspondent Ties Brock. Het is Jeruzalemdag, de dag waarop Israël viert dat het Oost-Jeruzalem veroverde tijdens de Zesdaagse Oorlog in 1967. Op die feestdag trekken doorgaans nationalistische Israëliërs door de oude stad, onder wie vaak ook leden van extreem-rechtse groeperingen. 'Veel Palestijnen beschouwen die optocht als provocerend', zegt Brock. De politie heeft overwogen om de route aan te passen. Ook zou het Joodse gelovigen vandaag verboden zijn om het terrein van de Al-Aqsamoskee te betreden. 'De vraag is of de optocht doorgaat, en zo ja: op welke manier. Het kan tot verdere escalatie leiden.' Internationale bezorgdheid De toenemende spanningen in Israël trekken internationaal de aandacht. Vandaag overlegt de VN-Veiligheidsraad over de kwestie. Dit weekend uitten de EU, Rusland en de VS al hun zorgen over het conflict. Paus Franciscus riep op om de confrontaties in Jeruzalem te stoppen. De stad is voor zowel joden, moslims als christenen een heilige plek.
10/05 10u15  Noodverordening VS om olie over de weg te transporteren na hack pijpleidingenDe Amerikaanse regering heeft een noodverordening afgekondigd om tijdelijk benzine, diesel, vliegtuigbrandstof en andere aardolieproducten over de weg te vervoeren. Sinds vrijdag ligt een belangrijke pijplijn plat. Hackers hebben de computersystemen van het grootste oliepijpleidingbedrijf platgelegd. De groep DarkSide zou mogelijk achter de aanval zitten, zeggen bronnen tegen persbureau Reuters. Dat zou een relatief nieuwe groep zijn die zich bezighoudt met ransomware, daarbij worden computersystemen gehackt en na betaling vrijgegeven. Het motief zou uitsluitend financieel zijn. Er gaan dagelijks 2,5 miljoen vaten olie en andere geraffineerde producten door de leidingen van Colonial Pipeline. Naar eigen zeggen vervoert het bedrijf 45 procent van de brandstoffen vanuit Texas naar het oosten van het land. In totaal mogen nu achttien staten tijdelijk olie over de weg transporteren. Het gaat om Alabama, Arkansas, District of Columbia, Delaware, Florida, Georgia, Kentucky, Louisiana, Maryland, Mississippi, New Jersey, New York, North Carolina, Pennsylvania, South Carolina, Tennessee, Texas and Virginia. Prijzen stijgen Patrick Kulsen verwacht dat het gevolgen zal hebben voor de olieprijzen in het land. Hij is directeur van Insights Global, een marktonderzoeker in de olie- en chemie-sector. In het NOS Radio 1 Journaal zegt hij dat tankwagens nooit de volumes kunnen vervoeren die nu door de leidingen gaan. 'Het is te vergelijken als hier de Rijn laagstaat en er dan tankwagens naar Duitsland moeten rijden. Dan zie je dat er binnen no time geen wagen meer beschikbaar is.' Het vervoer gaat dan een stuk langzamer en dat heeft effect op de prijs. Daarnaast geldt in de VS de zogenoemde Jones Act. Die bepaalt dat olie alleen per olietanker vervoerd mag worden als die onder Amerikaanse vlag vaart. 'En dat zijn er niet zo veel, dus de oostkust per tanker bevoorraden is niet zo makkelijk.' Kulsen ziet daarom kansen voor handel vanuit Nederland. 'Er kan benzine vanuit Europa naar de oostkust van de VS worden verscheept.' Of het platleggen van de pijpleidingen van invloed is op de benzineprijs hier, kan Kulsen nog niet zeggen. 'Het hangt ervan af hoelang het gaat duren. Als de EU olie naar de VS gaat vervoeren, wordt het aanbod hier minder en stijgen de prijzen.'
10/05 09u15  Tweehonderd meter lange boogbrug 'vaart' door RotterdamVannacht is het megatransport van de tijdelijke Suurhoffbrug van start gegaan. Het 200 meter lange, 40 meter hoge en 20 meter brede gevaarte is op pontons door het centrum van Rotterdam gevaren om uiteindelijk naar de Maasvlakte te worden vervoerd. Het brugdeel wordt voortgeduwd en getrokken door een een sleep- en duwboot, waardoor de totale samenstelling een lengte van bijna 250 meter heeft. Bij zonsopkomst passeerde het gevaarte het Botlekgebied: De tijdelijke brug komt te liggen in de A15, naast de bestaande Suurhoffbrug. Die wordt gerenoveerd en met de tijdelijke brug kan de verkeerslast worden verdeeld over de twee bruggen. De Suurhoffbrug verbindt Rotterdam met de Maasvlakte en is daarmee een belangrijke verbinding voor het Rotterdamse havengebied. Dit is de tocht die het brugdeel moet afleggen: Het transport vertrok vanaf de kade bij de voorbouwlocatie in Krimpen aan den IJssel en is achtereenvolgens de Van Brienenoordbrug, de Hef, de Koninginnebrug, de Erasmusbrug en de Botlekbrug gepasseerd. Komende nacht wordt het transport hervat en worden het Hartelcomplex en de Harmsenbrug gepasseerd. Vervolgens wordt de brug in de nacht van 14 mei op 15 mei geplaatst naast de bestaande Suurhoffbrug. 'De planning van zowel het transport als de plaatsing is afhankelijk van het weer en het getij en kan daarom tot kort van tevoren wijzigen', zegt Rijkswaterstaat in een persbericht. Livestream De Suurhoffbrug is een van de dertien bruggen die in Zuid-Holland worden vervangen of gerenoveerd. Veel bruggen, tunnels, sluizen en viaducten stammen uit de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw. Doordat deze bruggen veel belast zijn door meer en steeds zwaarder verkeer, vergroot dit de kans op storingen. De plaatsing van de brug kan komend weekend worden bekeken op een livestream: www.suurhoffbrug.live.
10/05 09u15  Lesauto belandt boven op geparkeerde auto in UtrechtEen leerling van een rijschool heeft in Utrecht een bijzonder ongeluk veroorzaakt. Bij het nemen van een bocht werd gas gegeven, in plaats van te remmen. De lesauto kwam daardoor boven op een geparkeerde cabriolet terecht. Volgens RTV Utrecht schoot de lesauto in de lucht via een drempel en een fietsenrek: De leerling en de instructeur raakten niet gewond. Ze konden zelf uit de auto komen. In de geparkeerde auto zat niemand. Beide auto's raakten flink beschadigd en zijn afgevoerd door een bergingsbedrijf.
10/05 08u15  Zeker 11 doden en tientallen gewonden na explosie bij bus in AfghanistanIn Afghanistan zijn zeker elf doden gevallen nadat een bom was afgegaan bij een bus. Zeker 25 mensen raakten gewond. De ontploffing was gisteravond laat in de zuidelijke provincie Zabul. Volgens de gouverneur van de provincie zijn onder de gewonden ook vrouwen en kinderen van wie de toestand kritiek is. Wie er achter de aanval zit, is nog niet duidelijk. De ontploffing was enkele uren nadat de Taliban een staakt-het-vuren van drie dagen hadden aangekondigd. Dat bestand valt samen met het Suikerfeest. Het feest ter afsluiting van de heilige maand ramadan begint op woensdag of donderdag, afhankelijk van waarnemingen van de maan. Taliban-woordvoerder Mohammad Naeem zegt dat Afghanen het feest vredig moeten kunnen vieren. Het geweld in Afghanistan is de afgelopen weken sterk toegenomen, nadat de Verenigde Staten en andere NAVO-leden hadden aangekondigd hun militairen voor 11 september uit het land terug te trekken. Aanslag school Kabul Zaterdag vielen bij een aanslag op een school in de Afghaanse hoofdstad Kabul nog zeker zestig doden. Meer dan 150 mensen raakten gewond bij de ontploffingen, net nadat de lessen waren afgelopen. De meeste slachtoffers zijn tienermeisjes.
10/05 08u15  Assen eert blueslegende Harry Muskee met theatervoorstellingEr komt een theatervoorstelling over het leven van Harry Muskee, de zanger en frontman van Cuby and the Blizzards. De openluchtvoorstelling 'Muskee - So Many Roads' wordt in september zo'n vijftien keer opgevoerd in Assen, de geboorteplaats van Muskee. Erwin Nyhoff speelt de rol van Harry Muskee. Nyhoff is bij het grote publiek vooral bekend door zijn deelname aan The Voice of Holland. 'Ik heb genoeg raakvlakken met Muskee', zegt hij trots tegen RTV Drenthe. 'Onze muzikale roots hebben gelijkenissen, en we zijn ook allebei 'uit de klei' getrokken. Ik uit Overijssel, hij uit Drenthe.' Acteerervaring heeft Nyhoff niet. 'Ik heb alleen gespeeld in een videoclip en ik moest dan ook even nadenken over de stap naar het theater. Ik wilde ook weten welke muziek erin zou zitten. Maar toen ik de playlist hoorde, dacht ik: yes. Ik was eigenlijk ook wel verbaasd dat Harry en ik een beetje hetzelfde bereik hebben.' Nyhoff beseft goed dat Muskee Drents cultureel erfgoed is. Geen makkelijke opgave dus om hem te vertolken. 'Het is een eer, maar ook een ongemak. Ik weet hoe belangrijk Muskee in Drenthe is, maar ook daarbuiten. Hij heeft ook nog eens een standbeeld. Maar ik ga ontzettend mijn best doen.' De voorstelling 'Muskee - So Many Roads' is geschreven en wordt geregisseerd door Dick van den Heuvel, die ook biografische theaterstukken regisseerde over Ramses Shaffy, Annie M.G. Schmidt en Robert Long. 'Ik wist hiervoor niks van Muskee', bekent hij tegen RTV Drenthe. 'Maar ik ben bij dit soort theaterstukken blij dat ik vaak van niks weet en er blanco in ga.' Johan Derksen Hij sprak voor het verhaal onder meer met enkele goede vrienden van Muskee, zoals voetbalanalist Johan Derksen, die jarenlang niet alleen een goede vriend, maar ook de manager van Cuby and the Blizzards was. De voorstelling speelt zich af in wat Van den Heuvel de 'tussentijd' noemt. 'Dat is de tijd tussen leven en dood, waarvan men zegt dat je je leven nog een keer aan je voorbij ziet gaat. Het stuk begint met dat Muskee is gestorven, maar dat hij dat zelf nog niet weet. Hij loopt rond, op zoek naar het graf van blueslegende Robert Johnson. Dat hoort zó bij hem, op zoek naar de essentie van de muziek.' Geen reünie van The Blizzards Van den Heuvel probeerde bij het schrijven weg te blijven van de bekende anekdotes over optredens en ruzies binnen de band. Er is voor de muzikale ondersteuning ook niet gekozen voor de muzikanten van The Blizzards, zegt Erwin Java. Hij werkte 25 jaar met Muskee samen en heeft de muzikale leiding van het theaterstuk. Volgens Java zijn de andere Blizzards bewust niet gevraagd voor de voorstelling. 'Het gaat niet per se om de muziek, het is vooral ter ondersteuning. En als we dat met The Blizzards zouden doen, komen mensen speciaal daarvoor. Het accent zou daar te veel op komen te liggen, terwijl het om Harry gaat.' De première van 'Muskee - So Many Roads' staat gepland voor vrijdag 3 september. De show wordt die maand zo'n vijftien keer opgevoerd.
10/05 08u15  Nederlanders smullen van vleesvervangers, maar marktaandeel kleinNederlanders eten per persoon de meeste vleesvervangers van Europa. Ook geven Nederlanders van alle Europeanen het meeste geld uit aan vleesvervangers. Dat blijkt uit onderzoek onder de elf Europese landen met de grootste markten voor vleesvervangers van marktonderzoeksbureau Nielsen, in opdracht van non-profit organisatie ProVeg. 'De uitkomsten zijn verrassend. We wisten al wel dat Nederland een van de koplopers is, maar niet dat we ook per persoon de meeste vleesvervangers eten van Europa', zegt Pablo Moleman, milieu-econoom en mede-oprichter van ProVeg. Ook maakt de plantaardige kaas zijn intrede. De verkoop daarvan is met 400 procent toegenomen in de afgelopen twee jaar. Kleine markt, maar steeds groter Het aandeel vleesvervangers ten opzichte van de totale vleeswarenmarkt is nog slechts 2,5 procent. Voor de plantaardige zuivel ligt het marktaandeel wel wat hoger. Uit het onderzoek blijkt dat Nederlanders gemiddeld 17 euro per persoon per jaar aan vleesvervangers uitgeven en zo'n 870 gram aan vleesvervangers eten per jaar. Dat staat gelijk aan ongeveer negen burgers. Ook Remko Vogelenzang, directeur van Bobeldijk Food Group, ziet de opmars van vleesvervangers. Het bedrijf begon als slagerij, maar is uitgegroeid tot producent van vleesvervangers voor (huis)merken. 'We hebben de afgelopen jaren een toename van de productie van vleesvervangers gezien van 20 tot 30 procent per jaar', zegt Vogelenzang. Volgens hem zijn het met name jongeren die nu bewuster hun voedsel kiezen. Ook denkt Vogelenzang dat corona tot meer verkoop van vleesvervangers heeft geleid. 'Sommige mensen zijn zich zorgen gaan maken over de bio-industrie en komen tot de conclusie dat een pandemie door mensen wordt veroorzaakt, in de manier hoe wij omgaan met dieren.' Duitsland heeft in Europa de grootste afzetmarkt voor plantaardige vlees en zuivel, zoals kaas. Dat biedt volgens Moleman van ProVeg ook kansen voor ons land. 'Nederland is van oudsher een grote exporteur van vlees en heeft veel kennis over de vleesverwerking. Die kennis en ons uitgebreide distributienetwerk kunnen ook worden gebruikt voor vleesvervangers. Daarnaast is onze plantaardige kaasmarkt nog maar pas opgestart, maar de populariteit neemt snel toe.' Ook meer echt vlees Toch is ondanks de opkomst van vleesvervangers in 2018 en 2019 ook de vleesconsumptie in Nederland gestegen. Gemiddeld werd er in die jaren zo'n 39 kilo vlees per Nederlander gegeten. De cijfers van 2020 zijn nog niet bekend, maar Wageningen University & Research verwacht dat er in 2020 minder vlees gegeten is omdat de horeca, waar men vaker voor vlees kiest, lange tijd gesloten was. Wel werd er meer vlees bij de slager en de supermarkt verkocht.
10/05 08u15  Wekdienst 10/5: Rutte over nieuwe bestuurscultuur • Wie wint Libris Literatuur Prijs?Goedemorgen! Vandaag overlegt het Veiligheidsberaad over de de coronamaatregelen. Demissionair premier en VVD-leider Mark Rutte ontvouwt in Nieuwsuur zijn ideeën over een nieuwe bestuurscultuur en zijn eigen rol daarin. Ook wordt in Nieuwsuur de winnaar van de Libris Literatuur Prijs bekendgemaakt. Maar eerst het weer. Het is 16 graden aan zee tot 21 graden langs de oostgrens. Er valt soms een bui, maar later op de dag breekt de zon wat vaker door. Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden. Check hier de dienstregeling voor het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? Veel bedrijfsartsen vinden het lastig om werknemers met long covid goed te adviseren. De Nederlandse Vereniging van Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB) zegt tegen onderzoeksplatform Pointer van KRO-NCRV dat de artsen door een gebrek aan wetenschappelijke kennis over langdurige coronaklachten moeilijk kunnen beoordelen welke behandeling kan helpen. In een peiling van de NVAB onder ruim 400 bedrijfsartsen zegt 80 procent dat ze behoefte hebben aan meer informatie over hoe ze moeten omgaan met werknemers met long covid. Anders nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: Een leerling van een rijschool heeft in Utrecht een bijzonder ongeluk veroorzaakt. Bij het nemen van een bocht werd gas gegeven, in plaats van te remmen. De lesauto kwam daardoor bovenop een geparkeerde cabriolet terecht. Volgens RTV Utrecht schoot de lesauto in de lucht via een drempel en een fietsenrek. De leerling en de instructeur raakten niet gewond: Fijne dag!
10/05 07u15  Wekdienst 10/5: Veiligheidsberaad • Wie wint Libris Literatuur Prijs?Goedemorgen! Vandaag overlegt het Veiligheidsberaad over de de coronaregels en staan in Den Haag vijf verdachten van de ongeregeldheden bij de demonstratie tegen coronamaatregelen op het Malieveld voor de rechter. Nieuwsuur maakt de winnaar van de Libris Literatuur Prijs bekend. Maar eerst het weer. Het is 16 graden aan zee tot 21 graden langs de oostgrens. Er valt soms een bui, maar later op de dag breekt de zon wat vaker door. Ga je de weg op? Hier vind je het overzicht van de werkzaamheden. Check hier de dienstregeling voor het spoor. Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? Veel bedrijfsartsen vinden het lastig om werknemers met long covid goed te adviseren. De Nederlandse Vereniging van Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB) zegt tegen onderzoeksplatform Pointer van KRO-NCRV dat de artsen door een gebrek aan wetenschappelijke kennis over langdurige coronaklachten moeilijk kunnen beoordelen welke behandeling kan helpen. In een peiling van de NVAB onder ruim 400 bedrijfsartsen zegt 80 procent dat ze behoefte hebben aan meer informatie over hoe ze moeten omgaan met werknemers met long covid. Anders nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: Een leerling van een rijschool heeft in Utrecht een bijzonder ongeluk veroorzaakt. Bij het nemen van een bocht werd gas gegeven, in plaats van te remmen. De lesauto kwam daardoor bovenop een geparkeerde cabriolet terecht. Volgens RTV Utrecht schoot de lesauto in de lucht via een drempel en een fietsenrek. De leerling en de instructeur raakten niet gewond: Fijne dag!
10/05 06u15  Ook laatste huizen Lelystad vrijgegeven na verdachte stofIn Lelystad kunnen ook de laatste bewoners van de wijk Punter terug naar hun huis na de ontruiming vanwege een verdachte stof in het riool. Volgens de brandweer is de situatie onder controle en veilig. Zaterdagavond werden tachtig huizen ontruimd vanwege een verdachte geur die uit het riool kwam. De ruim 400 bewoners kregen het verzoek om bij vrienden of familie te overnachten. Mensen die zelf geen slaapplek konden regelen, kregen van de gemeente een hotelkamer. Gisterochtend mochten de eerste bewoners weer terug. Maar even later moesten weer vijftig andere woningen worden ontruimd. Volgens de gemeente Lelystad was de benzine-achtige stof vanuit een gemaal in het andere deel van de wijk beland. Technische problemen De gemeente meldde begin van de nacht dat het door technische problemen nog niet was gelukt om het riool van de laatste vijftig huizen veilig te krijgen. Wel zou er de hele nacht worden doorgewerkt om het alsnog voor elkaar te krijgen. Rond 03.40 uur bracht de brandweer naar buiten dat het toch was gelukt. Wel blijft de brandweer monitoren of de stof nergens problemen veroorzaakt. Het is nog altijd onduidelijk om welke benzine-achtige stof het gaat. De gemeente meldt dat het RIVM monsters van het rioolwater heeft onderzocht en dat de resultaten uiterlijk morgen naar buiten komen.
10/05 04u15  Gestrande walvis na urenlange reddingsoperatie bevrijd bij Londense sluisIn Londen zijn reddingsdiensten urenlang in de weer geweest om een gestrande walvis in de Thames te helpen. Het dier leek sinds gisteravond vast te zitten op een betonnen helling bij de sluis van Richmond, in het zuidwesten van de hoofdstad. Volgens Britse media gaat het waarschijnlijk om een dwergvinvis. Het drie tot vier meter lange dier was eerdere op dag al gezien op een andere deel van de Thames. Bij de reddingsoperatie waren de brandweer en meerdere reddingsdiensten betrokken. Sinds gisteravond werd huid van de walvis met een slang natgehouden. Aan het begin van de nacht slaagden ze erin om het dier los te krijgen van de betonnen helling. Toen dat lukte, kregen de hulpdiensten applaus van toeschouwers aan de oever van de Thames: Volgens een verslaggever van de BBC wordt de walvis begeleid naar een veiliger deel van de rivier, waar een dierenarts zal controleren hoe het dier eraan toe is. 'Het is nog niet zeker of hij het gaat redden', schrijft hij op Twitter. De reddingsoperatie duurde zeven uur en trok veel publiek, vooral toen het nog licht was. 'We geloofden onze ogen niet toen we die arme stakker zagen. Zoiets gebeurt niet elke dag in Richmond', zegt een omwonende tegen de BBC. Als de walvis zelfstandig kan terugzwemmen naar de Noordzee, dan heeft die nog een flinke tocht voor de boeg. De monding van de Thames ligt zo'n honderd kilometer stroomafwaarts.
10/05 02u15  'Acht op tien bedrijfsartsen kunnen werknemer met long covid niet goed helpen'Veel bedrijfsartsen vinden het lastig om werknemers met long covid goed te adviseren. De Nederlandse Vereniging van Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB) zegt tegen onderzoeksplatform Pointer van KRO-NCRV dat de artsen door een gebrek aan wetenschappelijke kennis over langdurige coronaklachten moeilijk kunnen beoordelen welke behandeling kan helpen. In een peiling van de NVAB onder ruim 400 bedrijfsartsen zegt 80 procent dat ze behoefte hebben aan meer informatie over hoe ze moeten omgaan met werknemers met long covid. 'Een deel van de artsen vraagt zich af of klachten wel met corona te maken hebben', vertelt NVAB-voorzitter en bedrijfsarts Gert-Jan Beens aan Pointer. 'Zij zeggen: 'als ik het niet weet, kan het ook wat anders zijn'.' Ook zijn er bedrijven die weinig begrip hebben voor personeel met long covid. Een kwart van de ondervraagde bedrijfsartsen ervaart druk van de werkgever om personeel met langdurige coronaklachten snel weer aan het werk te krijgen. De 31-jarige Laura, die sinds ze in maart vorig jaar corona kreeg nog altijd klachten heeft, vertelt aan Pointer dat haar voormalige werkgever niet geloofde dat ze zo lang ziek kan zijn. 'Ik denk wel dat zij twijfelt of dat door corona komt, en niet bijvoorbeeld door een burn-out.' C-support, de organisatie die patiënten met long covid helpt, herkent de verhalen over onbegrip. Medisch adviseur Alfons Olde Loohuis van C-support tegen Pointer: 'Er zijn werkgevers die denken: 'dit komt mij niet uit'. Dan kan er een kille situatie ontstaan die heel onveilig is voor mensen. Hun klachten kunnen hierdoor zelfs erger worden.'
10/05 01u15  Taliban kondigen bestand aan voor einde ramadanDe Taliban hebben voor deze week een drie dagen durend bestand in Afghanistan aangekondigd. Het staakt-het-vuren valt samen met het einde van de islamitische vastenmaand ramadan. Taliban-woordvoerder Mohammad Naeem zegt dat het bestand ertoe moet leiden dat Afghanen vredig en veilig het feest Eid-al-Fitr kunnen vieren. Het feest ter afsluiting van de ramadan begint op woensdag of donderdag, afhankelijk van waarnemingen van de maan. Talibanstrijders hebben de opdracht gekregen om vanaf dan gedurende drie dagen de wapens neer te leggen. De afgelopen maanden neemt de onrust in Afghanistan toe, onder meer vanwege de aankondiging van de Verenigde Staten om alle militairen uit het land terug te trekken. Aanslag school Kabul Zaterdag vielen bij een aanslag op een school in de hoofdstad Kabul nog zeker zestig doden. Meer dan 150 mensen raakten gewond bij de ontploffingen toen de lessen net waren afgelopen. De meeste slachtoffers zijn tienermeisjes. De verantwoordelijkheid voor de aanslag is nog niet opgeëist. De Afghaanse regering houdt de Taliban verantwoordelijk, maar die ontkennen betrokkenheid.
10/05 01u15  Lesauto belandt bovenop geparkeerde auto in UtrechtEen leerling van een rijschool heeft in Utrecht een bijzonder ongeluk veroorzaakt. Bij het nemen van een bocht werd gas gegeven, in plaats van te remmen. De lesauto kwam daardoor bovenop een geparkeerde cabriolet terecht. Volgens RTV Utrecht schoot de lesauto in de lucht via een drempel en een fietsenrek. De leerling en de instructeur raakten niet gewond. Ze konden zelf uit de auto komen. In de geparkeerde auto zat niemand. Beide auto's raakten flink beschadigd en zijn afgevoerd door een bergingsbedrijf.
10/05 00u15  Man in Haarlem zwaargewond aangetroffen na 'knal'In Haarlem is een man zwaargewond aangetroffen, nadat omwonenden een knal hadden gehoord. Getuigen zagen vervolgens een witte Volkswagen Caddy wegrijden. De man is met spoed naar het ziekenhuis gebracht. Een woordvoerder van de politie bevestigt dat tegenover NH Nieuws. Welke verwondingen de man precies heeft, kan de politie nog niet melden. 'Wij kregen rond 21.30 uur een melding van iemand die ernstig gewond zou zijn. Toen we ter plaatse kwamen, troffen we die persoon inderdaad aan. Hij is direct in de ambulance gezet richting het ziekenhuis.' Voor zover de woordvoerder kan zeggen zijn de verwondingen van de man zeer ernstig. 'De politie is nu aanwezig om onderzoek te doen.' Of het mogelijk om een schietpartij gaat, is ook nog niet duidelijk. 'Op dit moment kunnen we nog niks uitsluiten', aldus de politiewoordvoerder. Het incident was in de Beeksteeg, ten westen van het centrum van Haarlem. Morgen verwacht de politie met meer informatie te kunnen komen.
09/05 22u15  Italiaans eiland Lampedusa ziet op een dag 1400 bootmigranten komenIn Italië is het aantal bootmigranten dat over de Middellandse Zee aankomt dit jaar verder gestegen. Alleen al vandaag kwamen 1400 migranten aan land op het eiland Lampedusa, dat tussen Noord-Afrika en Sicilië ligt. In totaal arriveerden vandaag zeker veertien boten met migranten. Op een paar kilometer van de kust werd een boot onderschept met zo'n 400 mannen, vrouwen en kinderen aan boord, meldt het Italiaanse persbureau ANSA. 'De aankomst van migranten valt samen met de gunstige weersomstandigheden', zegt de burgemeester van Lampedusa, waar het aanmeldcentrum de toestroom nauwelijks kan verwerken. 'We moeten weer een debat voeren over het immigratievraagstuk.' Twee keer zo veel Dit jaar zijn in Italië al ruim twee keer zo veel bootmigranten geregistreerd als in dezelfde periode vorig jaar. Vrijdag stond de teller op zo'n 11.000 mensen, blijkt uit gegevens van het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. In die periode vorig jaar, tijdens de eerste coronagolf, waren het er ruim 4100. Dat waren er weer meer dan vier keer zo veel als in die periode in 2019. Het gaat dit jaar met name om Tunesiërs en Ivorianen die de oversteek maken. Ondanks de toename van de afgelopen jaren komen de getallen nog niet in de buurt van die in 2015, het jaar van de Europese migrantencrisis. Salvini Matteo Salvini, de leider van de rechts-populistische partij Lega, zegt dat hij met premier Draghi om tafel wil over de migranten. 'We kunnen niet zorgen voor duizenden illegale migranten nu miljoenen Italianen met problemen kampen', schrijft hij op Twitter. Salvini's partij is de op een na grootste in het Italiaanse parlement. Vorige maand werd bekend dat Salvini in september voor de rechter moet komen in een zaak rond bootmigranten. In 2019 besloot hij als minister van Binnenlandse Zaken om een schip met migranten tegen te houden, zodat die niet kon aanmeren op Lampedusa. Salvini noemt het een politiek proces.
09/05 22u15  Arts vermist die tegensprak dat Navalny werd vergiftigdDe Siberische arts die verantwoordelijk was voor de behandeling van Kremlincriticus Navalny na zijn vergiftiging van afgelopen zomer is vermist. Dat heeft de Russische politie bekendgemaakt. De Rus, Aleksandr Moerachovski, verliet vrijdag een jachtbasis in Omsk, waarna er niets meer van hem werd vernomen. Moerachovski heeft altijd gezegd dat Navalny niet is vergiftigd, maar leed aan een zeldzame stofwisselingsstoornis en een lage bloedsuikerspiegel. 'Ook zou hij ervoor hebben gezorgd dat Navalny's overplaatsing naar een ziekenhuis in Berlijn met twee dagen werd vertraagd', zegt Ruslandcorrespondent Iris de Graaf. Afgelopen november werd Moerachovski nog gepromoveerd tot hoofd van het regionale ministerie van Volksgezondheid. Dat was volgens Navalny een beloning voor het liegen en vervalsen van testresultaten. Aanvankelijk meldden de behandelend artsen dat Navalny het slachtoffer van een vergiftiging zou zijn, maar die verklaring werd binnen korte tijd ingetrokken en later ontkend. Twee artsen overleden Deze winter overleden twee artsen van het ziekenhuis in Omsk plotseling kort na elkaar. In februari stierf een plaatsvervangend hoofdarts op 55-jarige leeftijd aan een hartaanval. Een maand later overleed zijn collega na een beroerte. 'Van deze twee wordt gezegd dat hun dood misschien samenhangt met hun betrokkenheid bij de eerste verklaring dat Navalny vergiftigd zou zijn, maar dat is niet vastgesteld', zegt correspondent De Graaf. Volgens Russische media verloopt de zoektocht naar de vermiste Moerachovski moeizaam, omdat de omgeving waar hij vermist is geraakt een lastig begaanbaar en moerassig gebied is. Met behulp van drones, een helikopter en een leger aan vrijwilligers wordt er gezocht naar de vermiste medicus.
09/05 22u15  Bewoners 50 woningen Lelystad kunnen nog niet naar huis vanwege verdachte stofDe brandweer in Lelystad is nog altijd bezig met het onderzoek naar een benzine-achtige stof die een verdachte geur heeft veroorzaakt. De bewoners van tachtig huizen die gisteren werden ontruimd, mogen weer terug naar huis na een meting door de brandweer. Vijftig andere huizen blijven voorlopig ontruimd. Vanwege de constatering van de stof werden in eerste instantie ruim 400 mensen in zestien straten geëvacueerd. Ze moesten de nacht elders doorbrengen omdat de concentratie van de benzine-achtige stof te hoog was. Nadat een deel van de bewoners eerder vandaag juist toestemming had gekregen om naar huis te gaan, werd een nieuw gebied in de wijk Punter ontruimd. Vanuit een gemaal in de buurt is de stof waarschijnlijk in het riool van een paar straten verderop beland. Nog eens vijftig huizen werden daarom ontruimd. Het blijft vooralsnog onduidelijk om welke stof het precies gaat en hoe die in het riool terecht kon komen. Het RIVM doet onderzoek.
09/05 21u15  Russische arts die Navalny behandelde na vergiftiging is vermistDe Siberische arts die verantwoordelijk was voor de behandeling van Kremlincriticus Navalny na zijn vergiftiging van afgelopen zomer is vermist. Dat heeft de Russische politie bekendgemaakt. De Rus, Aleksandr Moerachovski, verliet vrijdag een jachtbasis in Omsk, waarna er niets meer van hem werd vernomen. Moerachovski heeft altijd gezegd dat Navalny niet is vergiftigd, maar leed aan een zeldzame stofwisselingsstoornis en een lage bloedsuikerspiegel. 'Ook zou hij ervoor hebben gezorgd dat Navalny met twee dagen vertraging naar Berlijn kon gaan, waar een Duitse maatschappelijke organisatie zorg voor hem had geregeld', zegt Ruslandcorrespondent Iris de Graaf. Afgelopen november werd Moerachovski nog gepromoveerd tot hoofd van het regionale ministerie van Volksgezondheid. Dat was volgens Navalny een beloning voor het liegen en vervalsen van testresultaten. Aanvankelijk meldden de behandelend artsen dat Navalny het slachtoffer van een vergiftiging zou zijn, maar die verklaring werd binnen korte tijd ingetrokken en later ontkend. Twee artsen overleden Deze winter overleden twee artsen van het ziekenhuis in Omsk plotseling kort na elkaar. In februari stierf een plaatsvervangend hoofdarts op 55-jarige leeftijd aan een hartaanval. Een maand later overleed zijn collega na een beroerte. 'Van deze twee wordt gezegd dat hun dood misschien samenhangt met hun betrokkenheid bij de eerste verklaring dat Navalny vergiftigd zou zijn, maar dat is niet vastgesteld', zegt correspondent De Graaf. Volgens Russische media verloopt de zoektocht naar de vermiste Moerachovski moeizaam, omdat de omgeving waar hij vermist is geraakt een lastig begaanbaar en moerassig gebied is. Met behulp van drones, een helikopter en een leger aan vrijwilligers wordt er gezocht naar de vermiste medicus.
09/05 21u15  130 woningen Lelystad nog altijd ontruimd vanwege verdachte stofNog altijd kan een flink aantal Lelystedelingen niet naar huis. Vanwege een benzine-achtige stof die gisteren voor het eerst werd geconstateerd in het riool in de woonwijk Punter blijven 130 woningen voorlopig ontruimd. In tachtig daarvan doet de brandweer vanavond nog wel metingen, waarna de bewoners mogelijk alsnog naar huis kunnen. Zij kunnen sinds gisteren hun huis niet in. Vanwege de constatering van de stof werden in eerste instantie ruim 400 mensen in zestien straten geëvacueerd. Ze moesten de nacht elders doorbrengen omdat de concentratie van de benzine-achtige stof te hoog was. Nadat een deel van de bewoners eerder vandaag juist toestemming had gekregen om naar huis te gaan, werd een nieuw gebied in de wijk Punter ontruimd. Vanuit een gemaal in de buurt is de stof waarschijnlijk in het riool van een paar straten verderop beland. Nog eens vijftig huizen werden daarom ontruimd. Het blijft vooralsnog onduidelijk om welke stof het precies gaat en hoe die in het riool terecht kon komen. Het RIVM doet onderzoek.
09/05 21u15  Dodental aanslag school Kabul naar ruim 60, eerste slachtoffers begravenIn de Afghaanse hoofdstad Kabul zijn de eerste slachtoffers begraven van de aanslag bij een school. Het dodental is opgelopen naar boven de zestig. De meeste slachtoffers zijn tienermeisjes. Meer dan 150 mensen raakten gewond. Ook worden nog altijd mensen vermist. Bij ziekenhuizen zoeken familieleden op lijsten naar de naam van hun geliefde. Ook wordt gekeken in mortuaria. Gisteren ontploften bij de ingang van de school binnen een paar minuten een autobom en twee andere bommen. De explosies kwamen op het moment dat de school uit ging en honderden meisjes naar buiten liepen. In het gebouw werd in de ochtend lesgegeven aan jongens; in de middag waren de meisjes aan de beurt. Gescheurde rugtassen Honderden mensen kwamen vandaag bijeen bij de school. Op de aanslagplek lagen nog tientallen schoenen, schriften met bloedvlekken en gescheurde rugtassen. Ooggetuigen klaagden over de hulpdiensten, die er veel te lang over zouden hebben gedaan om de plek van de aanslag te bereiken. Het zou een half uur tot een uur hebben geduurd. Een groot aantal gewonden zou in riksja's en privéauto's naar ziekenhuizen zijn gebracht. Het is nog onduidelijk wie verantwoordelijk is voor het geweld. Afghaanse overheidsfunctionarissen wezen al snel naar de Taliban, maar die hebben elke betrokkenheid ontkend. De school staat in een wijk waar veel Hazara wonen, een etnische minderheid die vooral bestaat uit sjiitische moslims. De wijk in het westen van Kabul werd in het verleden vaker getroffen door terreur. Veel aanslagen werden opgeëist door Islamitische Staat, die sjiieten beschouwt als afvalligen. Zo kwamen in de wijk in 2018 bij een bomaanslag op een school 34 mensen om het leven. In hetzelfde jaar vielen 24 doden bij een aanval op een sportvereniging en in mei vorig jaar was een kraamkliniek het doelwit. Barbaarse aanval Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken noemt de aanslag op de school barbaars en EU-afgevaardigden in Afghanistan spreken van een 'aanslag op de toekomst van het land'. De Pakistaanse Nobelprijswinnaar en activiste Malala Yousafzai reageerde via Twitter: Door de aanslag zijn de zorgen over de toekomst van land verder toegenomen. Afghanistan moet het na 11 september doen zonder militairen van de NAVO en de Verenigde Staten, die op 1 mei formeel begonnen met het terugtrekken van hun troepen. De vrees bestaat dat de Taliban en IS het moment gebruiken om met geweld hun macht en invloed te vergroten.
09/05 20u15  Parlement van Zuid-Sudan ontbonden, volgende stap in vredesakkoordDe Zuid-Sudanese president Salva Kiir heeft het parlement ontbonden als onderdeel van een drie jaar geleden gesloten vredesakkoord. Volgens die afspraken moet het parlement worden uitgebreid, waarbij de oppositie beter wordt vertegenwoordigd. Het besluit werd gisteravond in een presidentiële televisietoespraak bekendgemaakt. Kiir zei daarbij echter niet wanneer het nieuwe parlement moet worden geïnstalleerd. Zijn woordvoerder zegt tegen persbureau Reuters dat dit 'niet lang' op zich zal laten wachten. De volksvertegenwoordigers worden niet via verkiezingen gekozen, maar door de verschillende politieke partijen volgens een vaste verdeelsleutel aangewezen. De partij van Kiir behoudt daarbij de meerderheid van de zetels. Mensenrechtenorganisaties en ngo's zijn blij met het nieuws. Zo zegt het South Sudan Civil Society Forum te hopen dat het instellen van een nieuw parlement ertoe zal leiden dat de stabiliteit van het land zal worden vergroot. Burgeroorlog Zuid-Sudan werd in 2011 na een lange en gewelddadige strijd onafhankelijk van Sudan. Al snel belandde de jonge natie in een burgeroorlog, nadat president Kiir zijn vicepresident Machar had ontslagen. De stammen van beide mannen kennen een lange geschiedenis van strijd, die oplaaide in reactie op het ontslag van Machar. In vijf jaar kwamen naar schatting 400.000 mensen om het leven. In 2018 sloten Kiir en Machar een vredesakkoord, waarna de twee een overgangsregering gingen vormen. Het staakt-het-vuren wordt desondanks regelmatig geschonden. De Verenigde Naties waarschuwden vorige maand voor een nieuwe oorlog in het straatarme land, onder meer omdat de implementatie van het vredesakkoord zo traag verloopt. De aankondiging om het parlement te ontbinden kwam een dag voor het bezoek van de Amerikaanse Zuid-Sudangezant, die met alle partijen zal spreken over het naleven van de deal uit 2018. In een verklaring schreef de gezant gisteren bezorgd te zijn over de invoering van het akkoord.
09/05 20u15  Miljardensubsidie voor CO2-opslag onder Noordzee is rondVier bedrijven in de Rotterdamse haven gaan CO2 afvangen en opslaan in een leeg gasveld onder de Noordzee. De Nederlandse overheid stelt hiervoor zo'n 2 miljard euro subsidie beschikbaar, bevestigen Shell en het Havenbedrijf Rotterdam aan de NOS. Het is voor het eerst dat er in Nederland op grote schaal CO2 afgevangen en opgeslagen gaat worden. De methode staat bekend als CCS: de Engelse afkorting voor carbon capture and storage. In het Nederlandse Klimaatakkoord werd twee jaar geleden al afgesproken dat ongeveer de helft van de CO2-reductiedoelstelling van de industrie in 2030 gehaald mag worden met behulp van CCS. Sindsdien was het de vraag wie er mee zouden doen en hoe hoog de rekening zou worden. Overheid betaalt verschil Bedrijven betalen voor rechten om CO2 uit te mogen stoten. Dat was een tijd vrij goedkoop, zo'n 5 tot 10 euro, maar is inmiddels 50 euro per ton. Opslag in gasvelden onder de Noordzee kost volgens het Havenbedrijf Rotterdam zo'n 80 euro per ton. De overheid legt met de subsidie het verschil bij. Als de CO2-prijs verder stijgt, wordt de subsidie minder. De subsidieaanvragers zijn Shell, ExxonMobil, Air Liquide en Air Products. Het gaat om geld uit de SDE++-subsidiepot die tot nu toe voornamelijk voor de opwekking van duurzame energie uit zon en wind werd gebruikt. Vanaf 2024 moet er jaarlijks 2,5 megaton CO2 worden afgevangen en opgeslagen. Shell Pernis neemt daarvan met 1,1 megaton bijna de helft voor zijn rekening. Die 1,1 megaton is ongeveer een kwart van de totale CO2-uitstoot van de raffinaderij. De infrastructuur wordt aangelegd door het Havenbedrijf Rotterdam, de Gasunie en Energiebeheer Nederland (EBN). Het gaat om leidingen waardoor de afgevangen CO2 van de bedrijven naar een leeg gasveld 20 kilometer uit de kust van Hoek van Holland getransporteerd wordt. Hiervoor is geld vanuit de Europese Unie beschikbaar. Nu de subsidie is toegekend, gaan betrokken partijen ervan uit dat het zogenoemde Porthos-project er ook echt komt. Wel moeten de nodige vergunningen voor de bouw nog verleend worden en is er discussie over de stikstofruimte die voor de bouw nodig is. Eerdere pogingen gestrand In het verleden zijn meerdere pogingen om CCS in Nederland van de grond te krijgen gestrand. Zo mislukte ruim tien jaar geleden een project van Shell om CO2 op te slaan onder Barendrecht. Het voorgenomen experiment leidde toen tot zo veel onrust onder de bevolking dat het kabinet het plan terugdraaide. Latere plannen om CO2 van kolencentrales in Rotterdam af te vangen zijn stukgelopen op financiële problemen. Inmiddels heeft Shell ervaring opgedaan met CCS in Canada. Samen met Equinor en Total neemt het ook deel aan het Northern Lights-project boven de Noorse stad Bergen. De oliemaatschappijen gaan vanuit het plaatsje Øygarden voor bedrijven uit heel Europa CO2 opslaan onder de Noordzee. In Noorwegen is er al ruim twintig jaar ervaring met CO2 afvangen en opslaan. De voorloper van Equinor, Statoil, heeft op 1 kilometer diepte miljoenen tonnen CO2 opgeslagen in het Sleipner-gasveld tussen Noorwegen en Schotland. De projecten in Noorwegen leiden niet tot onrust onder de bevolking en er zijn tot nu toe ook geen grote technische problemen ontstaan. Wel is er in Noorwegen twijfel over de duurzaamheid en de kosten van CCS. Milieuorganisaties zien het als een dure manier om de olie- en gasproductie van Noorwegen 'schoon te wassen'. Verzet Greenpeace Tijdens de onderhandelingen over het Klimaatakkoord heeft Greenpeace zich verzet tegen het grote deel CCS in de plannen voor CO2-reductie door de industrie. Volgens Greenpeace is CCS een dure manier om echte CO2-reductie uit te stellen. De kostbare aanleg van CCS-infrastructuur zou volgens de milieuorganisatie beter gebruikt kunnen worden om de industrie te verduurzamen. Greenpeace ondertekende het Klimaatakkoord niet. Ook Natuur en Milieu ziet een risico dat vervuilende bedrijven door CCS achterover gaan leunen en dat de techniek daarmee echte verduurzaming in de weg staat. Toch denkt deze milieuorganisatie net als de Verenigde Naties dat CCS noodzakelijk is om de klimaatdoelen te kunnen halen. Naast het Porthos-project in Rotterdam zijn er ook andere plannen om CO2 op te vangen en ondergronds op te slaan. Zo werkt Tata Steel samen met de Haven Amsterdam, Gasunie en EBN aan eenzelfde soort project.
09/05 20u15  Denemarken versoepelt in hoog tempo, dankzij massaal testen en de corona-appInwoners van Denemarken hebben hun vrijheid terug. Ze mogen naar cafés, restaurants, theaters, musea én vanaf deze week naar concerten. De afgelopen weken werd de samenleving stapsgewijs heropend in het land dat vooroploopt in de coronabestrijding. Bij de heropening staan twee dingen centraal: de corona-app en de testsamenleving. Forum, een concert- en conferentiezaal in het centrum van Kopenhagen, is een drukbezochte testlocatie. Die is zeven dagen in de week van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat open, ligt naast een metrostation en je staat zelden in de rij. 'Ook voor toeristen is het gratis', vertelt een medewerker enthousiast. Twee keer per week testen Binnen ziet het eruit als een georganiseerde mierenhoop. Een slingerweg van dranghekken geleidt de stroom van lopende mensen. In het weekend komen er zo'n 15.000 bezoekers per dag. Er staan 60 sneltest-stations, je staat op het drukste moment binnen 20 minuten weer buiten en binnen een half uur wordt het resultaat toegestuurd naar de corona-app, die iedereen op zijn mobieltje heeft gedownload. De Denen mogen overal naar binnen met een negatief testresultaat van maximaal drie dagen oud. Wie daar onbeperkt gebruik van wil maken, moet zich dus twee keer per week laten testen. Veel Denen maken daar graag gebruik van. Geen discussie over privacy Bij de bestrijding van het virus wordt dus ook de corona-app ingezet, die al in het begin van de coronacrisis werd ontwikkeld. Het programma is verbonden met het digitaal medisch dossier. De app werd ingevoerd zonder discussies over privacy. De verklaring is eenvoudig: de Denen waren al bekend met een gezondheids-app, waarbij je met één druk op de telefoon je medisch dossier kunt inzien. Daarmee kun je niet alleen medicijnen aanvragen, maar ook nakijken of de aantekeningen van je laatste huisartsbezoek kloppen. De corona-app, waar het negatief testresultaat naartoe wordt gestuurd, is dus een kleine toevoeging aan wat de Denen al kenden. Dat geeft hun nu meer vrijheid. 'We kunnen het goed aan' De Denen lijken opvallend goed door de coronacrisis te komen. Een derde golf bleef hun bespaard, het vaccineren gaat snel en de gezondheidszorg is robuust. De heropening van de samenleving heeft geleid tot een verhoging van het besmettingsniveau, maar dat baart geen grote zorgen. 'Het gaat helemaal volgens verwachting en we kunnen het goed aan', aldus Henrik Ullum van het Deense Vaccinatie Instituut. De gratis teststraten zijn voor de overheid een enorme kostenpost. Hoe hoog die zal uitvallen hangt af van hoe lang het massale testen nodig blijft. Het argument van de regering: de testsamenleving is nog altijd goedkoper dan een lockdown. Volgens het huidige plan zijn alle Denen begin augustus gevaccineerd.
09/05 20u15  Confrontaties Feyenoord- en Ajaxfans voorkomen, zeker dertien arrestatiesOp verschillende plekken in het land heeft de politie mogelijke confrontaties tussen supporters van Feyenoord en Ajax voorkomen. In totaal zijn dertien mensen aangehouden. Negen personen zijn gearresteerd voor verboden wapenbezit. Volgens de politie hadden ze knuppels en boksbeugels bij zich. Vier anderen werden opgepakt voor bijvoorbeeld belediging en bezit van vuurwerk. De politie trad onder meer op in Vlaardingen, waar bij voetbalvereniging DVO32 een groep Feyenoordfans werd ingesloten, meldt de regionale omroep Rijnmond. De groep was volgens de politie 'ergens anders op uit dan een potje voetbal kijken'. Ook elders, zoals in Bodegraven, werden confrontaties tussen fans van Feyenoord en Ajax voorkomen, laat de Rotterdamse locoburgemeester Bert Wijbenga weten. Hij is tevreden over het werk van de politie. 'De politie heeft zich uitstekend geprepareerd op de wedstrijd vandaag en heeft adequaat gehandeld op mogelijke opstootjes. Ondanks de onrustige aanloop is de wedstrijddag verder relatief rustig verlopen.'
09/05 20u15  Schotse premier wil binnen twee jaar nieuw referendum over onafhankelijkheidBinnen twee jaar wordt er in Schotland een referendum over onafhankelijkheid van het Verenigd Koninkrijk gehouden. Die belofte doet de Schotse premier Nicola Sturgeon, in reactie op de overwinning van haar partij bij de regionale verkiezingen van afgelopen week. De volksraadpleging kan er wat haar betreft komen zodra de coronapandemie is bezworen. De Schotse Nationale Partij (SNP) heeft 64 van de 129 zetels in het Schotse parlement veroverd, één te weinig voor een absolute meerderheid. Met steun van de 8 zetels van de groene partij, die eveneens voor onafhankelijkheid is, bestaat er een stevige meerderheid voor het organiseren van een referendum. Premier Johnson heeft in een reactie op de SNP-verkiezingswinst de leiders van Schotland, Wales en Noord-Ierland uitgenodigd voor crisisoverleg over de eenheid van het Verenigd Koninkrijk. Hij wil met hen overleggen over 'onze gemeenschappelijke uitdagingen en hoe we die de komende tijd gezamenlijk kunnen oplossen'. Antidemocratisch Het lijkt er echter uitgesloten dat de Britse regering de benodigde goedkeuring voor zo'n stembusgang zal geven. Premier Johnson heeft al eerder gezegd geen groen licht te geven; vandaag herhaalde minister Gove (Kabinetszaken) dat. Tegen Sky News zei hij dat de Schotse onafhankelijkheidsdiscussie het herstel na de coronacrisis in de weg staat. Sturgeon noemt het tegenhouden van een volksraadpleging 'absurd, buitensporing en ondemocratisch'. Volgens de SNP-leider kan 'de wil van het Schotse volk' niet worden genegeerd. Indien nodig zal ze Londen voor de rechter dagen, dreigde ze. 'Er is nog veel werk te verzetten', twittert Sturgeon: Minister Gove weerspreekt dat het tegenhouden van een referendum antidemocratisch is. Hij wijst erop dat percentueel gezien meer mensen in Schotland hebben gestemd op partijen die tegen onafhankelijkheid zijn dan op de SNP en de Greens. Daarmee lijkt de Schotse onafhankelijkheidskwestie in een patstelling te zijn beland. Volgens correspondent Tim de Wit heeft de SNP slechts beperkte mogelijkheden om de gewenste zelfstandigheid te bewerkstelligen. 'Een gang naar de rechter is mogelijk, maar is een lange en moeizame weg. Een illegaal referendum, zoals in Catalonië werd georganiseerd, zal op zijn beurt internationaal niet erkend worden.' In 2014 stemde 55 procent van de Schotten tegen onafhankelijkheid van het Verenigd Koninkrijk. Daarna zei de SNP dat een nieuw referendum niet 'binnen één generatie' opnieuw zou worden georganiseerd. Aan die uitspraak wordt Sturgeon regelmatig herinnerd, maar volgens de SNP-leider heeft de brexit de politieke situatie dusdanig veranderd, dat een nieuw referendum gerechtvaardigd is. Een meerderheid van de Schotten stemde namelijk tegen het uittreden uit de Europese Unie.
09/05 18u15  Kabinet hakt nog geen knoop door over versoepelingenHet demissionaire kabinet heeft vanmiddag in het Catshuis nog geen definitieve knoop doorgehakt over nieuwe versoepelingen van de coronamaatregelen. Ingewijden zeggen dat er eerst nog meer moet worden uitgezocht voordat er een besluit kan worden genomen dat de versoepelingen verantwoord zijn. Dinsdag komen de meest betrokken ministers opnieuw bij elkaar en is er 's avonds weer een persconferentie. In het Catshuis werd gesproken over de versoepelingen die genoemd staan bij stap 2 van het heropeningsplan dat het kabinet vorige maand presenteerde. Als de cijfers het toelaten, zouden dan pretparken, dierentuinen en sportscholen onder voorwaarden weer open kunnen. Ook de kunst- en cultuurbeoefening in bijvoorbeeld muziekscholen zou dan weer kunnen. Oorspronkelijk was het de bedoeling dat die versoepelingen per 11 mei in zouden gaan, maar dat werd door het kabinet al met minstens een week uitgesteld. Maar na vanmiddag is het dus nog niet zeker dat het per 18 mei wel gaat lukken. Dinsdag wordt daar de definitieve knoop over doorgehakt. Het kabinet heeft vanmiddag ook gesproken over de reismogelijkheden na 15 mei. Dat is de dag dat het huidige negatieve reisadvies afloopt, dat nu nog voor de hele wereld geldt.
09/05 18u15  Schotse premier wil binnen twee jaar onafhankelijkheidsreferendum houdenBinnen twee jaar wordt er in Schotland een referendum over onafhankelijkheid van het Verenigd Koninkrijk gehouden. Die belofte doet de Schotse premier Nicola Sturgeon, in reactie op de overwinning van haar partij bij de regionale verkiezingen van afgelopen week. De volksraadpleging kan er wat haar betreft komen zodra de coronapandemie is bezworen. De Schotse Nationale Partij (SNP) heeft 64 van de 129 zetels in het Schotse parlement veroverd, één te weinig voor een absolute meerderheid. Met steun van de 8 zetels van de groene partij, die eveneens voor onafhankelijkheid is, bestaat er een stevige meerderheid voor het organiseren van een referendum. Premier Johnson heeft in een reactie op de SNP-verkiezingswinst de leiders van Schotland, Wales en Noord-Ierland uitgenodigd voor crisisoverleg over de eenheid van het Verenigd Koninkrijk. Hij wil met hen overleggen over 'onze gemeenschappelijke uitdagingen en hoe we die de komende tijd gezamenlijk kunnen oplossen'. Antidemocratisch Het lijkt er echter uitgesloten dat de Britse regering de benodigde goedkeuring voor zo'n stembusgang zal geven. Premier Johnson heeft al eerder gezegd geen groen licht te geven; vandaag herhaalde minister Gove (Kabinetszaken) dat. Tegen Sky News zei hij dat de Schotse onafhankelijkheidsdiscussie het herstel na de coronacrisis in de weg staat. Sturgeon noemt het tegenhouden van een volksraadpleging 'absurd, buitensporing en ondemocratisch'. Volgens de SNP-leider kan 'de wil van het Schotse volk' niet worden genegeerd. Indien nodig zal ze Londen voor de rechter dagen, dreigde ze. 'Er is nog veel werk te verzetten', twittert Sturgeon: Minister Gove weerspreekt dat het tegenhouden van een referendum antidemocratisch is. Hij wijst erop dat percentueel gezien meer mensen in Schotland hebben gestemd op partijen die tegen onafhankelijkheid zijn dan op de SNP en de Greens. Daarmee lijkt de Schotse onafhankelijkheidskwestie in een patstelling te zijn beland. Volgens correspondent Tim de Wit heeft de SNP slechts beperkte mogelijkheden om de gewenste zelfstandigheid te bewerkstelligen. 'Een gang naar de rechter is mogelijk, maar is een lange en moeizame weg. Een illegaal referendum, zoals in Catalonië werd georganiseerd, zal op zijn beurt internationaal niet erkend worden.' In 2014 stemde 55 procent van de Schotten tegen onafhankelijkheid van het Verenigd Koninkrijk. Daarna zei de SNP dat een nieuw referendum niet 'binnen één generatie' opnieuw zou worden georganiseerd. Aan die uitspraak wordt Sturgeon regelmatig herinnerd, maar volgens de SNP-leider heeft de brexit de politieke situatie dusdanig veranderd, dat een nieuw referendum gerechtvaardigd is. Een meerderheid van de Schotten stemde namelijk tegen het uittreden uit de Europese Unie.
09/05 18u15  Eredivisievoetballer verdacht van matchfixing met gele kaart, politie doet onderzoekEen speler uit de eredivisie wordt ervan verdacht dit seizoen een gele kaart te hebben uitgelokt, zodat hij of anderen hier geld mee konden verdienen op de gokmarkt. Dat bevestigt de politie na vragen van de NOS. De voetballer zelf zegt van niets te weten. Eén gokker heeft, door 3000 euro in te zetten op deze gele kaart, zo'n 13.000 euro gewonnen. Twee andere gokkers verdienden er zo'n 1000 euro mee, blijkt uit onderzoek van de NOS. De politie wil over het onderzoek weinig kwijt. Op basis van het eigen onderzoek is bij de NOS bekend om welke speler, gele kaart en verdachte gokpatronen het gaat. Omdat het strafrechtelijk onderzoek nog in een vroeg stadium zit, en er nog niet is besloten om tot vervolging over te gaan, heeft de NOS besloten de naam van de speler niet te publiceren. Unieke zaak Na een eredivisiewedstrijd meldden verschillende internationale partijen uit de gokindustrie aan Nederlandse autoriteiten dat er verdachte gokpatronen waren gezien die wezen op 'spotfixing'. Dat is een vorm van matchfixing waarbij opzettelijk een handeling in een wedstrijd wordt verricht, zoals een penalty veroorzaken of een gele kaart krijgen, om daar geld mee te verdienen. 'We nemen het heel serieus', zegt een woordvoerder van de politie. 'Zodra de signalen bij ons zijn binnengekomen zijn we een onderzoek gestart.' De politie onderzoekt onder leiding van het Openbaar Ministerie of hier sprake is van oplichting en wie er precies gedupeerd zijn. Volgens de politie is het een unieke zaak. In het buitenland zijn er afgelopen jaren diverse gevallen van spotfixing onderzocht, maar in Nederland gebeurde dit niet eerder. Als het OM besluit om tot vervolging over te gaan, dan is het ook de eerste keer dat er een matchfixingzaak in Nederland voor de rechter komt. Hoogleraar sport en recht Marjan Olfers zegt positief verrast te zijn door het onderzoek. 'Nederland is een soort blinde vlek. We hebben in Nederland geen matchfixingzaken gehad die tot vervolging hebben geleid. Ik vind het wel te prijzen dat het Openbaar Ministerie nu gaat kijken of er meer aan de hand is.' Onhandige overtreding De kaart waar het onderzoek zich op richt was een opvallende. Een speler die het hele seizoen nog geen gele kaart heeft gekregen, vloert een tegenstander ver buiten zijn eigen strafschopgebied zonder dat er direct gevaar is. Het is een overtreding waar in de regel geel voor wordt gegeven. De voetballer zegt tegen de NOS zich van geen kwaad bewust te zijn. Het was inderdaad een onhandige en onnodige overtreding, concludeert hij achteraf. 'Maar ik heb wel eens gekkere overtredingen gemaakt.' Hij zegt geen enkel idee te hebben waarom meerdere gokkers grotere bedragen op zijn gele kaart hebben ingezet. Op het krijgen van gele kaarten wordt relatief weinig gewed. Het viel daarom op toen meerdere personen hoge bedragen hadden ingezet op de gele kaart en daarvoor meerdere weddenschappen hadden afgesloten. Toen de gele kaart in de wedstrijd werd gegeven gingen op de gokmarkt de alarmbellen af. Impulsief Het meest opvallende gokgedrag komt van een fanatieke voetbalsupporter die niet ver bij de speler vandaan woont. Op sociale media deelt hij verschillende gemeenschappelijke vrienden met de voetballer. Voor de wedstrijd heeft hij bij een buitenlandse bookmaker kort achter elkaar vijf keer gewed dat de voetballer die wedstrijd een gele kaart zou krijgen. In totaal heeft hij ongeveer 3000 euro ingezet en daarmee heeft hij zo'n 13.000 euro gewonnen. De NOS sprak ook met de gokker. De voetbalsupporter stelt dat zijn gokgedrag in zijn ogen niet opvallend is. Volgens hem zet hij wel vaker in een impuls grotere bedragen op wedstrijden. 'Meestal verlies ik, en dan staan jullie niet voor mijn deur', aldus de man. Of hij wel eens eerder op een gele kaart heeft gegokt, wil hij niet zeggen. Hij kan het ook niet aantonen, omdat naar eigen zeggen zijn account na de gewonnen geldprijs is geblokkeerd door de bookmaker. De voetballer en de supporter zeggen elkaar niet te kennen. Volgens de voetballer heeft hij de man zelfs nog nooit gezien. Ook twee andere gokkers, die dicht bij elkaar wonen maar in een andere regio, hebben elk meerdere kleine weddenschappen geplaatst op de gele kaart, waarbij ze ongeveer 1000 euro hebben gewonnen. In totaal zijn er bij een bookmaker tien weddenschappen op deze gele kaart gezet. Of er bij andere bookmakers of in het illegale gokcircuit nog meer op deze gele kaart is gegokt, is niet bekend. Voor de politie draait het onderzoek niet alleen om de sporter. 'De uitkomsten van dit onderzoek kunnen ons niet alleen wat vertellen over dit incident, maar wellicht ook over de wereld die erachter zit', aldus de woordvoerder van politie. Marjan Olfers vindt dat een logische insteek. 'Aan de ene kant hebben we de sport en willen we de sport schoonhouden, aan de andere kant hebben we hier misschien wel te maken met echt georganiseerde misdaad. Er gaat vaak een hele wereld achter schuil. Dat is mogelijk een wereld van witwassen, ondermijning, georganiseerde criminaliteit.' De signalen uit de gokmarkt hebben dit jaar ook de KNVB bereikt, waarna de bond eveneens een onderzoek is begonnen. 'De KNVB is op de hoogte van deze zaak. We kunnen niet ingaan op specifieke gevallen en zullen altijd het onderzoek van politie of OM moeten afwachten', stelt een woordvoerder.
09/05 17u15  Hardloper negeert waarschuwingen en wordt aangevallen door buizerdEen hardloper is gisteren bij het Limburgse Aalbeek aangevallen door een roofvogel. De man hield er een flinke snee in zijn hoofd aan over. Tijdens een rondje hardlopen werd de 44-jarige Patrick aangevallen door de vogel, vermoedelijk een buizerd. Hij negeerde de waarschuwingsborden die langs de weg stonden omdat hij dacht dat het wel zou meevallen, zegt hij tegen 1Limburg. Maar plotseling werd hij van achteren aangevallen. Voordat de roofvogel hem een tweede keer te grazen kon nemen, wist de man het dier te verjagen. Daarna ging hij naar huis, waar hij in zijn hoofd een snee van twintig centimeter ontdekte. In het ziekenhuis is hij daarvoor behandeld. Nest beschermen Volgens Patricks vrouw Clasina is het niet voor het eerst dat de agressieve roofvogel mensen aanvalt. 'Hij of zij beschermt natuurlijk een nest met jongen.' Buizerds met nesten vallen vaker mensen aan als die te dicht in de buurt komen. De hardloper zegt de waarschuwingsborden voortaan wel degelijk serieus te nemen. En zijn vrouw wil graag anderen nog waarschuwen: 'Het is toch wel belangrijk dat ook andere mensen weten dat dit gebeurt.'
09/05 16u15  Hooggerechtshof Israël stelt zitting over omstreden huisuitzetting Palestijnen uitEen zitting van het Israëlische hooggerechtshof over de huisuitzetting van enkele Palestijnse families in Oost-Jeruzalem gaat morgen niet door. De zaak wordt met ten minste dertig dagen uitgesteld na een verzoek van hoofdaanklager Avichai Mandelblit. Hij zegt zich mogelijk zelf als partij in de rechtszaak te willen mengen. Een lagere rechter besloot dat Palestijnse bewoners van vier huizen in de wijk Sheikh Jarrah in Oost-Jeruzalem hun huizen moeten verlaten. Het hooggerechtshof moet beslissen of de bewoners daar nog tegen in beroep kunnen gaan. De voorgenomen huisuitzettingen betekenden olie op het vuur van spanningen die al weken tot confrontaties in Jeruzalem leiden, tussen de Israëlische politie en Palestijnen. Gisteren vielen er volgens hulporganisatie Rode Halve Maan 90 gewonden aan Palestijnse kant, een dag daarvoor 200. Ook Israëlische agenten raakten gewond. Kwestie sleept al jaren De Palestijnse families zeggen sinds de jaren 50 in de huizen te wonen. Ze waren tijdens de oorlog rondom de stichting van Israël in 1948 uit hun dorpen en steden naar Oost-Jeruzalem gevlucht. Volgens Israël komt de grond echter toe aan de erfgenamen van Joodse organisaties die het land al voor 1948 kochten. De kwestie sleept al decennia. Palestijnen en mensenrechtenorganisaties zeggen dat Israël met de huisuitzettingen Palestijnen uit Oost-Jeruzalem probeert te verdrijven ten faveure van Joodse kolonisten. Volgens Israël gaat het om een puur juridische kwestie. Het land ziet heel de stad als zijn hoofdstad, al beschouwt de internationale gemeenschap Oost-Jeruzalem als bezet gebied. Vlaggenoptocht op Jeruzalemdag Ondanks het uitstel van de rechtszaak lijken de spanningen in Jeruzalem nog niet voorbij. Vanavond begint de jaarlijkse Jeruzalemdag. Daarbij viert Israël dat het in 1967 tijdens de Zesdaagse Oorlog Oost-Jeruzalem veroverde. De Israëlische politie gaf toestemming om morgen een vlaggenoptocht te houden door de oude stad, die in Oost-Jeruzalem ligt. Palestijnen zien die optocht als een provocatie. Verschillende Israëlische veiligheidsfunctionarissen vinden dat de vieringen van Jeruzalemdag aangepast moeten worden vanwege de spanningen. Ze waarschuwen voor verdere escalatie als het Joodse Israëliërs wordt toegestaan de Tempelberg te betreden tijdens de vlaggenoptocht. In eerdere jaren gebeurde dat wel.
09/05 16u15  EU bestelt vanaf juni geen nieuwe AstraZeneca-vaccins meerDe Europese Unie gaat vanaf juni geen nieuwe AstraZeneca-vaccins meer bestellen. EU-commissaris Interne Markt Thierry Breton heeft vandaag bevestigd dat het contract met de Brits-Zweedse farmaceut niet verlengd wordt. Breton zei dit in gesprek met de Franse publieke radiozender France Inter. De Europese Commissie heeft AstraZeneca eind vorige maand voor de rechter gesleept omdat er minder coronavaccins geleverd zijn dan afgesproken. Daarmee heeft het bedrijf volgens de commissie het contract geschonden. Ook was er geen betrouwbaar plan om tijdige leveringen te garanderen, stelt de EC. AstraZeneca heeft in het eerste kwartaal van dit jaar slechts 30 miljoen van de beloofde 120 miljoen doses aan de EU geleverd. Van de volgende 180 miljoen beloofde doses in het tweede kwartaal zegt het bedrijf er dit jaar maar 70 miljoen te kunnen leveren. mRNA-vaccins Gisteren werd bekend dat de EU nog eens 1,8 miljard coronavaccins van BioNTech/Pfizer heeft besteld. Voorzitter van de Europese Commissie Von der Leyen had daarvoor al gezegd dat ze bij nieuwe bestellingen van coronavaccins de voorkeur zou geven aan mRNA-vaccins zoals dat van Pfizer. Bij andere vaccins, de zogenoemde vectorvaccins zoals dat van AstraZeneca, zijn veel landen voorlopig huiverig om ze bevolkingsbreed in te zetten vanwege zeer zeldzame, maar ernstige bijwerkingen. Breton zei in gesprek met France Inter dat de prijs voor de nieuw bestelde Pfizer-vaccins iets hoger uit kan vallen dan eerder bestelde versies. 'Er kan een kleine meerprijs zijn, maar dat laat ik de bevoegde autoriteiten later bekendmaken.'
09/05 16u15  6704 nieuwe coronabesmettingen, ziekenhuisbezetting neemt weer afBij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 6704 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 775 minder dan gisteren. Gemiddeld stijgt het aantal positieve coronatests juist: afgelopen week werden gemiddeld 7529 positieve tests per dag geregistreerd. Dat is een stijging van 13 procent vergeleken met vorige week. In de ziekenhuizen nam de bezetting weer af. Er liggen nu 2435 mensen met corona in het ziekenhuis (gisteren: 2478), van wie 767 op de IC (gisteren: 778), meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). De IC-bezetting ligt nu weer in de buurt van het niveau van begin april. Afgelopen week werden 1913 nieuwe patiënten in het ziekenhuis opgenomen. Dat was 10 procent minder dan de week daarvoor (2144). Het OMT en het kabinet willen nieuwe versoepelingen pas toestaan als de instroom in de ziekenhuizen met 20 procent is gedaald. Vier overleden covid-patiënten Bij het RIVM werden vier overleden covid-patiënten gemeld. Gisteren waren dat er nog 29. De afgelopen zeven dagen registreerde het RIVM gemiddeld 22 doden per dag, tegen 18 doden per dag een week eerder. In het weekend worden minder stergevallen doorgegeven aan het RIVM. Daardoor zijn op zondag en maandag deze cijfers vrijwel altijd lager dan in de rest van de week. Hoe het aantal doden zich ontwikkelt, hangt mede af van het aantal besmettingen in verpleeghuizen. Er zijn nu 154 verpleeghuizen waar de afgelopen twee weken minimaal één coronabesmetting is vastgesteld. Een week geleden waren dat er 163. In de strijd tegen het coronavirus zijn naar schatting van het ministerie van volksgezondheid 6,3 miljoen prikken gezet. Het gaat daarbij om het aantal gezette prikken, niet het aantal gevaccineerden.
09/05 15u15  Nieuwe ontruimingen in Lelystad om verdachte stof in rioolDe brandweer heeft een nieuw gebied in de woonwijk Punter in Lelystad ontruimd waar gisteravond een benzine-achtige stof werd ontdekt in het riool. Volgens de gemeente wonen er ongeveer vijftig mensen in het deel van de wijk. Vanuit een gemaal in de buurt is de stof waarschijnlijk deels in het riool van een paar straten verderop beland, zegt de gemeente. Eerder op de dag mocht een deel van bewoners uit de wijk juist weer terug naar huis na te zijn geëvacueerd vanwege een vreemde lucht uit het riool. Zo'n 400 tot 500 mensen uit zestien straten moesten de nacht elders doorbrengen, bewoners van negen daarvan mochten weer naar huis, meldt Omroep Flevoland. De bewoners die nu hun huizen moeten verlaten, wordt verzocht opvang te zoeken bij familie en vrienden buiten de wijk. Voor wie dat niet lukt, wordt opvang geregeld. Uit metingen bleek dat de concentratie van de benzine-achtige stof die sinds zaterdag in het riool zit, daar nu te hoog is. Het gemaal waardoor de stof waarschijnlijk weer in een riool belandde, was opgestart om rioolwater elders uit de wijk direct naar de afvalwaterzuivering te pompen. Sinds afgelopen nacht is de brandweer het riool aan het leegpompen en leegspoelen. Ook worden metingen uitgevoerd. RIVM onderzoekt stof Mensen die terugkeren, moeten hun huis goed ventileren en de kranen even laten doorlopen. Het is nog niet bekend wanneer de overige bewoners kunnen terugkeren. Zij mogen wel het gebied even in om huisdieren op te halen. Het is nog niet duidelijk welke stof er in het riool is terechtgekomen. Het RIVM onderzoekt monsters die de brandweer heeft genomen.
09/05 14u15  Auto botst op boom na politieachtervolging, automobilist zwaargewondEen automobilist is vannacht in Eindhoven zwaargewond geraakt nadat hij tegen een boom was gebotst. De auto crashte na een achtervolging door de politie. De bestuurder had een stopteken gekregen vanwege een verkeerscontrole, maar ging ervandoor. Na een achtervolging door Veldhoven kwam de man in Eindhoven tegen een boom tot stilstand. Een ooggetuige zegt tegen Omroep Brabant dat door de crash het motorblok uit de auto vloog. 'De weg was bezaaid met onderdelen.' Geslipt Vanwege de ernst van de situatie werden meerdere ambulances en een traumahelikopter opgeroepen. De automobilist is overgebracht naar het ziekenhuis. Volgens de politie reed de man op hoge snelheid en is hij mogelijk geslipt. Het is nog niet bekend waarom de automobilist op de vlucht sloeg. De politie doet verder onderzoek en laat weten dat de automobilist later wordt verhoord.
09/05 13u15  Vakbonden zien af van politiestaking tijdens Klassieker na toezegging GrapperhausDe politievakbonden zien af van een staking tijdens Feyenoord-Ajax. Er komt vanmiddag een telefonisch overleg met demissionair minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid en morgen een langer gesprek. Dat was een van de belangrijkste eisen van de vakbonden en daarmee is de staking niet langer nodig, aldus de vakbonden. De gemeente Rotterdam had een kort geding aangespannen om de staking te voorkomen, nadat een gesprek tussen de gemeente, politie en vakbonden om 10.00 uur op niets was uitgelopen. De gemeente noemde de staking vanochtend 'ontijdig en onevenredig'. Verschillende politiebonden stelden gisteren hun achterban voor om het werk neer te leggen tussen 13.00 uur en 15.00 uur. Daarmee zou het doorgaan van de wedstrijd, die om 14.30 uur begint, in gevaar komen, ondanks dat daar geen publiek bij aanwezig mag zijn. Rond 11.45 uur werd de zitting geschorst om te overleggen over het voorstel van Grapperhaus. De bonden gingen er akkoord mee en zegden toe vanmiddag niet te staken. Daarmee werd ook het kort geding beëindigd. Grapperhaus neemt na het Catshuisoverleg over de coronamaatregelen contact op met de vakbonden. 'Natuurlijk heeft het kabinet oog voor de grote druk waaronder de politie haar werk op dit moment moet doen, dat is een belangrijk onderwerp van de gesprekken', aldus een woordvoerder van de minister. Geweld tegen agenten Directe aanleiding voor de voorgenomen staking waren twee incidenten in Rotterdam en Barneveld. Gisterochtend raakte de politie slaags met Feyenoord-aanhangers bij het trainingscomplex van Feyenoord. Daarbij werd de politie bekogeld met onder meer vuurwerk en flessen. In Barneveld liep een onaangekondigde demonstratie tegen coronamaatregelen uit de hand. Relschoppers gooiden met stenen naar agenten. Agenten waren de afgelopen dagen ook druk bezig met onderzoeken naar vuurwerkbommen bij clubcafés in beide steden: vrijdag was in Rotterdam een Feyenoordcafé doelwit, een dag later gingen in Amsterdam een explosief af bij een café waar vaak Ajaxfans komen. Een persoon is aangehouden voor de eerste ontploffing, de politie onderzoekt of er een verband is met de beladen wedstrijd. Cao en vaccinatie De politievakbonden zijn ontevreden dat er nog altijd geen nieuwe cao is afgesloten en dat ze niet met voorrang gevaccineerd worden. Agenten 'zijn het meer dan zat dat hun harde en belangrijke werk niet op waarde geschat wordt en hun loyaliteit meer dan misbruikt wordt als het de bestuurders en overheid uitkomt', aldus een verklaring van de vakbonden. De top van de Rotterdamse politie en de gemeente zeiden begrip te hebben voor de achtergrond van de acties, maar toch tegen een staking te zijn omdat de openbare orde daarmee in het geding zou komen. Als de wedstrijd niet door zou gaan, zouden hooligans elkaar alsnog kunnen treffen, werd aangevoerd tijdens het kort geding. Ook zouden de spanningen tussen Feyenoord- en Ajax-hooligans zich herhalen op het moment dat de wedstrijd wordt ingehaald, aldus hoofdcommissaris Fred Westerbeke van de Rotterdamse politie tijdens de zitting. Een waarschijnlijke datum voor de wedstrijd zou dan 19 mei zijn. In die week wordt in Rotterdam ook al het Songfestival georganiseerd. Tegemoetkoming De politievakbonden zijn blij met het gesprek dat vanmiddag gepland staat. Jan Struijs van de Nederlandse Politiebond (NPB): 'Agenten zijn erg getergd, ik ben blij dat we om tafel gaan om te komen tot een oplossing. We hebben wel een verwachting bij deze gesprekken; we beslechten het niet op een zondagmiddag, maar het is een begin. Het gaat om veiligheid, erkenning en waardering en een oprechte en zichtbare cao.' Ook Mirjam Barendse van vakbond Equipe juicht de stap toe: 'Het is natuurlijk een bijna draconische maatregelen om dit op een spannende dag dit te forceren, maar blijkbaar is het nodig geweest. We hebben wel gezegd niet om spek en bonen om tafel te willen. Het gesprek moet richting een oplossing gaan.'
09/05 12u15  Klimaatactiviste Greta Thunberg protesteert tegen biomassacentrale in DiemenDe Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg heeft kritiek geuit op de plannen voor een biomassacentrale in Diemen. Thunberg maakt zich zorgen over een verhoogde CO2-uitstoot door de centrale van het Zweedse energiebedrijf Vattenfall. Thunberg citeert op Twitter uit een onderzoeksartikel uit de Zweedse krant Dagens Nyheter over de plannen van Vattenfall: 'Ieder jaar zullen meer dan 200.000 ton houten pellets worden verbrand in de geplande energiecentrale van Vattenfall in Diemen, Nederland. De investering maakt deel uit van de omschakeling van het bedrijf naar fossielvrij - maar dreigt in plaats daarvan te leiden tot een verhoogde uitstoot van kooldioxide.' Dagens Nyheter gaat in het artikel in op de duurzaamheidcampagne van Vattenfall, dat de ambitie heeft uitgesproken om binnen één generatie fossielvrij te zijn. Maar met het verbranden van pellets groeit de CO2-uitstoot nog meer dan bij kolenverbranding, luidt de conclusie. De biomassacentrale in Diemen zou de grootste worden in Nederland. De plannen zorgen al langer voor felle protesten. Zowel de lokale politiek als veel omwonenden in Diemen, waar de centrale is gepland, verzetten zich tegen de komst ervan. Hierdoor besloot Vattenfall in 2020 de plannen voor de bouw van de centrale voorlopig in de ijskast te zetten. 400 miljoen subsidie Toch lijkt het erop dat het energiebedrijf de plannen wil doorzetten. In een door verschillende actiegroepen aangespannen rechtszaak heeft Vattenfall de rechter gevraagd de zaak snel af te wikkelen. Volgens de actievoerders zou uitstel namelijk kunnen betekenen dat 400 miljoen euro aan duurzaamheidssubsidies voor de centrale wordt ingetrokken. 'Deze acties wijzen er niet op dat het bedrijf zich aan het bezinnen is, zoals ze afgelopen zomer nog naar buiten bracht', zeiden Fenna Swart van Comité Schone Lucht en Maarten Visschers van Leefmilieu in een brandbrief begin dit jaar.
09/05 11u15  Protest tegen stroomkabel dwars door Schiermonnikoog groeitEr komt steeds meer kritiek op de plannen voor een stroomkabel dwars door Schiermonnikoog. Een handtekeningenactie tegen de kabel is al 18.000 keer getekend en inwoners hebben posters voor de ramen hangen met de tekst: 'Hier niet graven'. Die kabel is nodig om de stroom van een nieuw en groot windmolenpark, 67 kilometer ten noorden van het eiland, naar de Eemshaven te transporteren. Het ministerie van Economische Zaken en netbeheerder Tennet willen graag dat de kabel dwars door het oostelijk deel van het eiland wordt gelegd, maar daar is veel protest tegen van natuurorganisaties, de gemeentelijke politiek en werkgroep Horizon Schiermonnikoog. Ook burgemeester Ineke van Gent is tegen de aanleg van de kabel, zolang andere opties niet goed zijn onderzocht. Thom Verheul is bewoner van het eiland en actievoerder bij de werkgroep Horizon Schiermonnikoog. Hij is ervan overtuigd dat een route door het eiland grote gevolgen heeft voor het ecologische systeem in het natuurgebied van zandplaat de Balg. 'Het gaat het om zware kabels van 24 centimeter breed, die acht meter diep moeten komen. Daarvoor moet een kanaal gegraven worden van minstens 50 meter breed. Er komen daardoor twee hele zwakke plekken in de zeewering', zegt Verheul tegen Omrop Fryslân. 'De kabels gaan door de duinen van de Balg. Als je dat zand dat er al eeuwen ligt en ons beschermt bij storm weghaalt, dan kun je dat nooit meer op dezelfde manier terugstorten. Het is net als een zandkasteel: als er water tegen aankomt dan stort het in elkaar', vertelt Verheul. 'Met een flinke novemberstorm kun je zo een deel van het eiland verliezen.' Ook Natuurmonumenten, de Waddenvereniging, Vogelbescherming Nederland en de Natuur en Milieufederatie Groningen zijn fel tegen de komst van de kabel. Volgens de natuurorganisaties is de schade aan de natuur te groot en niet goed te compenseren met wat voor maatregel dan ook. De werkgroep Lepelaars wijst bijvoorbeeld op het grote belang van de natuur daar voor de vogels. Alternatieve route De eilanders en natuurorganisaties hebben liever dat de kabel langs een andere route komt; langs de oostelijke kant van Schier en Rottumeroog. Dit is volgens Tennet niet mogelijk omdat hier al veel kabels liggen, kregen de eilandbewoners eind maart te horen tijdens een informatieavond. 'Het blijft de westelijke variant. Ook met een nieuwe minister', zo zei projectleider Olaf Herfst van het ministerie van Economische Zaken. Tennet wil wel meedenken over het zoveel mogelijk voorkomen van natuurschade en het beperken van hinder en overlast voor eilandbewoners. Voor burgemeester Ineke van Gent van Schiermonnikoog is het nog geen gelopen race. 'Tennet en Den Haag kunnen nog zo hard roepen dat de kabel door het eiland komt, maar het is nog niet definitief. Dat is tegen het regio-advies in en ze zullen het willen vanwege geld en tijd', zegt Van Gent. 'Maar er wordt nog veel onderzocht en het laatste woord is er nog niet over gesproken.' Ook voor de toekomst is deze discussie belangrijk, stelt de burgemeester. 'Er is ontwikkeling van nog veel meer windmolenparken op zee. Dus doe het dan in een keer goed. Want je kunt niet duurzame energie opwekken, waar ik hartstikke voor ben, en tegelijkertijd grote risico's nemen als het gaat om het Unesco Werelderfgoed Waddenzee en het Nationaal Park Schiermonnikoog. Dus: bezint, eer ge begint.' Van Gent krijgt inmiddels steun van de PvdA in de Tweede Kamer. De partij heeft recent Kamervragen gesteld over de aanleg van de kabel en de ecologische risico's. Het definitieve besluit over de exacte route voor de stroomkabel wordt eind dit jaar verwacht. Tegen die tijd zal Tennet ook de benodigde vergunningen aanvragen. In 2022 ligt er dan een ontwerpbesluit, waar iedereen op kan inspreken. Het is de bedoeling dat de stroomkabel in 2027 in gebruik kan worden genomen.
09/05 11u15  Rotterdam probeert politiestaking tijdens Klassieker te voorkomen via rechterDe gemeente Rotterdam wil niet dat politieagenten staken tijdens Feyenoord-Ajax. Om 11.15 uur dient een kort geding bij de rechtbank in Rotterdam. Tijdens een gesprek tussen de gemeente, politie en vakbonden om 10.00 uur kwamen de partijen niet nader tot elkaar. Verschillende politiebonden stelden gisteren hun achterban voor om het werk neer te leggen tussen 13.00 uur en 15.00 uur. Daarmee zou het doorgaan van de wedstrijd, die om 14.30 uur begint, in gevaar komen, ondanks dat daar geen publiek bij aanwezig mag zijn. De gemeente noemde de actie vanochtend 'ontijdig en onevenredig'. Geweld tegen agenten Directe aanleiding voor de staking zijn twee incidenten in Rotterdam en Barneveld. Gisterochtend raakte de politie slaags met Feyenoord-aanhangers bij het trainingscomplex van Feyenoord. Daarbij werd de politie bekogeld met onder meer vuurwerk en flessen. In Barneveld liep een onaangekondigde demonstratie tegen coronamaatregelen uit de hand. Relschoppers gooiden met stenen naar agenten. De politievakbonden zijn ontevreden dat er nog altijd geen nieuwe cao is afgesloten en dat ze niet met voorrang gevaccineerd worden. Agenten 'zijn het meer dan zat dat hun harde en belangrijke werk niet op waarde geschat wordt en hun loyaliteit meer dan misbruikt wordt als het de bestuurders en overheid uitkomt', aldus een verklaring van de vakbonden.
09/05 10u15  Deel geëvacueerde bewoners Lelystad mag weer naar huisEen deel van de bewoners van een wijk in Lelystad die gisteren werd geëvacueerd vanwege een vreemde lucht uit het riool, mag weer naar huis. Zo'n 500 mensen uit zestien straten moesten de nacht elders doorbrengen, bewoners van negen daarvan mogen weer naar huis, meldt Omroep Flevoland. Mensen die terugkeren, moeten hun huis goed ventileren en de kranen even laten doorlopen. Het is nog niet bekend wanneer de overige bewoners kunnen terugkeren. Zij mogen vanmorgen wel het gebied even in om huisdieren op te halen. Het is nog niet duidelijk welke stof er in het riool is terechtgekomen. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu onderzoekt monsters die de brandweer heeft genomen. Benzine-achtige geur De brandweer is afgelopen nacht begonnen met het leegpompen en doorspoelen van het riool. Het gespoelde rioolwater wordt afgevoerd naar de afvalwaterzuivering in Lelystad. Daarvoor is het gemaal bij de Gondelbrug aangezet, zodat de nog onbekende stof verder wordt verdund. Het is mogelijk dat bewoners in de wijken rondom het gemaal daardoor nu een benzine-achtige geur ruiken.
09/05 10u15  Rotterdam probeert via rechter politiestaking tijdens Klassieker te voorkomenDe gemeente Rotterdam hoopt via een kort geding een stokje te steken voor een staking van politieagenten tijdens Feyenoord-Ajax. Die wedstrijd staat vanmiddag om 14.30 uur op het programma, het kort geding dient om 11.00 uur, meldt Nu.nl. Verschillende politiebonden stelden gisteren hun achterban voor om het werk neer te leggen tussen 13.00 uur en 15.00 uur. Daarmee zou het doorgaan van de wedstrijd in gevaar komen, ondanks dat daar geen publiek bij aanwezig mag zijn. De gemeente vindt de actie 'ontijdig en onevenredig'. Om 10.00 uur overlegt de gemeente met de bonden en de politie. Het hangt van dat gesprek af of het kort geding doorgaat, zegt een woordvoerder van de gemeente. Geweld tegen agenten Directe aanleiding voor de staking zijn twee incidenten in Rotterdam en Barneveld. Gisterochtend raakte de politie slaags met Feyenoord-aanhangers bij het trainingscomplex van Feyenoord. Daarbij werd de politie bekogeld met onder meer vuurwerk en flessen. In Barneveld liep een onaangekondigde demonstratie tegen coronamaatregelen uit de hand. Relschoppers gooiden met stenen naar agenten. De politievakbonden zijn ontevreden dat er nog altijd geen nieuwe cao is afgesloten en dat ze niet met voorrang gevaccineerd worden. Agenten 'zijn het meer dan zat dat hun harde en belangrijke werk niet op waarde geschat wordt en hun loyaliteit meer dan misbruikt wordt als het de bestuurders en overheid uitkomt', aldus een verklaring van de vakbonden.
09/05 10u15  Confrontaties tussen politie en feestende jongeren in BrusselDe Brusselse politie heeft vannacht een plein ontruimd waar naar schatting 500 mensen aan het feesten waren, onder meer vanwege het einde van de avondklok. Daarbij kwam het tot confrontaties: de feestvierders gooiden met projectielen naar de politie, die daarop het waterkanon inzette. Gisteren was de eerste dag dat de terrassen in België weer open waren. Ze gingen om 22.00 uur dicht, maar veel mensen gingen niet naar huis, mede omdat sinds dit weekend geen avondklok meer van kracht is. Alleen al in Brussel bleven duizenden jongeren hangen. Ze dronken op straat en dansten op muziek die ze afspeelden door zelf meegebrachte luidsprekers. Vrijwel niemand hield afstand of droeg een mondkapje: De feestvierders bleven ook na middernacht. Dat was het moment dat het samenscholingsverbod inging, dat in tegenstelling tot de avondklok niet is afgeschaft. Onder meer op het Flageyplein en het aangrenzende Heilig-Kruisplein bleef het druk. Op meerdere drukke plekken bleef de politie op afstand. Rond 01.30 uur werd besloten om het Heilig-Kruisplein te ontruimen, waarbij dus schermutselingen ontstonden. De Belgische viroloog Marc Van Ranst sprak op Twitter zijn afkeur uit over de drukte op de pleinen.
09/05 09u15  Duitse verzetsstrijdster Sophie Scholl leeft voort op Instagram'Vandaag is het 4 mei 1942, en mijn trein vertrekt bijna. Vanmiddag ben ik al in München. Eindelijk weg uit Ulm, waar ik het nauwelijks nog kan uithouden. Ik verheug me op alles wat gaat komen.' Zo begint Sophie Scholl haar eerste story op Instagram. Zelfbewust en levenslustig kijkt ze in de camera. Ook het unboxen heeft ze onder de knie, maar dan in omgekeerde volgorde: we zien wat ze allemaal in haar koffer stopt om mee te nemen. Kleren natuurlijk, net als boeken voor haar broer en een foto van haar vriend. Je zou bijna vergeten dat Sophie Scholl geen influencer is die in 2021 alle gebeurtenissen van haar leven filmt, maar een jonge vrouw die dat doet in 1942, midden in de oorlog. En dat is precies de bedoeling van de makers achter het nieuwe Instagram-account @ichbinsophiescholl. Tot 18 februari - de dag dat Sophie Scholl wordt opgepakt- kunnen volgers dagelijks meekijken in haar leven: Het account is een project van de Duitse publieke omroep naar aanleiding van de 100e geboortedag van Scholl op 9 mei. Ze is hét uithangbord van het verzet tegen de nazi's in Duitsland. Samen met haar broer Hans was ze actief in de verzetsgroep 'Die weisse Rose'. Bij het verspreiden van pamfletten in de universiteit van München werd Scholl begin 1943 betrapt. Een paar dagen later werd ze geëxecuteerd, ze stierf onder de guillotine. Op dat moment was ze pas 21 jaar oud. Elke Duitser kent haar verhaal. In het land zijn talloze scholen en straten naar haar vernoemd, en de hoeveelheid boeken, films en documentaires is eindeloos. Om het levensverhaal van Sophie Scholl te blijven vertellen, in het bijzonder aan jongeren, is ze nu dus ook dagelijks met posts en stories te volgen op Instagram. Producent Jochen Laube vertelt telefonisch dat juist Instagram het goede platform is voor het verhaal van Sophie Scholl: 'Ze stond voor haar idealen en wilde die uitdragen. Als er toen al Instagram was geweest, dan kan ik me voorstellen dat ze dat daarvoor had gebruikt. Daarmee past ze bij jonge mensen van nu, die hetzelfde doen als ze opkomen voor Black Lives Matter of de klimaatbeweging.' Het project komt op een moment dat mensen die kritiek hebben op de coronamaatregelen in Duitsland soms naar Sophie Scholl verwijzen. Sommigen van hen vinden dat zij voor dezelfde vrijheid strijden als Scholl ooit deed. Dat gaat de demonstranten onderling overigens soms te ver. Toen een vrouw afgelopen november in een toespraak zichzelf met Sophie Scholl vergeleek, leverde een vrijwilliger die de orde moest bewaken direct zijn hesje in. Opkomend rechts Laube vertelt dat het project er wat dat betreft ook is om de volgers iets te leren. 'Het is een bijzondere tijd. In september hebben we verkiezingen in Duitsland. We hebben te maken met de invloed van opkomend rechts. Met dit account roepen we de volgers op om daar samen tegen op te staan.' 'Sophie Scholl' heeft op Instagram inmiddels bijna 600.000 volgers. Op 18 februari verschijnt de laatste post. Dat is de dag dat ze in 1943 werd opgepakt.
09/05 09u15  Opnieuw 90 gewonden bij confrontaties in JeruzalemHet is opnieuw onrustig geweest in Oost-Jeruzalem. Tienduizenden Palestijnen hadden zich verzameld rond de Al-Aqsamoskee. De Israëlische politie was massaal aanwezig op straat. Agenten schoten met rubberen kogels en gebruikten flitsgranaten tegen Palestijnen die gooiden met flessen en stenen. Volgens de Palestijnse Rode Halve Maan vielen er bij de confrontaties 90 gewonden, van wie er zeker 16 medische hulp nodig hadden. Onder de gewonden zouden ook kinderen zijn. De Israëlische politie zegt dat zeker een agent gewond raakte. De onrust leek minder groot dan vrijdagavond en -nacht, toen meer dan 200 gewonden vielen. Tijdens de ramadan komen veel Palestijnen na zonsondergang naar de Oude Stad, waar ze slaags raken met de politie. Rond deze dagen valt Lailat al Qadr, een belangrijke dag waarbij moslims extra gebeden doen. Ze herdenken in de 'nacht van de goddelijke beschikking' dat Mohammed zijn eerste openbaring kreeg. Raket Ook op andere plekken was het afgelopen avond en nacht onrustig. Vanuit de Gazastrook werd vannacht een raket op Israël afgeschoten. In reactie daarop bombardeerde Israël naar eigen zeggen een post van de militante beweging Hamas. Aan beide kanten vielen voor zover bekend geen slachtoffers. Eerder op de dag was het aan de grens tussen Gaza en Israël tot clashes gekomen tussen Palestijnse betogers en het Israëlische leger. Ook in verschillende Arabische steden in Israël werd gedemonstreerd. Huisuitzettingen Het komt al wekenlang tot veel geweld in Jeruzalem en op de bezette Westelijke Jordaanoever. De directe aanleiding voor de recente onrust is de mogelijke huisuitzetting van vier Palestijnse families in Oost-Jeruzalem. De gezinnen moeten van de Israëlische rechter plaatsmaken voor Joodse kolonisten. Ook in die wijk kwam het gisteren weer tot botsingen. Deze dagen zijn zowel de heiligste avond van de ramadan als de Israëlische feestdag Jeruzalemdag. Daarop wordt gevierd dat Israël tijdens de zesdaagse oorlog in 1967 Oost-Jeruzalem innam. Maandag buigt het Israëlische hooggerechtshof zich over de vraag of de Palestijnse families nog hoger beroep mogen aantekenen in hun uitzettingszaak.
09/05 08u15  Wekdienst 9/5: De Klassieker in de Eredivisie • Catshuisoverleg over maatregelenGoedemorgen! Vandaag wordt er in het Catshuis weer gesproken over eventuele versoepelingen en in de Eredivisie staat De Klassieker op het programma. Maar eerst het weer. Vanochtend start met zon, maar in de loop van de ochtend kan in het westen en midden een enkele (onweers)bui voorkomen. Vanmiddag schijnt geregeld de zon en loopt de temperatuur op naar 22 tot 27 graden. In de avond neemt de kans op onweersbuien toe. De dagen daarna is het minder warm. Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? Restanten van de dertig meter lange Chinese raket, die eind vorige maand werd gelanceerd, zijn terechtgekomen in de Indische Oceaan. Dat melden Chinese staatsmedia. De brokstukken zouden ten zuidwesten van India en Sri Lanka in het water zijn gevallen. Volgens de Chinese autoriteiten is het grootste deel van de raket vannacht zijn verbrand bij het binnengaan van de dampkring. Het was bekend dat de brokstukken dit weekend op aarde terecht zouden komen, maar niemand wist waar. Meerdere ruimtedeskundigen noemden de ongecontroleerde terugkeer op aarde van het ruimtepijn onverantwoord. Anders nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: De Amerikaanse oud-president Barack Obama heeft bekendgemaakt dat een van zijn honden is doodgegaan. Bo, een Portugese waterhond, woonde van 2009 tot 2017 in het Witte Huis en stond daarom destijds ook wel bekend als 'first dog'. 'Onze familie is vandaag een ware vriend en loyale metgezel verloren', schrijft Obama op Twitter. De oud-president prijst Bo omdat hij goed kon omgaan met de drukte in het Witte Huis. 'Hij kon hard blaffen, maar beet nooit. Hij hield ervan om in de zomer in het zwembad te springen en was fantastisch met kinderen.' Fijne zondag!
09/05 08u15  Zeker 50 doden bij aanslag bij een meisjesschool in KabulBij een bomaanslag bij een meisjesschool in de Afghaanse hoofdstad Kabul zijn zeker 50 mensen om het leven gekomen. Meer dan honderd mensen raakten gewond. Ooggetuigen zeggen dat de aanslag is gepleegd met drie bommen, waaronder een autobom. De slachtoffers zijn vooral leerlingen tussen de 11 en 15 jaar, die net uit school kwamen toen de explosieven afgingen. Na de ontploffing werden hulpverleners geslagen en ambulances aangevallen. Een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid riep inwoners op om ambulances vrije toegang te verlenen tot het gebied. Buitenlandse militairen trekken zich terug De explosie was in het westen van de stad, in een overwegend sjiitische wijk waar terreurgroep Islamitische Staat afgelopen jaren regelmatig aanslagen heeft gepleegd. De verantwoordelijkheid voor de nieuwste aanslag is nog niet opgeëist. De Taliban hebben het geweld veroordeeld en zeggen er niets mee te maken te hebben. Het geweld in Afghanistan is toegenomen sinds de aankondiging van de VS en de NAVO dat al hun troepen voor 11 september het land zullen verlaten. Met die terugtrekking werd vorige week zaterdag een begin gemaakt. De kans bestaat dat de veiligheidssituatie in het land verder verslechtert nu de buitenlandse troepen worden teruggehaald.
09/05 07u15  Meer dan 400 bewoners Lelystad geëvacueerd om verdachte geur uit rioolIn Lelystad zijn zestien straten ontruimd omdat er een verdachte geur uit het riool komt. Volgens de gemeente gaat het om 400 tot 500 bewoners. Ook is de hele woonwijk Punter afgesloten. Gisteravond was niet duidelijk waar de geur vandaan kwam. Rond 03.00 uur meldde de gemeente dat uit onderzoek van het RIVM blijkt dat in het riool een benzine-achtige stof zit. De brandweer gaat het riool leegpompen en doorspoelen. Volgens de gemeente werden de woningen uit voorzorg ontruimd, omdat de geur mogelijk werd veroorzaakt door een brandbare stof. Het is niet duidelijk wanneer de ontruimde woningen weer worden vrijgegeven. De hulpdiensten hebben vanwege de situatie meerdere NL-Alerts verstuurd. De gemeente vroeg bewoners van de ontruimde straten om naar vrienden of familie te gaan. Voor de ongeveer 25 mensen die zelf geen slaapplek konden vinden, werd een hotelkamer geregeld. De brandweer heeft een deel van de wijk afgezet en doet onderzoek: Geëvacueerde bewoners zeggen tegen Omroep Flevoland dat ze zijn geschrokken. 'Er stonden politiemensen voor de deur. We moesten huisdieren meenemen en alles afsluiten en meteen vertrekken. Het is je huis. Je wilt niet je veilige haven verlaten.'
09/05 06u15  'Restanten Chinese raket terechtgekomen in Indische Oceaan'Restanten van de Chinese Lange Mars 5B-raket zijn terechtgekomen in de Indische Oceaan, melden Chinese staatsmedia. Het grootste deel van de raket zou zijn verbrand bij het binnengaan van de dampkring, om 04.24 uur Nederlandse tijd. Op basis van de coördinaten die Chinese staatsmedia melden valt op te maken dat de brokstukken ten zuidwesten van India en Sri Lanka op de aarde terecht zijn gekomen. Het was duidelijk dat de 30 meter lange raket dit weekend zou terugkeren op aarde, maar niemand wist waar. Astronomen spraken van een van de grootste stukken ruimtepuin die ongecontroleerd op aarde terecht konden komen in zo'n dertig jaar. Meerdere ruimtedeskundigen noemden het handelen van China onverantwoord. In het land zelf werden zorgen over gevaar voor mensen afgedaan als een 'westerse hype'.
09/05 03u15  Obama's treuren om dood voormalige 'first dog' BoDe Amerikaanse oud-president Barack Obama heeft bekendgemaakt dat een van zijn honden is doodgegaan. Bo, een Portugese waterhond, woonde van 2009 tot 2017 in het Witte Huis en stond daarom destijds ook wel bekend als 'first dog'. 'Onze familie is vandaag een ware vriend en loyale metgezel verloren', schrijft Obama op Twitter. De oud-president prijst Bo omdat hij goed kon omgaan met de drukte in het Witte Huis. 'Hij kon hard blaffen, maar beet nooit. Hij hield ervan om in de zomer in het zwembad te springen en was fantastisch met kinderen.' Ook deelt hij foto's van Bo in het Witte Huis: Senator Ted Kennedy gaf Bo cadeau, nadat Barack Obama in 2008 aan zijn dochters had beloofd dat ze na de presidentsverkiezingen een hond zouden krijgen. In 2013 namen de Obama's nog een hond: Sunny. Bo en Sunny waren regelmatig aanwezig bij evenementen in het Witte Huis, zoals bij de ontvangst van gewonde militairen. Michelle Obama nam ze soms mee om toeristen te verwelkomen in de ambtswoning. Ook Michelle Obama haalt herinneringen op aan Bo. 'Hij was er voor ons als Barack en ik er even tussenuit moesten. Hij liep rond in onze kantoren alsof die van hem waren, steeds met een bal in zijn bek', schrijft ze op Instagram. Bo was twaalf jaar oud en stierf aan kanker.
09/05 02u15  Sadiq Khan herkozen als burgemeester van LondenSadiq Khan is herkozen als burgemeester van Londen. Bij de verkiezingen van gisteren kreeg de Labour-politicus ruim 55 procent van de stemmen. Bijna 45 procent van de Londenaren stemde op Shaun Bailey, van de Conservatieve Partij van premier Johnson. De verkiezingsoverwinning van Khan was geen verrassing. Wel is zijn voorsprong kleiner dan in 2016. Toen werd hij de eerste moslim die in een westerse hoofdstad werd aangesteld als burgemeester. 'Ik ben dankbaar dat de Londenaren het vertrouwen in mij stellen om de mooiste stad ter wereld te blijven leiden', zei Khan in zijn overwinningsspeech. Op Twitter belooft hij de komende jaren alles te doen om Londen te verbeteren: In de campagne zei Khan dat hij vooral meer banen wil creëren in de Britse hoofdstad en het toerisme wil bevorderen. Tegenstanders verwijten hem dat hij te weinig deed tegen het toenemende geweld, vooral tussen jeugdbendes. Khans overwinning is een van de weinige lichtpuntjes bij de regionale verkiezingen voor Labour. Vooral in het midden en noorden van Engeland, waar de partij in het verleden veel steun had, waren de verliezen groot. Dat Labour in Londen wel populair blijft komt volgens analisten door de relatief jonge en diverse bevolking.
09/05 02u15  Meerdere straten in Lelystad ontruimd vanwege verdachte geur uit rioolIn Lelystad zijn zestien straten ontruimd omdat er een verdachte geur uit het riool komt. Ook is de hele woonwijk Punter afgesloten. Volgens de brandweer gaat het niet om aardgas, maar welke stof wel geroken wordt is niet bekend. De hulpdiensten hebben vanwege de situatie een NL-Alert verstuurd. De gemeente meldt dat er uit het riool monsters zijn genomen en dat het RIVM in Bilthoven die nu gaat onderzoeken. De gemeente vraagt bewoners van de ontruimde straten om naar vrienden of familie te gaan. Voor mensen die geen slaapplek kunnen vinden is opvang beschikbaar in hotels en een school. De brandweer heeft een deel van de wijk afgezet en doet onderzoek:
09/05 01u15  Politiebus reed voetganger aan bij coronaprotest BarneveldBij het uit de hand gelopen protest tegen coronamaatregelen in Barneveld is een man aangereden door een politiebus. De aanrijding op een zebrapad is te zien op beelden, die op internet circuleren. Het is niet duidelijk of de man gewond is geraakt. De politie bevestigt aan Omroep Gelderland dat de politiebus iemand heeft aangereden. Het incident wordt onderzocht, meldt een woordvoerder. De beelden worden onder meer op Twitter gedeeld: Aan de protestmars zaterdag deden zo'n 800 mensen mee. De demonstratie was niet aangemeld. De ME probeerde de betogers buiten het centrum van Barneveld te houden, maar slaagde daar niet in. De politie werd bekogeld met stenen. Een agent werd tegen zijn hoofd geschopt en raakte lichtgewond, meldde de politie. Het protest was georganiseerd door een actiegroep die zich Police for Freedom noemt. Betogers scandeerden teksten als 'liefde, vrijheid, geen dictatuur'.
09/05 01u15  Tien straten in Lelystad ontruimd vanwege verdachte geur uit rioolIn Lelystad zijn tien straten ontruimd omdat er een verdachte geur uit het riool komt. Ook is de hele woonwijk Punter afgesloten. Volgens de brandweer gaat het niet om aardgas, maar welke stof wel geroken wordt is niet bekend. De hulpdiensten hebben vanwege de situatie een NL-Alert verstuurd. De gemeente meldt dat er uit het riool monsters zijn genomen en dat het RIVM in Bilthoven die nu gaat onderzoeken. De gemeente vraagt bewoners van de ontruimde straten om naar vrienden of familie te gaan. Voor mensen die geen slaapplek kunnen vinden is opvang beschikbaar in hotels en een school. De brandweer heeft een deel van de wijk afgezet en doet onderzoek:
08/05 23u15  Opnieuw confrontaties in JeruzalemHet is opnieuw onrustig in Oost-Jeruzalem. Tienduizenden Palestijnen hebben zich op de heiligste dag van de ramadan verzameld rond de Al-Aksamoskee. De Israëlische politie en militairen zijn massaal aanwezig op straat. Agenten schieten met rubberen kogels en gebruiken flitsgranaten tegen stenengooiende Palestijnen. Het is vandaag Lailat al Qadr, een belangrijke dag voor moslims. Ze herdenken in de 'nacht van de goddelijke beschikking' dat Mohammed zijn eerste openbaring kreeg. Huisuitzettingen Het is al wekenlang onrustig in Jeruzalem en op de bezette Westelijke Jordaanoever. Tijdens de ramadan komen veel Palestijnen na zonsondergang naar de Oude Stad, waar ze slaags raken met de politie. Gisteravond en afgelopen nacht vielen daarbij meer dan 200 gewonden. De directe aanleiding voor de recente onrust is de mogelijke huisuitzetting van vier Palestijnse families in Oost-Jeruzalem. De gezinnen moeten van de Israëlische rechter plaatsmaken voor Joodse kolonisten. Vanavond valt de heiligste avond van de ramadan samen met de Israëlische feestdag Jeruzalemdag. Daarop wordt gevierd dat Israël tijdens de zesdaagse oorlog in 1967 Oost-Jeruzalem innam. Maandag buigt het Israëlische hooggerechtshof zich over de vraag of de Palestijnse families nog hoger beroep mogen aantekenen in hun uitzettingszaak.
08/05 22u15  Resten van negen neanderthalers ontdekt in Italiaanse grotItaliaanse archeologen hebben in een grot de overblijfselen gevonden van negen neanderthalers. De resten werden gevonden in de grot van Guattari in San Felice Circeo, een plaats langs de kust tussen Rome en Napels. De onderzoekers vonden onder meer twee tanden, schedels en andere botresten van de uitgestorven mensensoort. Vermoedelijk gaat het om volwassen mannen, maar het wordt niet uitgesloten dat er ook een jonge man bij zit. De overblijfselen komen niet allemaal uit dezelfde periode. Acht van de negen neanderthalers zijn volgens het ministerie van Cultuur tussen de 50.000 tot 68.000 jaar oud. De negende neanderthaler leefde vermoedelijk ergens tussen de 90.000 en 100.000 jaar geleden. 'Deze opgravingen kunnen licht werpen op de geschiedenis van de Italiaanse bevolking', zegt antropoloog Mario Rubini. 'De neanderthaler is een fundamentele stap in de menselijke evolutie.' De Italiaanse minister van Cultuur spreekt van een 'buitengewone ontdekking waar in de hele wereld over zal worden gepraat'. De ontdekking werd gedaan in een deel van de grot dat tot nu toe niet was verkend. De grot werd in 1939 bij toeval gevonden door een groep arbeiders. In dat jaar werd al een schedel van een neanderthaler aangetroffen. Hyena's Volgens archeologen zijn de omstandigheden van 50.000 jaar geleden goed bewaard gebleven in de grot. Zo zijn duizenden overblijfselen van dieren aangetroffen, waaronder veel van hyena's. Verder zijn botten gevonden van oerossen, neushoorns, olifanten, reuzenherten en wilde paarden. Bij veel overblijfselen zijn bijtsporen gevonden, wat erop kan duiden dat het ging om prooien die door de hyena's naar binnen werden gesleept.
08/05 22u15  Punkmuziek als ‘wapen’ tegen de militaire staatsgreep in Myanmar'Vecht voor je rechten! Vecht voor je leven! Het is tijd voor een revolutie!' Met die woorden roept de 33-jarige punker Kyaw Kyaw in zijn nummer One Day de bevolking op om in opstand te komen tegen het leger in Myanmar. Met hun muziek verzet de punkband Rebel Riot zich tegen de militaire staatsgreep van begin februari. Bekijk hier de videoclip van het nummer One Day: De harde toon die hij aanslaat in zijn muziek staat in sterk contrast met wie Kyaw Kyaw is. Goedlachs en kalm vertelt hij via Skype dat hij hoopt dat zijn muziek de Myanmarezen samenbrengt. 'We hebben geen wapens, maar met muziek kunnen we terugvechten.' Ook wil hij aan de wereld laten zien wat er in zijn land gebeurt. 'Mensen worden doodgeschoten op straat.' Sinds de machtsovername van het leger worden de protesten met harde hand neergeslagen. In drie maanden tijd zijn volgens de lokale mensenrechtenorganisatie Assistance Association for Political Prisoners ruim 700 demonstranten gedood door veiligheidstroepen. Het aantal politiek gemotiveerde arrestaties staat op meer dan 3500. Flashmobs In de eerste weken van de staatsgreep waren de punkers op veel demonstraties aanwezig. Schreeuwend liepen ze door de straten van de belangrijkste stad Yangon. Vaak met de anarchistische vlag in hun hand en drie vingers in de lucht, het verzetssymbool dat is overgenomen uit de filmreeks The Hunger Games. Maar massaal demonsteren is door het harde optreden van het leger te gevaarlijk geworden. Daarom bedachten de Myanmarezen een nieuwe strategie. Ze organiseren nu flashmobs waarbij de demonstranten korte tijd samenkomen en veel aandacht trekken. Voordat de politie de kans krijgt ze te arresteren, splitsen de betogers op. Ook hier speelt de punkgemeenschap een belangrijke rol in, vertelt Kyaw Kyaw. Zijn vrienden en hij staan op de uitkijk voor de politie en het leger. Zodra ze die signaleren, bellen ze meteen de leider van de flashmob om de demonstranten te waarschuwen. 'Als de politie komt, gebruiken we codetaal, zoals 'uw bestelling is klaar'', legt Kyaw Kyaw uit. Het liefst zou de 33-jarige punker meedoen aan de flashmobs, maar vanwege zijn opvallende uiterlijk is hij een te makkelijk doelwit. 'Ze kunnen mij zo opsporen. Bovendien spioneren veel mensen in mijn buurt voor het leger.' Food Not Bombs Toen Kyaw Kyaw Rebel Riot oprichtte in 2007, was het leger ook aan de macht. Al snel beseften de punkers dat muziek alleen niet voldoende was om het systeem te bestrijden. Daarom begon de band met allerlei hulpacties voor de arme bevolking in het land. 'Het is te makkelijk om te klagen over een systeem waar je tegen bent. Het is daarom belangrijk dat je een volgende stap zet en er iets aan doet.' Met hun project Food Not Bombs delen ze gratis voedselpakketten uit aan daklozen. Met datzelfde project zorgen ze er nu voor dat de demonstranten en hun families voldoende te eten hebben. 'Veel Myanmarezen die de straat op gaan, zijn hun baan verloren en hebben dus geen inkomen. Daarom zorgen wij voor bijvoorbeeld rijst, aardappelen, olie en een klein beetje geld.' Ook zorgt de punkgemeenschap ervoor dat de betogers beslagen ten ijs komen bij de demonstraties. Ze delen gratis helmen, gasmaskers en kogelwerende vesten uit. De kosten van al deze activiteiten betaalt de band uit de opbrengst van hun muziek en donaties die ze ontvangen van punkers over de hele wereld. 'Geen slaaf van het regime' Zelfs nu Kyaw Kyaw naar de achtergrond is verdwenen en de protestbeweging vooral achter de schermen steunt, loopt hij gevaar. Alle activiteiten die bijdragen aan de demonstraties zijn verboden. 'Natuurlijk ben ik bang', zegt hij. 'Ik ben bang om gearresteerd te worden of zelfs om gedood te worden. Maar ik ben nog banger om als slaaf te leven onder een militaire dictatuur. Daarom blijf ik vechten tegen de machthebbers.' Het liefst ziet Kyaw Kyaw een Myanmar waarin iedereen gelijk is en waarin de jonge generatie het voor het zeggen heeft.
08/05 20u15  Vreemde lucht geroken in Lelystad, huizen ontruimdIn Lelystad is een deel van een wijk afgezet en worden huizen ontruimd omdat er een verdachte lucht uit het riool komt. Volgens de brandweer gaat het niet om aardgas, maar welke stof wel geroken wordt is niet bekend. Voor de zekerheid moeten sommige mensen hun huis uit. Anderen staan buiten te kijken naar de brandweer.
1 2


Zoeken


Weer & Verkeer


Meest gelezen

6x Israël bestookt doelen Gaza met tanks en artillerie, raketten afgevuurd vanuit Libanon13/05 22u15 - NOS.nl: Israëlische tanks en artillerie vuren vanuit Israël op doelen in de Gazastrook, zeggen journalisten van persbureau AP en de zender Al Jazeera. Dat is een escalatie van de gevechtshandelingen: de afgelopen dagen waren het vooral Israëlische vliegtuigen die gebouwen aanvielen. Volgens bronnen van AP en Al Jazeera vluchten Palestijnse families uit hun huis in het noorden van de Gazastrook en het oosten van Gaza-Stad. Een groep van 200 mensen zou naar een school zijn gevlucht die is gebouwd is door de Verenigde Naties. Eerder vanavond werden drie projectielen vanuit Libanon op Israël afgevuurd. Volgens Israël belandden ze in zee en hebben ze geen schade aangericht. Het is niet duidelijk wie ze heeft afgeschoten. 9000 reservisten De Israëlische minister van Defensie heeft de mobilisatie van 9000 extra reservisten goedgekeurd vanwege de gevechten met Hamas. Legerwoordvoerder Hidai Zilberman meldt dat de troepen zich gaan verzamelen aan de grens met Gaza, waar Hamas aan de macht is, en noemt een grondoffensief als een van de opties van de strijdkrachten. Ook zijn de verloven van alle gevechtseenheden geannuleerd. Het ministerie noemt de mobilisatie 'uitzonderlijk'. 1750 projectielen Ook vanuit Gaza worden nog steeds raketten afgevuurd op doelen in Israël. Volgens het Israëlische leger heeft Hamas in enkele dagen tijd 1750 projectielen afgevuurd. De meeste zijn onschadelijk gemaakt door de Israëlische luchtafweer. Bij luchtaanvallen van het Israëlische leger op Gaza zijn onder meer een bank en andere belangrijke gebouwen geraakt. Hamas meldt dat dertien strijders zijn gedood, maar volgens het Israëlische leger zijn er Hamas-commandanten gedood. Volgens het ministerie van Volksgezondheid van Gaza zijn sinds het begin van de Israëlische luchtaanvallen in totaal zeker 103 mensen zijn gedood, onder wie 27 kinderen. In Israël zijn volgens het leger zeker zeven mensen om het leven gekomen, schrijft persbureau AP. De Verenigde Staten hebben bezwaar gemaakt tegen een bijeenkomst van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties om morgen te praten over het toenemende geweld. Het verzoek van China, Noorwegen en Tunesië is contraproductief, stelt een Amerikaanse diplomaat. 'Onacceptabel' In meerdere steden in Israël en op de Westelijke Jordaanoever zijn Arabische en Joodse Israëliërs met elkaar slaags geraakt. De Israëlische premier Netanyahu noemt dat onacceptabel. 'Niets rechtvaardigt het lynchen van Arabieren door Joden of het lynchen van Joden door Arabieren.' Het geweld in die steden is aan het escaleren, ziet NOS-correspondent Ties Brock. Onder meer in Tel Aviv werd al gevochten en nu gaan Joodse en Arabische Israëliërs ook in andere plaatsen de strijd met elkaar aan. Dat is volgens hem een nieuwe stap in het conflict. 'Het einde lijkt nog niet in zicht.' Vanuit de internationale gemeenschap zijn er initiatieven, bijvoorbeeld van de Verenigde Staten en Egypte, om de partijen bij elkaar te brengen en toe te werken naar een bestand. Maar dat lijkt nog weinig op te leveren, zegt Brock. Ook de Franse president Macron is bezorgd over het geweld. Hij heeft opgeroepen tot een nieuw begin van de onderhandelingen tussen de twee partijen. Meerdere vliegmaatschappijen, waaronder KLM, hebben besloten om tijdelijk niet op Israël te vliegen.
6x Persbureau: Israël valt Gaza binnen met grondtroepen14/05 00u15 - NOS.nl: Israëlische grondtroepen zijn de Gazastrook binnengetrokken, meldt het Franse persbureau AFP op basis van een Israëlische legerwoordvoerder. Andere bronnen hebben dat nog niet bevestigd. Grondtroepen hebben met luchtsteun de aanval ingezet, meldt het leger zelf op Twitter. Eerder vanavond bestookten Israëlische tanks en artillerie al doelen in de Gazastrook. Of het Israëlische leger met grote troepenaantallen de Gazastrook is binnengetrokken, is nog niet duidelijk. Wel werd eerder al gemeld dat Israëlische troepen zich hebben verzameld bij de grens en dat duizenden reservisten zijn gemobiliseerd. Palestijnse families zijn hun huizen in het noorden van de Gazastrook en het oosten van Gaza-Stad ontvlucht. Een groep van 200 mensen zou naar een school zijn gevlucht die is gebouwd is door de Verenigde Naties. Volgens Israël zijn vanuit de Gazastrook de afgelopen dagen 1750 projectielen op Israël afgevuurd. De meeste zijn onschadelijk gemaakt door de Israëlische luchtafweer.
6x Persbureau: Israëlische grondtroepen actief in Gaza14/05 01u15 - NOS.nl: Israëlische grondtroepen zijn actief in de Gazastrook, melden het Franse persbureau AFP en de New York Times op basis van een Israëlische legerwoordvoerder. Andere bronnen hebben dat nog niet bevestigd. Grondtroepen hebben met luchtsteun de aanval ingezet, meldt het leger zelf op Twitter. Eerder vanavond bestookten Israëlische tanks en artillerie al doelen in de Gazastrook. Volgens correspondent Ties Brock is er nog veel onduidelijk. 'Wel is duidelijk dat grondtroepen de Gazastrook aanvallen, maar het is nog niet duidelijk of ze het gebied ook echt zijn binnengetrokken. Dat zegt een persbureau wel, maar dat werd ook weer tegengesproken door Israëlische media. Dus of dit het begin is van een grondoorlog is nog niet duidelijk.' Ontvlucht Eerder vandaag werd wel gemeld dat Israëlische troepen zich hebben verzameld bij de grens en dat duizenden reservisten zijn gemobiliseerd. Persbureau Reuters meldt dat bewoners in het noorden van Gaza nog geen Israëlische troepen in de enclave hebben gezien. Palestijnse families zijn hun huizen in het noorden van de Gazastrook en het oosten van Gaza-Stad ontvlucht. Een groep van 200 mensen zou naar een school zijn gevlucht die is gebouwd is door de Verenigde Naties. Volgens Israël zijn vanuit de Gazastrook de afgelopen dagen 1750 projectielen op Israël afgevuurd. De meeste zijn onschadelijk gemaakt door de Israëlische luchtafweer. Israëlische tanks en artillerie vuurden eerder vandaag al vanuit Israël op doelen in de Gazastrook. Een aanval met grondtroepen in Gaza is opnieuw een escalatie van de gevechtshandelingen. De afgelopen dagen waren het vooral Israëlische vliegtuigen die gebouwen aanvielen. Na de Israëlische lucht- en artillerieaanvallen volgden raketaanvallen vanuit Gaza op Israël. Raketten vanuit Libanon Donderdagavond belandden drie projectielen die vanuit Libanon op Israël zijn afgevuurd, in zee. Het is niet duidelijk welke groepering ze heeft afgeschoten. Palestijnse bronnen melden 109 doden sinds het geweld maandag begon in Gaza. Het Israëlische leger meldt 7 dode Israëliërs. Het door Hamas geleide ministerie van Volksgezondheid in Gaza zegt dat er in Gaza 103 doden zijn gevallen.
6x Leger Israël: niet met grondtroepen Gaza binnengetrokken14/05 02u15 - NOS.nl: Israël valt opnieuw doelen aan in de Gazastrook met luchtaanvallen en artillerie. Eerder meldde persbureau AFP dat er ook grondtroepen het gebied waren binnengetrokken, maar een woordvoerder van het Israëlische leger ontkent dat nu. Diezelfde woordvoerder had donderdagavond laat juist nog bevestigd dat er sprake was van een Israëlische grondoperatie in de Gazastrook. Volgens het Israëlische leger is er sprake geweest van een 'intern communicatieprobleem'. Donderdagavond bestookten Israëlische tanks en artillerie doelen in de Gazastrook. Israëlische troepen hebben zich verzameld bij de grens en duizenden reservisten zijn gemobiliseerd. Een legerwoordvoerder zei eerder dat het Israëlische leger zich voorbereidt op 'verschillende scenario's' en dat een grondoffensief daar een van is. Palestijnse families zijn hun huizen in het noorden van de Gazastrook en het oosten van Gaza-Stad ontvlucht. Een groep van 200 mensen zou naar een school zijn gevlucht die is gebouwd is door de Verenigde Naties. Volgens Israël zijn vanuit de Gazastrook de afgelopen dagen 1750 projectielen op Israël afgevuurd. De meeste zijn onschadelijk gemaakt door de Israëlische luchtafweer. Israëlische tanks en artillerie vuurden eerder vandaag al vanuit Israël op doelen in de Gazastrook. Een aanval met grondtroepen in Gaza is opnieuw een escalatie van de gevechtshandelingen. De afgelopen dagen waren het vooral Israëlische vliegtuigen die gebouwen aanvielen. Na de Israëlische lucht- en artillerieaanvallen volgden raketaanvallen vanuit Gaza op Israël. Volgens Israëlische media kwamen ze onder meer neer in de stad Ashkelon. Raketten vanuit Libanon Donderdagavond belandden drie projectielen die vanuit Libanon op Israël zijn afgevuurd, in zee. Het is niet duidelijk welke groepering ze heeft afgeschoten. In meerdere steden in Israël en op de Westelijke Jordaanoever zijn Arabische en Joodse Israëliërs opnieuw met elkaar slaags geraakt. De Israëlische premier Netanyahu noemde dat woensdag onacceptabel. 'Niets rechtvaardigt het lynchen van Arabieren door Joden of het lynchen van Joden door Arabieren.' Palestijnse bronnen melden 109 doden sinds het geweld maandag begon in Gaza. Het Israëlische leger meldt 7 dode Israëliërs. Het door Hamas geleide ministerie van Volksgezondheid in Gaza zegt dat er in Gaza 103 doden zijn gevallen.
6x Opnieuw aanvallen over en weer tussen Israël en Gaza14/05 04u15 - NOS.nl: Het Israëlische leger en militante Palestijnen hebben over en weer opnieuw aanvallen uitgevoerd. Bij raketaanvallen op Israël vanuit de Gazastrook is vannacht zeker één zwaargewonde gevallen. Vijf raketten kwamen neer op de stad Ashkelon, niet ver van Gaza. Een daarvan raakte een wooncomplex. Een 60-jarige man raakte ernstig gewond door rondvliegend puin. Een man van 90 raakte lichtgewond toen hij onderweg naar de schuilkelder op het hoofd werd geraakt. De twee werden naar het ziekenhuis gebracht. Grondtroepen De raketaanvallen volgden op aanvallen van Israël. Het Israëlische leger bestookte gisteravond en vannacht doelen in de Gazastrook vanuit de lucht en met artillerie. Eerder meldde persbureau AFP dat er ook grondtroepen het gebied waren binnengetrokken, maar een woordvoerder van het Israëlische leger ontkende dat later weer. Diezelfde woordvoerder had donderdagavond laat juist bevestigd dat er sprake was van een Israëlische grondoperatie in de Gazastrook. Volgens het Israëlische leger is er sprake geweest van een 'intern communicatieprobleem'. Israëlische troepen hebben zich verzameld bij de grens en duizenden reservisten zijn gemobiliseerd. Een legerwoordvoerder zei eerder dat het Israëlische leger zich voorbereidt op 'verschillende scenario's' en dat een grondoffensief daar een van is. Palestijnse families zijn hun huizen in het noorden van de Gazastrook en het oosten van Gaza-Stad ontvlucht. Een groep van 200 mensen zou naar een school zijn gevlucht die is gebouwd is door de Verenigde Naties. Volgens Israël zijn vanuit de Gazastrook de afgelopen dagen meer dan 1750 projectielen op Israël afgevuurd. De meeste zijn onschadelijk gemaakt door de Israëlische luchtafweer. Raketten vanuit Libanon Donderdagavond belandden drie projectielen die vanuit Libanon op Israël zijn afgevuurd, in zee. Het is niet duidelijk welke groepering ze heeft afgeschoten. In meerdere steden in Israël en op de Westelijke Jordaanoever zijn Arabische en Joodse Israëliërs opnieuw met elkaar slaags geraakt. De Israëlische premier Netanyahu noemde dat woensdag onacceptabel. 'Niets rechtvaardigt het lynchen van Arabieren door Joden of het lynchen van Joden door Arabieren.' Het door Hamas geleide ministerie van Volksgezondheid in Gaza zegt dat er in Gaza 109 doden zijn gevallen, onder wie 27 kinderen en jongeren. Het Israëlische leger meldt 7 dode Israëliërs. Volgens diplomaten zal het opgelaaide geweld zondag in de VN Veiligheidsraad worden besproken.
6x Rusland stuurt filmploeg en Japanse miljardair naar ISS14/05 04u15 - NOS.nl: Rusland heeft bekendgemaakt later dit jaar een actrice en een regisseur naar het ISS te gaan sturen. De twee gaan meewerken aan de eerste echte film die in de ruimte wordt opgenomen. Moskou zoekt naar manieren om zijn ruimtevaartprogramma een boost te geven. Met de film lijkt het Russische ruimtevaartagentschap Roskosmos de VS de loef af te willen steken. NASA bevestigde vorig jaar dat het samenwerking had gezocht met acteur Tom Cruise om een film te maken in het internationale ruimtestation. Een Russische staatscommissie heeft de kandidaten geselecteerd voor de film met de titel Uitdaging. De gekozen actrice is de 36-jarige Joelia Peresild, die in tientallen Russische films en series heeft gespeeld. De regisseur is de Klim Sjipenko (37), die onder meer een film maakte over de redding van een Russisch ruimtestation in de jaren 80. Ook tv-kanaal Channel One Russia is bij het filmproject betrokken. De twee zullen vanaf komende maand een kosmonautentraining volgen. De lancering van het Sojoez-ruimteschip waarmee ze naar het ISS vliegen staat gepland op 5 oktober. De vlucht met Cruise aan boord moet overigens eveneens in oktober plaatsvinden. De Amerikaanse acteur gaat niet naar het ruimtestation met een Sojoez, maar met de crew Dragon van SpaceX. Miljardair Roskosmos maakte verder bekend dat de Japanse miljardair Yusaku Maezawa (45) in december waarschijnlijk een vlucht naar het ISS zal maken. Maezawa wil over enkele jaren ook een vlucht rond de maan maken in het Starship dat door ruimtevaartbedrijf SpaceX wordt ontwikkeld. 'Ik ben benieuwd hoe het is om te leven in de ruimte, dus daar wil ik achterkomen', liet Maezawa weten. Hij wil zijn ervaringen op een YouTube-kanaal gaan delen. Daarvoor gaat ook een productieassistent mee. Tot nu hebben acht ruimtetoeristen een zelfbetaalde trip naar het ISS gemaakt. Maezawa is de eerste uit Japan. Hoeveel hij betaalt, is niet bekend. In het verleden betaalden ruimtetoeristen tussen 20 en 35 miljoen dollar voor een plek in de Sojoez.
5x Lespakket bij film 'De Oost' over Nederlands-Indië: 'Op school nooit over gehad'13/05 17u15 - NOS.nl: Het is de allereerste speelfilm over de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog: De Oost, een film van Gouden Kalf-winnaar Jim Taihuttu, is vanaf vandaag te zien. De periode van 1945 tot 1949 in Nederlands-Indië is niet alleen in de filmwereld weinig belicht. Ook in het geschiedenisonderwijs is er volgens de maker te weinig aandacht voor. Voor Taihuttu een belangrijke motivatie om de film te maken. 'Voor mij is altijd het hoogste doel van deze film geweest dat elke geschiedenisleraar in Nederland hier een dvd van zou hebben. Daarmee heb ik dan mijn aandeel geleverd aan dit verhaal', zei Taihuttu eerder in Nieuwsuur. De overgrootvader van de regisseur was een Molukse KNIL-militair. Hij overleed in 1949 aan het einde van de strijd. 'Thuis nooit over gehad' Jazzy Taihuttu, regieassistent en de zus van Jim, ontwikkelde het lespakket, De wereld van De Oost, om middelbare scholieren meer inzicht te geven in de geschiedenis van Nederlands-Indië. 'Over deze specifieke tijd wist ik heel weinig', zegt ze in het NOS Radio 1 Journaal. 'We hebben het er thuis en op school heel weinig over gehad.' Het lesmateriaal bestaat onder meer uit een website, waarin je aan de hand van vijf mensen uit de film dieper de geschiedenis van Nederlands-Indië in kan gaan. 'Je gaat met hen terug in de tijd en zo kom je terecht in interviews en historische verhalen.' Zo gebruikt Jop van der Kuil, geschiedenisdocent, het lespakket om over Nederlands-Indië te vertellen: Jop van der Kuil, geschiedenisdocent aan het Lek en Linge in Culemborg, ziet dat de aandacht voor Nederlands-Indië op scholen gering is. 'Eerst werd vooral de nadruk gelegd op het verlies van de kolonie. Maar na verloop van tijd zie je steeds meer kritiek, en worden de zwarte bladzijden van Nederland meer benoemd. Maar dat gebeurt nog niet uitgebreid genoeg.' Waarom krijgt deze periode zo weinig aandacht? Van der Kuil denkt dat het een gevoel van schaamte is. 'Om te benoemen wat echt gebeurd is', zegt de geschiedenisdocent. 'Het is geen rustige overwinningsoorlog geweest, zoals je het vaak kan lezen in boeken.' 'We hebben nu als eindexamenthema het Britse Rijk, maar ik zou veel liever het thema Nederlands-Indië zien', zegt Van der Kuil. Het uitbrengen van de film gaat niet zonder slag of stoot; zelden heeft een film nog vóór de lancering tot zoveel commotie geleid. Het verhaal van het Depot Speciale Troepen staat centraal. Dit elitekorps voerde onder leiding van de beruchte commandant Raymond Westerling standrechtelijke executies uit in de provincie Zuid-Celebes. De film zou soldaten te veel als oorlogsmisdadigers wegzetten, zeggen critici. Niet alle Indië-veteranen zouden zoveel geweld hebben gebruikt als in de film wordt vertoond. De Federatie Indische Nederlanders (FIN) hoopte met een kort geding een disclaimer aan het begin van de film af te dwingen. Daarmee zou het fictieve karakter moeten worden benadrukt. De federatie heeft voor de rechter geen gelijk gekregen. Is de film wel representatief voor wat er is gebeurd? 'Het is natuurlijk een fictiefilm', zegt Jazzy Taihuttu. 'Dus er zijn elementen verzonnen, maar het is wel gebaseerd op historische gebeurtenissen.' Taihuttu noemt de film 'een stukje van een grote geschiedenis'. 'Ik begrijp heel goed dat het gevoelig ligt. De film duurt twee uur, en daar kan je maar een x aantal dingen in vertellen. Met het lesmateriaal proberen we daar goed inzicht in te geven.' Van der Kuil kan de kritiek wel een beetje begrijpen: 'Niet alle soldaten waren brute oorlogsmachines, maar het is toch goed om te laten zien dat dit wel gebeurde.' Hij hoopt vooral dat de discussie 'een aanleiding gaat zijn om meer over deze periode te spreken'. De Oost is vanaf vandaag te zien op Amazon Prime. Als de coronamaatregelen het weer toelaten komt de film ook in de bioscoop. Eerder maakten we deze terugblik op de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog:
5x 'Oliepijplijnbedrijf Colonial betaalde toch miljoenen aan hackers'13/05 19u15 - NOS.nl: Het Amerikaanse oliepijplijnbedrijf Colonial Pipeline heeft zo'n 4 miljoen euro betaald aan internetcriminelen om weer toegang te krijgen tot platgelegde computersystemen. Dat zeggen bronnen tegen persbureau Bloomberg. In tegenstelling tot wat Colonial eerder beweerde, zou het bedrijf enkele uren na de hack al miljoenen in cryptomunten hebben betaald aan de daders. Colonial werd een week geleden gehackt door DarkSide, een hackersorganisatie uit Oost-Europa. Door het stilvallen van de toevoer ontstonden in het gebied waar de leiding loopt tekorten aan de pomp. In verschillende Amerikaanse staten kwam de helft van de pompstations zonder brandstof te zitten. Op andere plaatsen ontstonden lange rijen, mede doordat automobilisten brandstof gingen hamsteren. Back-ups De hack bij Colonial was de meest ontwrichtende digitale aanval ooit op de Amerikaanse energie-infrastructuur. Hoewel de hackers er niet in slaagden de pijpleiding over te nemen, haalde het bedrijf uit voorzorg het hele systeem offline terwijl er gezocht werd naar een oplossing. Nu blijkt volgens Bloomberg dat de cybercriminelen na betaling een programma beschikbaar hebben gesteld dat het bedrijf weer toegang moest geven tot het computernetwerk. Dat programma zou alleen zo traag zijn geweest, dat Colonial ook de eigen back-ups gebruikte om het systeem te herstellen. Het bedrijf zelf had gezegd niet van plan te zijn losgeld te betalen. Maar een van Bloombergs bronnen zegt dat de Amerikaanse autoriteiten op de hoogte waren van de betaling. De FBI had ontraden om over de brug te komen, omdat het andere hackers zou kunnen aanmoedigen hetzelfde te doen. Niet de eerste hack Grote hacks zoals die van Colonial zijn niet nieuw. Volgens een rapport van een Amerikaans veiligheidsinstituut van vorige maand werd vorig jaar omgerekend ongeveer 300 miljoen euro aan losgeld betaald. Dat is volgens Bloomberg ruim 300 procent meer zijn dan een jaar eerder. De Amerikaanse veiligheidsadviseur Anne Neuberger erkende deze week dat ondernemingen vaak geen andere keuze hebben dan betalen. 'Bedrijven belanden vaak in een moeilijke positie als hun gegevens worden versleuteld. Zeker als ze geen back-ups hebben en hun gegevens niet kunnen herstellen.'
5x Ruim 80 aanhoudingen bij ADO-stadion, priklocatie dicht13/05 20u15 - NOS.nl: Bij het stadion van ADO Den Haag zijn ruim tachtig voetbalsupporters opgepakt rond de wedstrijd tegen Willem II. De arrestanten weigerden gehoor te geven aan bevelen om het gebied te verlaten, meldt de politie. Burgemeester Van Zanen had een noodbevel afgegeven om fans weg te houden bij het cruciale degradatieduel. Toch liepen meerdere groepen ADO-aanhangers naar het stadion om hun club te steunen. Toen agenten de supporters tegenhielden, werd de sfeer volgens de politie grimmig. Politie te paard werd bekogeld met vuurwerk en brandende fakkels. Op twee locaties werden aanhoudingen verricht. Daarna keerde de rust terug. Tegen de arrestanten wordt proces-verbaal opgemaakt. Priklocatie dicht Vanwege de onrust werd de priklocatie bij het ADO-stadion om 13.00 uur gesloten. De GGD deed dat uit voorzorg. Alle geplande vaccinaties zijn verzet naar een locatie in Rijswijk. De GGD zegt alle betrokkenen te hebben ingelicht.
5x Uitvinder van lijm op post-it-briefje overleden13/05 20u15 - NOS.nl: De Amerikaanse uitvinder van de lijm op de beroemde post-it-blaadjes is overleden. Spencer Silver stierf afgelopen weekend in zijn huis in de stad St. Paul. Hij was 80 jaar. Silver werkte in 1968 in een bedrijfslaboratorium van het bedrijf 3M toen hij de bewuste lijmformule ontdekte. Daarmee konden briefjes gemakkelijk op oppervlakken worden bevestigd, verwijderd en weer opnieuw geplakt zonder lijmresten achter te laten. Zes jaar later kwam zijn collega Art Fry op het idee om de lijm ook in de praktijk te gebruiken. Hij vond het bloedirritant dat de bladwijzer altijd uit zijn liederenboek viel als hij zong in de kerk. Door de lijm op de bladwijzer aan te brengen, bleef die zitten en kon hij die ook op andere bladzijdes plakken zonder het boek te beschadigen. Het idee voor de post-it-briefjes volgde snel. Het duurde nog tot 1977 voordat het memoblokje op de markt werd gebracht, toen nog onder de naam Press 'n Peel. Het ging pas echt lopen toen de naam werd veranderd in Post-it Note. Het is nog altijd een van de best verkopende artikelen van fabrikant 3M. Ook in Nederland zijn de post-it-briefjes nog altijd mateloos populair op kantoren. In 2016 was het zelfs een rage om met de briefjes boodschappen of tekeningen op de ramen te maken. Onbekend is of Silver door zijn uitvinding veel geld heeft verdiend. Wel heeft hij in totaal meer dan 35 patenten op zijn naam staan waarmee hij geld heeft verdiend. Silver ging in 1996 met pensioen als bedrijfswetenschapper. Gedurende zijn carrière won hij diverse prijzen, waaronder de American Chemical Society Award voor Creatieve Uitvindingen.

Statistieken

Artikels:
31489
Gelezen:
5746
Aantal lezers nu:
71






Contact  - Sitemap  - RSS  - Twitter  - Disclaimer   Hoofdpunten.nl © 2005-2021 Naar boven